Alexa atrk.gif
banner
banner
banner
Ana Sayfa >> Yazarlar Kutay BEKTAŞOĞLU | 21 Haziran 2017, Çarşamba

"Katar krizi, Trump ve İran"

Paylaş  
60
113
55

Bölgemizde, emperyalistler arası rekabet ve bölgesel dinamiklerin etkisiyle,denklem ve dengeler yeniden şekilleniyor…Önceleri, demokrasi ve daha yaşanası bir gelecek uyduruk söylemiyle; bölgeyi, yenilenen sömürü ağlarına göre şekillendirmeye çalışırlarken, ‘’IŞİD’’ ellerinde patladı.Şimdi de, ‘’IŞİD’e’’ karşı oldukları ‘’yalanıyla’’ , bölgenin enerji kaynakları üzerinden, paylaşım ve bölgeyi kontrol savaşlarını, çeşitli hamlelerle sürdürüyorlar…

ABD ve Rusya, bölgede istedikleri hakimiyet ve ilişki ağlarını bir türlü kuramıyorlar.Bölgede, böylesi bir boşluğun ortaya çıkmasısonucunda,kedi ilişki ve sömürü ağlarında yeniden düzenlemeye ihtiyaç duydular.Böylece, bölgesel aktör olabilme iddiasındaki devletlere de, önemli bir boşluk yaratmış oldular.Bu boşluktan ve dengelerdeki belirsizlikten, en çok da İran yararlandı…Bunun yanında, Türkiye ve Suudi Arabistan da, ortaklaşa etkin bir güç olabilme projelerini, zaman ve sürecin akışına göre şekillendirmeye çalıştılar, çalışıyorlar…Ne var ki; kendi iç çelişkileri; Rusya-ABD rekabeti ve İran faktörü; böylesi bir oluşumu hem tetikledi, hem deengelledi …

Trump ile birlikte, ABD-İran ilişkilerindeki ‘’yumuşama süreci’’ de şimdilik beklemeye alınıyor…Ve

ABD, Türkiye ve Suudi Arabistan’ı; İran ve Rusya’ya karşı,dengeleyici bir güç olarak da düşünüyor…Rusya ve İran’ın tüm bölgeyi saran ilişki ağlarının yanında, ekonomik ve siyasi etki gücünün giderek artması; ‘’Sünni blok’un’’ ilişki ağlarının yeniden güncelleştirilmesini de beraberinde getirdi…

‘’Katar krizi’’, ‘’Suriye savaşının’’ bu şekliyle artık sonuna gelindiğinin habercisidir. Çünkü,Suriyedeki savaş uzadıkça; İran ve Rusya , bölgede daha da güçleniyor…Suudi-Katar ikilisi, bölgede destekledikleri ‘’yapılanmalardan’’, desteklerini kısmen çekerek, ‘’Suriye savaşının’’ sonuçlarına hazırlanmak zorunda kalıyorlar…Diğer taraftan,Türkiye’nin, girdiği yol ve kulvarda, ‘’yeni Suriye’nin’’ yapılanmasında, kısmen etkin olabilmesi; ekonomik ve ‘’bölgesel etkinliğinin’’ artabilmesi; çok boyutlu denge ve denklemde, Suudi- Katar-Türkiye ‘’sorununun’’ büyümemesine de bağlıdır

TRUMP,ESKİMİŞ AMA YENİ BİR HEVESİN PEŞİNDE

Emperyalistler arası çelişki, rekabet ve çatışmanın bir sonucu olarak, ABD’de seçimi ‘’Trump’’ kazanmıştı…Bu durum ve gelişme, Ortadoğu’ya ilişkin politikalarda; denge ve ittifaklarda, değişikliğe gidileceğini açıkça gösteriyordu.Diğer bir değişle,Ortadoğu ‘’sömürü ağlarında’’ yeniden bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmuş ve Trump’un ‘’başa’’ geçmesiyle bu süreç ivmelenmiştir…

Trump, Obama döneminin, başarısız ‘’ılımlı islam merkezli’’, İhvancı iktidarlar projesinin aksine , ‘’yeniden ama ayarı yapılmış’’, ‘’Suudi merkezli’’ projelere yöneldi…

Obama döneminde; ‘’yeni Ortadoğu’’ projesi kapsamında , kendilerine göre ‘’ılımlı İslam’’ anlayışına sahip olduğunu söyledikleri , ‘’MüslümanKardeşler’i’’, bölge yönetimlerine alternatif olarak projelendirmişlerdi…’’Arab baharı !’’ dedikleri süreçte; özellikle Mısırda ‘’Hürriyet ve Adalet Partisi’’ ; Tunusta ‘’NAHDA Hareketi’’ ;Libyada ‘’Trablus Hükümeti’’ adı altında yeni iktidar modelleri deneniyordu…Yine ayni süreçte, Türkiyede de, ‘’Adalet ve Kalkınma Partisi’’ önderliğinde, bölgede ‘’Sünni blok’un’’ lideri olma hesapları yapıyordu…

Ne var ki; gelişen süreçte, ‘’IŞİD’i’’ gösterip , ‘’Müslüman Kardeşlere’’ razı etme taktiği de tutmadı…Hem bölge halkları ‘’İhvan hareketi’nin’’ alternatif uygulamalarına direniş gösterdi. Hem de , körfez diktatörlükleri, ‘’İhvan hareketinin’’ faaliyetlerini, kendi iktidarları için tehdit olarak gördü…

‘’Arab baharı’’ denen hikaye içerisinde ve özellikle Suriye yönetimini devirme planlarında, hep ortak olan, ortak bir ‘’enerjik çaba’’ gösteren; Suudi Arabistan- Katar ve Emirlikler, şimdi de ‘’çekişmeye!’’ başladılar.Bu ‘’çekişme’’, bölgede yaşanan vahşetin sorumluluğundan, hiçbirini de temize çıkartamaz…Ancak, Katara yapılan‘’operasyon’’; ABD’nin, bölgede yeni denge ve ittifaklara dayalı bir süreçte; hedefine yeniden ve açıktan, İran’ı koyduğu anlaşılıyor…

İran’ı kuşatma altına alabilmek amacıyla, bölgeyi kana bulayanlardan olan Katar; şimdi de birlikte hareket ettiği ortaklarının, saldırıları karşısında, İran’a muhtaç oldu. Bu durum , pek tabi ki; İran’ın daişine geliyor…’’Sünni blok’u’’ parçalayabilmek adına, ‘’Sünni blok’un’’ en zayıf halkası olan Katarın durumu, İran için, ‘’bulunmaz bir Hint kumaşı’’ olabilir…

’Sünni blok’’ içerisinde,çelişkiler ve rekabet ile yürüyen süreçte, ‘’küçücük Katar’’ Suudilerin gölgesinde kalmaktan hiçbir zaman memnun olmadı…’’Arab baharı’’ sürecinde de, zaman zaman Suudilerle çelişti. Suudi Arabistan ‘’İhvan hareketini’’ , kendi iktidar yapısı için tehdit olarak görürken; Katar ‘’İhvan’ı’’ destekledi…

Bu süreçte, Suudilerin, Yemende Hussiler karşısında, hüsrana uğraması; Tunus’ta ‘’NAHDA Hareketi’nin ‘’ başarısızlığı; Mısırda ‘’Mursi hükümetinin’’ başarısızlığı ve devrilmesi ; Libyada ‘’Trablus hükümetinin!’’ durumsuzluğu ; Bahreyinde ‘’Şii ayaklanmaları’’ ; Suriye’nin direnişi… ‘’Sünni blokta’’ ve iktidar yapılanmalarında ciddi panik yaratmış ve bölgesel toplumsal dinamiklarin önemi ortaya çıkmıştı…

ABD ve ‘’Batı bloğu’’, ‘’yeni Ortadoğu’’ projesinin bir parçası olan, ‘’insan hakları,daha iyi bir gelecek,diktatörlüklerden kurtulma…’’ uyduruk söylemi ile süslenen ve ‘’İhvan’ı’’ işaret eden politikasından; bölgedeki tıkanmışlık ve toplumsal direnişler sayesinde; zaten daha öncesinden vazgeçmişti… Yeniden ‘’eski ayar diktatörlükler merkezli’’ politikaya geri dönülmüştü… ‘’Katar olayı’’ da , zorunlu bir geri dönüşün, saflaşmanın ve ‘’yeni dengelerin’’ bir ürünüdür…

İRAN’IN YÜKSELİŞİ PANİK YARATTI…

Katar, İran ile Suudi Arabistan arasındaki ‘’çatışmada’’ , emperyalistlerin önemli bir ‘’dengeleyici oyuncağı’’ konumundadır.Şimdi, bu dengeleyici ‘’parça rolü’’ ,uzunca bir süre ortadan kalkarsa, bölgedeki kaos ve çok yönlü çatışmaların daha da artmasını beraberinde getirecektir…Yine bu süreçte, aktarılmaya çalışıldığı gibi; Katar, İran’la yakınlaşacak diye bir durum da sözkonusu olamaz… Katar diktatörlüğü’nün, ABD’nin belirlediği rolün dışına çıkma şansı yoktur…

ABD’nin , bölgede şu anki birincil sorunu; yine aktarılmaya çalışıldığı gibi, ‘’IŞİD’’ değildir. ABD’nin, en büyük sorunu; bölgede yükselen Rusya ve İran’ın etkisidir.Dikkat edilirse, Türkiye-İran dengesinde olduğu gibi; Suudi Arabistan- İran dengesinde de, İran’ın belirgin bir üstünlüğe sahip olduğu görülüyor.

İran,‘’Şiihilal’in’’ dışında , ‘’İhvan hareketi’nin’’ Filistin kolu ‘’HAMAS’’ ile de ilişkilerini ‘’iyi’’ tutmuş , onu da desteklemiştir…Katar’ı ‘’Sünni blok’un’’ en zayıf halkası olarak görmüş, onunla olan ilşkilerini diğerlerine göre ‘’farklı’’ bir boyutta tutmuştur…

Bölgeye hakim olabilme projelerinde; emperyalizm, ‘’Sünni blok’’ ile birlikte hareket ederken; ‘’Sünni blok’’ içerisindeki devletler, bölgesel denge ve denklemlere, emperyalizmin yanında ve tarafında katılmışlar veya katılmaya çalışmışlardır… Böylesi bir durum, ‘’Şii hilal’in’’ çok daha rahat oluşmasına ortam yaratmıştır. Bu durum, ‘’Şii hilal’e’’ , ister istemez , ‘’anti- emperyalist’’ veya ‘’anti- Amerikan’’ bir rol üstlendirmiştir. Böylesi bir süreç ve durum, İran’ı belki de beklediğinden de fazla güçlendirmiştir…İran denklem ve dengelere ‘’anti- emperyalist’’, ’’anti-Amerikan’’ bir ‘’görünümde’’ katılmış ve bölgeden yoğun bir sempati almıştır…

Böylesi derin bir’’ anti-emperyalist’’, ‘’anti-Amerikan’’ anlayış boşluğunu, İran’a kaptırdığının farkına varan Türkiye; bu konumundan ‘’kurtulmaya’’ çalışan hamleler yapıp; ABD ile belli konularda çelişse bile; ‘’bölgesel sorunlara yaklaşımı’’ , ayrıca Rusya ve İran’ın, siyasi ve ekonomik etki gücü karşısında etkisiz kalıyor…

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver
1
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 

Facebook yorum
YORUMLAR
0
ONAY BEKLEYENLER
0
banner
banner
banner
banner
banner
banner
banner

Müzakereler ve bizdeki "solun!" düşündürdükleri
Kutay BEKTAŞOĞLU | 27 Temmuz 2017, Perşembe
Artık kendi kendimizi kandırmaya son verelim.
Bölgesel gelişmelere, yeniden ve yeniden oluşan dengelere baktığımızda, her dönemin değişmezi ve denklemlerdeki yeri, Kıbrısın bugünkü durumudur.
Onyıllardır süren “görü...
"Arab diktatörlüklerine giden yol"
Kutay BEKTAŞOĞLU | 22 Şubat 2017, Çarşamba
Rusya’nın,bölgedeki etki gücünün artması; ABD ve Türkiye’nin, bölgedeki ‘’alanını’’ daraltmıştır.Onları, kendi iç çelişkileri ve tıkanmışlıklarıyla birlikte, adete çembere almıştır.
Astana’da, Türkiye-Rusya ilişkiler...
"Büyük Ortadoğu Projesi'nden, Kıbrıs'ta düzenleme sürecine (2)"
Kutay BEKTAŞOĞLU | 3 Kasım 2016, Perşembe
(Pazartesi gününden devam...)
HESAPLAŞMALAR AKDENİZ VE ORTADOĞU’DA YAPILIYOR
Bölgedeki ve Akdeniz’ in derinliklerindeki, enerji zenginliğinden dolayı, bölgemiz üzerinden “enerji savaşlarının” yaşandığı görülüyor…
H...