Alexa atrk.gif
banner
banner
banner
Ana Sayfa >> Yazarlar Ferhat ATİK | 3 Eylül 2018, Pazartesi

"Bir nehirde iki kere yıkanılmaz"

Paylaş  
25
19
25

Efesli Heraklitos M.Ö.535 – 475 arasında yaşamış bir filozof. Anadolu'da Efes'de yaşayan Sokrat öncesi filozoflarından biri. Batı felsefe tarihinde dinamik bir felsefi sistem ortaya koyan ilk kişidir.

Heraklitos'un günümüze eserlerinden fragmanlar kalabilmiştir. Diogenes Laertius'un "Lives and Opinions of Eminent Philosophers" adlı eserinde bildirdiğine göre Heraklitos bir kitap yazmış ve bunu döneminin en büyük tapınaklarından biri olan Artemis Tapınağına adamıştı. Heraklitos doğadaki her şeyin sürekli değişim içinde olduğunu öne sürmüştür. Doğanın bilgisi için bu değişimi gözlemlemek gerekmekteydi. Felsefe tarihinde Heraklitos'un genellikle değişmez bir ilkeden söz etmediği, ünlü “bir nehirde iki kere yıkanılmaz” deyişi gibi fragmanlarından bazı parçalar kullanılarak iddia edilmiş olmasına karşın Heraklitos'un her şeyde bulunan düzenleyici bir ilkeden söz etmektedir. Bu ilke Logos'tur. Heraklitos, Delf mabedindeki rahibinin kehanetlerinin bir şeyi ne gizlediği ne de ifşa ettiğini sadece işaretler kullandığını söylemekte kendisi de fragmanlarında sözel yapbozlar kullanmakta, kelime oyunları yapmakta, retorik ve edebiyatın türlü oyunlarından yararlanmaktadır. Onun fragmanlardan alınma şu sözü de döneminin kahinlerinin sözünden hiç de aşağı kalmayan bir gizemi bugüne taşımaktadır: "Her şeyden ortak olan şeyin bizi yönetmesine izin vermeliyiz. Logos her şeyde ortak olmasına rağmen çoğu insan sanki kendilerine özgü bir akılları varmış gibi yaşamaktadırlar." (Fragmanlar II.)

Bilgi bakımından, empirik ya da duyusal bilgiye hiç değer vermeyen Herakleitos, gözlerin ve kulakların kötü tanıklar olduğunu öne sürerek, rasyonalizmin savunuculuğunu yapmıştır. Çok şey bilmeye, ansiklopedik bir bilgiye karşı çıkan, çok şey bilmenin akıllı olmayı öğretmediğini söylemiştir. Siyasi alanda, demokrasi karşıtı eğilimlerini, çoğunlukla geniş halk yığınlarına karşı duyduğu nefretle birleştiren ve "bir kişinin, yetkin biriyse eğer, kendisi için, on bin kişiden daha değerli olduğunu" söyleyen Herakleitos'un metafiziğinin en önemli tezi, hiç kuşku yok ki, çatışma ve savaşın her şeyin babası olduğu düşüncesidir.

*

Bir kültür felsefesini anlamak sadece okumak değil elbette. Bunu kanıksamak için yaşamak da gerekir. Heraklitos’un fragmanları dinamik kültür için bire bir. Yaşamı kolaylaştıran birşey. Bunca zorluk içerisinde üstelik.

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 

Facebook yorum
YORUMLAR
0
ONAY BEKLEYENLER
0
YAZARIN SON 10 YAZISI
17 Temmuz 2019, Çarşamba    Alışır ama unutmazsın!
16 Temmuz 2019, Salı    Basit bir kişisel gelişim yazısı
12 Temmuz 2019, Cuma    Cevabı bilinmeyen sorular
11 Temmuz 2019, Perşembe    Politika ve sanat
10 Temmuz 2019, Çarşamba    Bir adam öldürmek
8 Temmuz 2019, Pazartesi    Kelimelerim
4 Temmuz 2019, Perşembe    Ömür dediğin
3 Temmuz 2019, Çarşamba    Yağmur damlası
28 Haziran 2019, Cuma    Ne güzel sana bakmak
17 Haziran 2019, Pazartesi    Düşmanı mahvetmeden zaferi kazanmak

banner
banner
banner
banner
banner

Alışır ama unutmazsın!
Ferhat ATİK | 17 Temmuz 2019, Çarşamba
Yazacaklarımı düşündükçe, klavyemin tuşları parmaklarımın altından kaçıyor. Tam üzerinde durduramıyorum parmaklarımı, düşüncelerim gibi...
Yazacaklarımı düşündükçe, konu bulamasam ama bu konuyu yazmasam diye düşünüyo...
Basit bir kişisel gelişim yazısı
Ferhat ATİK | 16 Temmuz 2019, Salı
Deneyim hemen herkese yarar. Deneyim paylaşmak da öyle. Ancak her deneyimin herkese uygun olacağını söylemek mümkün değildir. Çünkü deneyim kişisellik içerir. İçerdiği oranda da bir başkasına uygun olmayabilir. Ancak ...
Cevabı bilinmeyen sorular
Ferhat ATİK | 12 Temmuz 2019, Cuma
Öğrenimin konusu “yanıtı bilinen soruların öğretilmesidir”.
Yanıtı olmayan ya da henüz yanıtı hazır olmayan sorular ise felsefenin ve sanatın alanıdır.
Bu ayrımın farkına varmadan ne toplum, ne de insanlık ilerleyeb...