Alexa atrk.gif
banner
banner
banner
Ana Sayfa >> Yazarlar Ferhat ATİK | 5 Aralık 2018, Çarşamba

Devlet ahlak kurallarını test edebilir mi?

Paylaş  
19
22
18

Devlet ahlak kurallarını test edebilir mi?

"İyi ahlak için iyi yasalar gereklidir. Yasalar da iyi ahlak olmadan korunamaz."

Hep karıştırılır. Hukuk ve ahlak arasındaki farklılığı ortaya koymak gerekir. Hukukun amacı adaleti gerçekleştirmektir. Buna karşın ahlakın amacı ‘iyi’yi gerçekleştirmek, ya da iyiye ve doğruya ulaşmaktır.

Tarih boyunca ahlaki değerlerin birçoğu zamanla hukuki temeller haline gelmiştir. Yasalar çoğunlukla yapılması gerekenleri sınırlarlar ve insanların davranışlarının ahlaki ölçüleri yasal ölçülere dönüştürülür.

Ancak hukuk ve ahlak arasında bir karışık anlama hep vardır. Temel sorun ahlaki değer yargılarının koruyucusunun hukuk olup olmamasıdır. Devlet ahlaki kuralları test edebilir mi?

Benzerlik ve farklılıkları şöyle sıralamamız mümkün:

Hukuk kuralları, insanların davranış ve eylemlerini düzenler ve bazı sınırlamalar getirir. Hukuk kurallarının yaptırımı söz konusudur. Ahlak kuralları da insan davranış ve eylemlerini sınırlandırır, ancak hukuk kurallarından farklı olarak ahlak kurallarının yaptırımı yoktur.

Hukuk kuralları yazılıdır. Oysa ahlak kuralları çoğunlukla yazılı olmayan normlardır. Bu ayrımın günümüz açısından giderek ortadan kalktığını görmekteyiz. Çünkü günümüzde çeşitli meslekler için ahlak kuralları (code of ethics) giderek yazılı bir hale gelmektedir.

Hukuk kuralları "dışa yönelik"tir. Daha açık bir ifadeyle, hukuk kurallarının amacı insan eylem ve davranışları sonucunda başka insanların zarar görmesini engellemektir. Ahlak kuralları ise daha ziyade "içe yönelik"tir. Ahlak kurallarında kişilerin ya da organizasyonların kendi kendilerini kontrol etmeleri ve ahlaki olmayan davranışlarını sınırlandırmaları geçerlidir.

Hukuk kuralları devlet tarafından oluşturulur. Ahlak kuralları ise devlet yanı sıra diğer organizasyonlar tarafından da oluşturulabilir. Örneğin, siyasal ahlaka ilişkin kurallar ve normlar devlet tarafından oluşturulur. Buna karşın, ahlak kuralları devlet tarafından oluşturulacağı gibi bağımsız sivil toplum kuruluşları ve özel organizasyonlar tarafından da oluşturulabilir.

Hukuk, "resmi ahlak kuralları"dır. Ahlak ise hukuk kurallarından farklı olarak genellikle gayri resmi kurallardır. Örneğin, vergi kanunları vergi kaçakçılığını gayri ahlaki bir davranış olarak kabul etmekle kalmaz, aynı zamanda yaptırımlar (hapis cezası, vergi cezası vs.) öngörür. Ahlak ise vergi kaçakçılığının sadece yanlış bir davranış olduğunu belirtir. Yani, hukuk resmi; ahlak ise gayri resmi kurallar bütünüdür.

Niccolo Machiavelli’nin makalenin başında kullandığım cümlesi aslında bir ülkede kötü gidenin temeline ışık tutar. Mesele bundan ibaret.

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver
1
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 

Facebook yorum
YORUMLAR
0
ONAY BEKLEYENLER
0
YAZARIN SON 10 YAZISI
18 Şubat 2019, Pazartesi    Kim bilir, belki hayallerimiz olur yeniden...
15 Şubat 2019, Cuma    Modernleşme ve habercilik
14 Şubat 2019, Perşembe    Aşk
12 Şubat 2019, Salı    Ameller ve niyetler*
11 Şubat 2019, Pazartesi    Uçurtmasız gökyüzü
7 Şubat 2019, Perşembe    İki ihtilal arası sinema
6 Şubat 2019, Çarşamba    Hayat sen istersen güzel
5 Şubat 2019, Salı    "Neyi 'kurtarmaz'dı?"
4 Şubat 2019, Pazartesi    "İç çağ" metaforu ve "geçiş kültürü"
1 Şubat 2019, Cuma    Hayatı sev

banner
banner
banner
banner
banner
banner
banner

Kim bilir, belki hayallerimiz olur yeniden...
Ferhat ATİK | 18 Şubat 2019, Pazartesi
Biz büyüyoruz, büyük insanlar oluyoruz. Sonra dünümüzü hemen unutuyor, yola yeni çıkmış çocukların bugünüyle uzlaşamadan, geleceklerini çözmeye, anlamaya, şekillendirmeye çalışıyoruz.
Umutsuzca, başarısızca.
Sonu ge...
Modernleşme ve habercilik
Ferhat ATİK | 15 Şubat 2019, Cuma
Habermas’a göre modern dönemle birlikte kamusal alanda feodal koşullara bir geri dönüş yaşanmaktadır. Gerçekten de günümüzde büyük örgütler, birbiriyle ve devletle yarışırlar; kendi yönelimlerine bir ölçüde halk...
Aşk
Ferhat ATİK | 14 Şubat 2019, Perşembe
“Ben ölseydim o belki ağlardı. Ama o ağlasaydı ben ölürdüm.”
Bir insanın, bir insana duyduğu en kontrol edilemez duygunun aşk olduğunu söylememiz mümkün. Yanak kızartan, çocuklaştıran, saflaştıran, zamanı...