Alexa atrk.gif
banner
banner
banner
Ana Sayfa >> Yazarlar İnci Gönder Biçer | 17 Nisan 2018, Salı

Yenidoğan Tarama Testleri

Paylaş  
6
4
6

“Çocuklara yatırım yapmak için onların birer yetişkin olmasını bekleme lüksümüz olmadığı gibi, onlar okula başlayana dek bekleme lüksümüz de yok. Çünkü o zaman müdahale etmek için çok geç olabilir.“

James Hackman (Nobel ödüllü iktisatçı)

Tarama Testleri

En basit tanımı ile daha belirtileri oluşmadan hastalığı tanımlayan testlerdir. Bu testlerden elde edilen bilgilerle hastalığın gelişme olasılığı ve riskleri hakkında bilgi edinme olanağımız olur. Bu tanımlama bir hekim için çok önemlidir. Çünkü branşı ne olursa olsun bir hekimin her zaman sorumlu olduğu bir branş vardır ki o da koruyucu hekimliktir. Koruyucu hekimlikte esas; hastalık gelişimine yol açan nedenleri en aza indirgemek mümkünse ortadan kaldırmaktır. Mesela, hastalık mikrobik ise mikrobun yayılım yolunu engellemek koruyucu hekimliğin bir gereğidir.

Tarama testlerinin bir diğer fonksiyonu ise hastalığın erken ve tedavi edilebilir evrelerini saptamaya yardımcı olmasıdır. Hastalık geliştikten sonra yapılacak müdahaleler çoğu zaman  palyatif veya etkisiz kalır.Tarama testleri yapıldıklarında pozitif sonuçlarının ikinci bir test ile desteklenmesi gerekir. Çünkü tarama testinin amacı tanı araştırması değildir. Daha dar bir kavramdır. Yapılacak ikinci test tanıda hassas olmalıdır.

Bir hastalık için bir tarama testi yapılacak ise hastalığın belli özelliklere sahip olması gerekir:

Hastalık önemli bir sağlık sorunu olmalıdır.

Doğal gelişimi/seyri iyi bilinen bir hastalık olmalıdır.

Taranacak hastalığın latent veya önlenebilir dönemi olmalıdır.

Hastalığın etkili bir tedavisi olmalı ve tedavi tüm olgulara uygulanabilmelidir.

Tarama kesin tanı yöntemi değildir; ilave tanı yöntemleri ile desteklenmelidir..

Ülkemizde yenidoğanlara uygulanan 3 tür tarama programı vardır:

A.Yenidoğan İşitme Programı

B.Yenidoğan Tarama Programı

Konjenital hipotiroidi

Fenilketonüri

Biyotidinaz eksikliği

Kistik Fibrozis

C.Gelişimsel Kalça Displazisi Erken Tanı ve Tedavi Programı 

  1. Yenidoğan İşitme Programı

İşitme bozukluğu çocuklarda lisan gelişimini, öğrenmeyi, iletişimi ve gelişmeyi olumsuz etkilemektedir. Çocuğun sosyal uyum problemleri yaşamasına neden olmaktadır.  İşitme kaybı, 1000 canlı doğumda 1-3 insidansla en yaygın görülen doğumsal defekttir.Yenidoğanlarda işitme testi 24 saatini doldurmuş bebeklere erken teşhis amacıyla yapılır. Tarama ABR(Auditory Brainstem Response : İşitsel Beyinsapı Davranımı)  denilen yöntemle bebek uyurken yapılır.

Tedavisinde ise işitme kaybının derecesine uygun işitme cihazı kullanımı önerilir.

B.Yenidoğan Tarama Programı

Fenilketonüri, biyotidinaz eksikliği ve hipotiroidi tanısı topuk kanı bakılırak konulur. Doğumu takiben ilk 48-72 saat içinde, Guthrie kâğıdına alınan topuk kanı ilgili merkezlerce değerlendirilip hastalıklar taranır.

1.Fenilketonüri

Fenilketonüri(FKÜ) doğuştan gelen bir enzim eksikliğidir. Türkiye FKܒnün sık görüldüğü bir ülkedir.FKÜ  sıklığı 1\4500’tür. Enzimin yokluğu çocukta ağır zekâ geriliğine neden olmaktadır. Tedavisinde uygun diyet ile hayat boyu sağlıklı bir yaşam sürülebilir.

2.Doğumsal Hipotiroidi

Ülkemizde doğumsal hipotiroidi sıklığı 1/1.800-3.800 arasında değişmektedir. Hastalık tedavi edilmediğinde başta zekâ geriliği olmak üzere boy kısalığı ve gelişme geriliği gibi birçok duruma neden olabilir. Tedavisinde ömür boyu hormon replasmanı yapılır.

3.Biyotidinaz Eksikliği

Biyotidinaz enziminin eksikliği nedeniyle biyotin(B7) vitamininin işlenmesinde görülen bozukluktur. Ülkemizdeki sıklığı; 1\11144 olarak belirlenmiştir. Biyotidinaz eksikliği erken dönemde görme ve işitme kaybına, kas koordinasyon bozukluğuna neden olur. Geç dönemde ise zihinsel gerilik, koma ve ölüme neden olur. Tedavisinde biyotin vitamini oral olarak verilir.

4.Kistik Fibrozis

Kistik fibrozis klor kanallarındaki bozukluk olarak tanımlanır. Ülkemizdeki sıklığı 1\3000 olarak belirlenmiştir. Taramalara en son katılan hastalıktır. Taraması ter testi ile yapılmaktadır.

 C.Gelişimsel Kalça Displazisi Erken Tanı  Ve Tedavi Programı

Gelişimsel kalça displazisi(GKÇ), sıklığı   %0.5-1.5 dir.Eklemin hareketli olmasından, tam çıkığa kadar farklı şekillerde ortaya çıkabilen ortopedik bir sorundur. Hastalık ilerki yaşamda hiç anlaşılmayacak düzeyde tedavi edilebilir.Yenidoğan kalçası ağırlıklı olarak kıkırdak yapıda olduğu için direk radyografi ile değerlendirmek zordur. Bu dönemde asetabulum femurbaşı ilişkisini en iyi kalça ultrasonografisi(USG) ortaya koyar ve radyolojik tanıda yaşamın özellikle ilk 6 ayında kalça USG altın standarttır. 6. aydan sonra direkt grafi ile tanı konulur.

Sağlıkla kalın.

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 

Facebook yorum
YORUMLAR
0
ONAY BEKLEYENLER
0
YAZARIN SON 10 YAZISI
30 Nisan 2018, Pazartesi    Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir?
23 Nisan 2018, Pazartesi    Bebeklerde diş çıkarma dönemi ve belirtileri
22 Nisan 2018, Pazar    Yeni doğan bebeklerde emzirme?
20 Nisan 2018, Cuma    Çocuklarda bağırsak parazitleri
19 Nisan 2018, Perşembe    Orta kulak iltihabı belirtileri ve korunma yolları
18 Nisan 2018, Çarşamba    Çocuklarda kasık fıtığı
16 Nisan 2018, Pazartesi    Kızamık hastalığı
15 Nisan 2018, Pazar    Çölyak Hastalığı
14 Nisan 2018, Cumartesi    Çocuklarda Diyabet (Şeker Hastalığı)
13 Nisan 2018, Cuma    Erken Ergenlik

banner
banner
banner
banner
banner
banner
banner

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir?
İnci Gönder Biçer | 30 Nisan 2018, Pazartesi
Erken çocukluk yıllarında başlayan bir hastalıktır. DEHB bulunan çocukların dikkat süreleri akranlarından çok daha kısadır.Evde ve okulda dikkatlerini yoğunlaştırmakta zorluk çekerler, çünkü onlar önemli-önemsiz duyum...
Bebeklerde diş çıkarma dönemi ve belirtileri
İnci Gönder Biçer | 23 Nisan 2018, Pazartesi
Bebeğinizin diş çıkardığını hangi belirtilerden anlarsınız?
Ağrılı, ateşli, sıkıntılı diş çıkarma dönemi en hafif şekilde nasıl atlatılır? 
Diş çıkarma döneminde olan bebekleri için endişe duyan anneler pek çok soru...
Yeni doğan bebeklerde emzirme?
İnci Gönder Biçer | 22 Nisan 2018, Pazar
Annenin beslenme  düzeni  emzirmede çok önemlidir. Yeni doğan bebeklerde beslenme çok büyük önem taşır. Artık dünyaya gözlerini açmış olan bebeğin temel ihtiyacı olan beslenmeyi anneyi emerek sağlaması gerekir. Bu iht...