Alexa atrk.gif
banner
banner
banner
banner
Ana Sayfa >> Yazarlar İnci Gönder Biçer | 30 Nisan 2018, Pazartesi

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir?

Paylaş  
180
18
182

Erken çocukluk yıllarında başlayan bir hastalıktır. DEHB bulunan çocukların dikkat süreleri akranlarından çok daha kısadır.Evde ve okulda dikkatlerini yoğunlaştırmakta zorluk çekerler, çünkü onlar önemli-önemsiz duyumları ayırt etmekte zorlanırlar. Sınıfta hem öğretmeni duyarlar, hem caddedeki arabayı, hem de yandaki sandalyenin gıcırtısını. Aynı şekilde, hem ders anlatan öğretmeni görür, hem tahtadaki resimleri, hem de yanındaki arkadaşının kazağındaki çizgileri. Odaklanmakta o denli zorlanırlar ki, büsbütün vazgeçerler. Sadece ilgilerini çokça çeken heyecanlı bir film ya da bilgisayar oyununa konsantre olabilirler ve aileler bu nedenle ‘isterse yapar’ düşüncesine kapılır.Yaşıtlarına oranla fazlaca hareketlidirler. Elleri dursa, ayakları durmaz. Uzun süre aynı yerde oturamazlar ve çok konuşmalarıyla dikkat çekerler.Davranışlarını organize edemezler ve planlı çalışamazlar. Genellikle, sonunu düşünmeden eyleme geçerler. Tehlikeyi kestiremezler ve çok zaman küçük kazalara maruz kalırlar.

DEHB Üç Temel Belirti Kümesinden Oluşur:

Dikkat Eksikliği:

Belirli bir işe ya da oyuna dikkat vermekte zorlanma

Başlanan işin yarım bırakılması

Kendisiyle konuşulurken, dinlemiyormuş gibi görünme

Görev ve etkinlikleri düzenlemekte zorlanma

Ev ödevi, ders içi etkinlikleri gibi yoğun zihinsel çaba gerektiren işleri yapmaktan kaçınma

Etkinlikler için gereken eşyaları kaybetme

Aşırı Hareketlilik:

Oturduğu yerde kıpırdanma, ellerin ayakların oynatılması

Belirli bir süre bir yerde oturamama, sürekli hareket etme

Çok konuşma

İmpulsivite/Dürtüsellik:

Sorulan soru tamamlanmadan yanıt verme

Sırasını beklemekte güçlük çekme

Diğer yandan, DEHB bulunan çocuklar çok zaman sempatik, şeffaf, yaratıcı, coşkulu ve empati sahibi olurlar.

Tanı Nasıl Konur?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun varlığından söz edebilmek için belirtilerin yedi yaştan önce başlaması, okul ve ev gibi en az iki ortamda görülmesi, süreklilik göstermesi ve günlük yaşamı etkileyecek boyutta olması gerekir.Okul öncesi çocuklarda tanı koymak zordur, çünkü küçük çocukların çoğu hareketlidir ve davranışları değişkenlik gösterir. Tanı koymak kolay değildir, çünkü aile içi problemler, sağlık problemleri, öğrenme güçlüğü gibi sorunlar da çocuklarda hareketlilik ve kaoslu davranışlara sebep olabilir. Her ne kadar DEHB belirtileri mevcut olsa da, böyle bir durumda çocuk DEHB tanısı almaz.

Nedenleri Nelerdir?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun asıl sebebi henüz bilinmese de, bozukluğun oluşumunda biyolojik (nörolojik) ve genetik faktörlerin rolü olduğuna işaret edilmektedir. DEHB’li çocukların beyinlerinin ön kısmında ve limbik sistemde bulunan kimyasal ileticilerin (neurotransmitterler) çalışmasında bozulma olduğu bilinmektedir. Beynin bu bölgeleri konsantre olma, planlama, davranışları kontrol etme, hafıza, motivasyon konularında önemli rol oynamaktadır.Gebelikte ilaç ya da alkol gibi toksinlere maruz kalma, enfeksiyonlar, zor doğum, düşük doğum ağırlığı ve beyin travması bu çocukların özgeçmişlerinde daha sık bildirilmiştir.Çevresel faktörler ya da aile tutumları DEHB oluşmasına neden olmaz. Ama bulguların artmasında ya da azalmasında ve ek sorunların çıkmasında etkisi vardır.

DEHB Kalıtsal Bir Hastalık Mıdır?

     DEHB kalıtsal yönü olan bir hastalıktır. Anne ya da babada DEHB olması çocukta bu hastalığın görülme riskini %50-60 oranında artırmaktadır. Yakın akrabalarda görülmesi ise riski %10-30 artırır.

DEHB’in Görülme Sıklığı Nedir?

        Çocukların %1’i DEHB’in ağır şeklini yaşar. Diğer şekillerinin görülme sıklığı %2-4 arasındadır. Erkek çocuklarda kız çocuklara oranla daha sık rastlanır.

Tedavi Nasıl Yapılır?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda ilaç tedavisi son derece etkilidir. Uyarıcı ilaç ‘metilfenidat’ sayesinde dopamin kimyasal iletici sistemi daha iyi çalışır ve hedef belirtiler olan dikkatsizlik, dürtüsellik ve aşırı hareketlilik üzerinde önemli derecede azalma görülür. Kimyasal iletici (neurotransmitter) üretimi yaş ile arttığı için DEHB’li çocukların bir kısmında erişkin yaşlarda şikayetler kendiliğinden azalır.Enerjilerini boşaltıcı etkinliklerde bulunmaları gerekir.DEHB’de başarı ile kullanılan Davranış Terapisi’nde çocuğun güçlüklerle başa çıkma becerisinin geliştirilmesi hedeflenir. Çocuk organize olmayı ve zamanı iyi kullanmayı öğrenir.Davranış terapisinde çocuklarla Dur- Düşün-Yap programı üzerinde çalışılır

Tedavi Edilmeyen Çocukları Bekleyen Riskler Nelerdir?

DEHB’li çocuklar orta ya da üst seviyede bir zekaya sahip olsalar bile, eğitimlerine yeterince odaklanamadıkları için, bir yere kadar kompanse edebileceklerdir ve bu yüzden okul hayatlarında başarısızlık yaşayacaklardır.Tedavi edilmeyen çocuklarda depresyon, kaygı bozukluğu, tik bozuklukları ya da davranış bozuklukları oluşabilir. Çevresindeki insanlar tarafından sürekli eleştirilen çocukların özgüvenleri azalır. Dürtüsel davrandıkları için, antisosyal davranışlar geliştirebilirler.

Araştırmalar bu çocukların ergenlik döneminde alkol ve madde kullanımına daha yatkın olduklarını saptamıştır. Bu durum gelecek yaşamları açısından önemli risk oluşturur.Tüm bu nedenlerle, erken tanı konulması ve etkili bir tedaviye zamanında başlanması son derece önemlidir.

Sağlıkla kalın.

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 

Facebook yorum
YORUMLAR
0
ONAY BEKLEYENLER
0
YAZARIN SON 10 YAZISI
23 Nisan 2018, Pazartesi    Bebeklerde diş çıkarma dönemi ve belirtileri
22 Nisan 2018, Pazar    Yeni doğan bebeklerde emzirme?
20 Nisan 2018, Cuma    Çocuklarda bağırsak parazitleri
19 Nisan 2018, Perşembe    Orta kulak iltihabı belirtileri ve korunma yolları
18 Nisan 2018, Çarşamba    Çocuklarda kasık fıtığı
17 Nisan 2018, Salı    Yenidoğan Tarama Testleri
16 Nisan 2018, Pazartesi    Kızamık hastalığı
15 Nisan 2018, Pazar    Çölyak Hastalığı
14 Nisan 2018, Cumartesi    Çocuklarda Diyabet (Şeker Hastalığı)
13 Nisan 2018, Cuma    Erken Ergenlik

banner
banner
banner
banner
banner
banner
banner

Bebeklerde diş çıkarma dönemi ve belirtileri
İnci Gönder Biçer | 23 Nisan 2018, Pazartesi
Bebeğinizin diş çıkardığını hangi belirtilerden anlarsınız?
Ağrılı, ateşli, sıkıntılı diş çıkarma dönemi en hafif şekilde nasıl atlatılır? 
Diş çıkarma döneminde olan bebekleri için endişe duyan anneler pek çok soru...
Yeni doğan bebeklerde emzirme?
İnci Gönder Biçer | 22 Nisan 2018, Pazar
Annenin beslenme  düzeni  emzirmede çok önemlidir. Yeni doğan bebeklerde beslenme çok büyük önem taşır. Artık dünyaya gözlerini açmış olan bebeğin temel ihtiyacı olan beslenmeyi anneyi emerek sağlaması gerekir. Bu iht...
Çocuklarda bağırsak parazitleri
İnci Gönder Biçer | 20 Nisan 2018, Cuma
Paraziter hastalıklar her yaştaki bireyde görülebildiği gibi özellikle küçük yaştaki çocuklarda daha sık rastlanıyor.Önemli sağlık sorunları arasında yer alan parazit enfeksiyonları, erken tedavi edilmediği takdirde ç...