Alexa atrk.gif
banner
banner
banner
Ana Sayfa >> Yazarlar Doç. Dr. N. BERATLI | 26 Ağustos 2019, Pazartesi

1968 toplumlararası görüşmeler nasıl başladı? 1

Paylaş  
16
17
15

Yeni yazmakta olduğum siyasi tarihimizi ele alan kitabımın 6. Bölümü’nün giriş sayfalarını, bu hafta boyunca sizle paylaşacağım. Çünkü Kıbrıs’ta şeker hep sudadır ve “biri gelsin de beni eşek yerine koyup, bir aldatsın; kurban olduğum” diyen tiplerin de sürüsüne berekettir… Sonra da “alay etmeyin yahu bizimle” diye bir de kostaklanırlar… Buyurun bölümü okuyalım, hafta sonunda da son sözümüzü söyleyelim:

Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi

28 Aralık 1967 günü, Geçitkale çatışmalarının sonuçları dolayısıyla özgüveninin arttığı görünen Kıbrıs Türk liderliği dört yıllık çatışmanın sonunda, ilk defa inisiyatifi ele aldı.

Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi, ilan edildi. Bu aslında ayrı devlete giden yolun resmen açılmasıydı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Zeki Kuneralp ve Baş Hukuk Danışmanı Suat Bilge ile Kıbrıs Türk Toplumu’nun önde gelen üyelerinin katıldığı toplantıda, Geçici Türk Yönetimi’nin, 1960 Anayasası’nın öngördüğü düzen yerine gelinceye kadar görevde kalması kararlaştırıldı.

“Temel Kurallar” adı taşıyan bir çeşit anayasa çerçevesinde ilan edilen “geçici” yönetim, 1960 Anayasası’na bağlı olduğunu; hem kuralları ve hem de varlığının, anayasa uygulanana kadar geçerli olduğunu ileri sürmekteydi.

Geçici Türk Yönetimi’nin çalışma esaslarını ortaya koyan temel 19 maddenin en önemlileri şunlardır:

“Madde 1-Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 16 Ağustos 1960 Anayasası hükümleri tatbik edilinceye kadar, Türk kesiminde yaşayan bütün Türkler Geçici Türk Yönetimi’ne bağlanacaklardır.

Madde 2-Türk bölgelerinin yönetimi için gerekli kanunlar Temsilciler Meclisi Türk üyeleri ve Cemaat Meclisi üyelerinden kurulu Geçici Türk Yönetimi Meclisi tarafından yapılır. Temsilciler Meclisi Başkan vekili bu meclisin başkanıdır.

Madde 5-16 Ağustos 1960 Anayasası’na göre vaaz edilen bütün kanunlar geçerli ve yürürlükte sayılırlar.

Madde 7-Türk bölgelerinde yürütme görevi, Geçici Türk Yönetimi Yürütme Kurulu tarafından ifa edilir. Bahse konu yürütme kurulu, Cumhuriyet devrinin üç bakanına (savunma, iç ve dış münasebetler üyeliği, tarım ve tabii kaynaklar üyeliği, sağlık işleri üyeliği). Ek olarak altı yeni üyeden, 1 Eğitim-Kültür ve öğretim işleri üyesi, 2 Sosyal Yardım-Belediye-Vakıf ve Kooperatifler üyesi, 3 Adalet İşleri üyesi, 4 Maliye ve Bütçe işleri üyesi, 5 Çalışma ve Komünikasyon işleri üyesi, 6 İktisadi İşler üyesi teşekkül eder. Cumhurbaşkanı yardımcısı bu kurulun başkanı, Türk Cemaat Meclisi’nin Başkanı ise bu kurulun astbaşkanıdır.

Madde 16-Geçici Türk Yönetimi’nde yargı görevi, bağımsız Türk mahkemeleri tarafından yürütülür. Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi, kendi emeğimiz, alın terimiz, mücadele ve direnme fedakârlığımızın eseridir. Ergenekon Savrun. https://dergipark.org.tr/download/article-file/566716)

Başkanı Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Dr. Fazıl Küçük olacaktı.

Başkan yardımcısı hâlâ Türkiye’de olan Rauf Denktaş idi. Bakanları yok, Üyeleri vardı…

Yasama Organı, Kıbrıs Cumhuriyeti Temsilciler Maclisi’nin 15 Türk üyesi ile Türk Cemaat Meclisi üyelerinden oluşmaktaydı. Yasa değil, “Kural” yapıyorlardı.

Hükümet’i yok, “Yürütme Kurulu” vardı.

1964 ile 1967 arasında görev yapan Genel Komite’nin yapmış bulunduğu Kurallar, yürürlükte kalmaya devam ediyorlardı.[1] Bu süreçte, devletin Türk yargıçları da “Yönetim Mahkemeleri’nde görev yapmayı tercih edince, “Geçici Yönetim” Yasaması, Yürütmesi, Yargı’sı ile tam bir devlet görüntüsü veriyordu, çünkü güvenlik kuvvetleri zaten 1963 sonundan beri vardı. Halkı da vardı ama toprağı yoktu!

(devam edecek)

[1] - Aytuğ Pülümer. Kıbrıs Ekonomi Tarihi s.98

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver
11
 
0
 
0
 
0
 
0
 
1
 
0
 

Facebook yorum
YORUMLAR
2
ONAY BEKLEYENLER
0
26 Ağustos 2019, Pazartesi
vatandas         - k.kibris
Topragimiz nasil olacakti ki Nazim bey ?/.. hepimiz surlar icine gocmen degil miydik?

26 Ağustos 2019, Pazartesi
Bayar Rahmi         - Londra

YAZARIN SON 10 YAZISI
22 Eylül 2019, Pazar    Dizi Yazı 2
21 Eylül 2019, Cumartesi    Dizi yazı 1
2 Eylül 2019, Pazartesi    Şahgude'nin var bir bağı, üzümü yoksa ye yaprağı
31 Ağustos 2019, Cumartesi    Gelsin gitsin Zennube
30 Ağustos 2019, Cuma    İkinci tur ve sonrası 5
29 Ağustos 2019, Perşembe    İlk tur:
28 Ağustos 2019, Çarşamba    Toplumlar arası görüşmeler başlıyor ve hiç bitmiyor 3
27 Ağustos 2019, Salı    Efikton -  Efkteon
18 Ağustos 2019, Pazar    Puşlost ya da Paçoz
15 Ağustos 2019, Perşembe    Meğer neler da olmuş?

banner
banner
banner
banner
banner

Dizi Yazı 2
Doç. Dr. N. BERATLI | 22 Eylül 2019, Pazar
1.Cenevre Görüşmeleri:

BM Güvenlik Konseyi’nin 20 Temmuz 1974 günü aldığı 353 Numaralı karara uyan üç garantör ülkenin Dış İşleri bakanları, 25 Temmuz 1974 günü Cenevre’de toplanıp, hem ateş kes kararını hem de Kıbr...
Dizi yazı 1
Doç. Dr. N. BERATLI | 21 Eylül 2019, Cumartesi
(Yeni kitabımın 6. Bölümü’nden devam)
1974 YILI GÖRÜŞMELERİ:
7. tur Toplumlararası Görüşmeler, MMO’nun Yunanlı subayları ve EOKA B’nin Makarios’u bir darbe ile devirmesi üzerine, başlayamadı. Darbeciler’in “cumhurba...
Şahgude'nin var bir bağı, üzümü yoksa ye yaprağı
Doç. Dr. N. BERATLI | 2 Eylül 2019, Pazartesi
Geçtiğimiz hafta boyunca, 1968 ile 74 arasında yapılan toplumlararası altı görüşme turunda, kimin ne önerdiğini, kimin her türlü anlaşma girişimini reddettiğini okudunuz. Kaynak, genel olarak Glafkos Kliridis arada bi...