Alexa atrk.gif
banner
banner
banner
Ana Sayfa >> Yazarlar Doç. Dr. N. BERATLI | 21 Eylül 2019, Cumartesi

Dizi yazı 1 - 1974 yılı görüşmeleri

Paylaş  
23
26
22

(Yeni kitabımın 6. Bölümü’nden devam)

1974 YILI GÖRÜŞMELERİ:

7. tur Toplumlararası Görüşmeler, MMO’nun Yunanlı subayları ve EOKA B’nin Makarios’u bir darbe ile devirmesi üzerine, başlayamadı. Darbeciler’in “cumhurbaşkanı” Nikos Samson, darbe gecesi devlet televizyonundan halka yaptığı konuşmada,  bir yandan Kıbrıs Helen Cumhuriyeti’ni ilan ediyor, öte yandan da “Toplumlararası Görüşmelere bağlı olduklarını, Kıbrıslı Türk “vatandaşları” ile bir sorunlarının bulunmadığını söylüyordu.[1] Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanı Yardımcılığı sıfatını da taşımakta olan Rauf Denktaş, yeni hükümeti tanımayı reddeder.

Bu arada Cumhurbaşkanı Makarios da canını kurtarmak üzere ada dışına kaçar. Önce Malta üzerinden Londra, oradan da BM Güvenlik Konseyi’nde bir konuşma yapacağı New York’a gider. 19 Temmuz günü BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı konuşmada, bütün dünyaya Yunanistan’ın Kıbrıs’ı işgal ettiğini ilan eder. Diğer iki garantörü göreve çağırır. Çağrısına İngiltere değil ama Türkiye cevap verir ve 20 Temmuz sabahı, Kıbrıs’a asker çıkararak, müdahale eder.

Uğradıkları askeri hezimet karşısında 22 Temmuz günü Samson cumhurbaşkanlığından istifa eder ve anayasal olarak yokluğunda cumhurbaşkanına vekâlet etmesi gereken Glafkos Kliridis, Cumhurbaşkanı Vekili olarak yemin ederek, görevi devralır. Makarios bu gelişmeyi, “benim de onayımla” diye açıklar. Ve “Onayım olmadan, hiçbir anlaşma geçerli değildir” diyerek, görüşleri bilinen Kliridis’in elini kolunu, peşinen bağlamaya çalışır. Ona karşılık Kliridis de kendisinin bir emanetçi ya da vekil değil, o andaki cumhurbaşkanı olduğunu, gelecekte kimin cumhurbaşkanı olacağına halkın karar vereceğini açıklar.[2]

Öte yandan, BM Güvenlik Konseyi, 20 Temmuz günü acilen toplanarak 353 numaralı bir karar almıştır. Bu karar, Türkiye ve Yunanistan arasında hemen ateşin kesilmesi, askeri müdahaleye son verilmesi, Yunanlı subayların derhal geri çekilmesi ve Garantör devletlerin hemen bir araya gelerek, Kıbrıs Sorunu’na bir çözüm aramasını talep etmekteydi. Türkiye bu kararı 48 saat sonra kabul ettiğini açıklar ama bu arada Girne’yi ele geçirir.[3] Ve 22 Temmuz günü, ateş kes kararına uyacağını açıklar.  Ama 28 Temmuz’a kadar, adaya 200 tank ve 20 bin de asker çıkarılır.[4] Bu arada Kliridis, Makarios’un ABD ve Yunanistan Dışişleri bakanlıkları üzerinden kendisine ulaşan Makarios’un direktifi ile 24 Temmuz günü, BM Kıbrıs Özel Temsilcisi ve Barış Gücü komutanı refakatinde Kuzey Lefkoşa’ya geçerek, Rauf Denktaş ile görüşmüş ve ateş kes kararının Kıbrıslılar arasında da uygulanmasını talep etmiştir.[5]Bu talebinin kabul edilmesi üzerine de Makarios’un çözüm önerisini sunan Kleridis, on yıl önce Kıbrıs Rum toplumunun değiştirilmesini teklif ettiği 13 madde de dâhil olmak üzere, Zürih düzenine derhal geri dönülmesini, Türk bakanların hemen göreve başlamalarını, Türk milletvekilleri ve memurlar ile yargıçların da hemen görevlerinin başına dönmelerini “Makarios adına” teklif eder! On yıl önce, Yunanistan’ın karşı çıkmasını da kale almadan, “Türkleri dinamik olarak zorlayarak”, savaşı da göze alıp, “bu böyle yürümez” diye değiştirmeye giriştiği ve iki hafta öncesine kadar şiddetle reddettiği Zürih Anlaşması ve onun 13 maddesinden bahsediliyor! Ne değişmiştir? Son dört günde resmi açıklamalara göre 250 Kıbrıslı Rum, 170 Kıbrıslı Türk, 47 Yunanlı asker ve 242 de Türkiyeli asker ölmüştür.[6]Madem ki Zürih kabul edilecekti, iki hafta önce kabul edilse olmaz mıydı? Bu 709 kişinin ölmesi şart mıydı? Denktaş, artık Türkiye ile görüşmeden buna bir yanıt veremeyeceğini, en erken bir zamanda helikopterle Ankara’ya gidip bu önerileri görüşüp, cevabını vereceğini söyler. Bir süre sonra da BM aracılığı ile “artık Zürih Anlaşması ile ilgilenilmediğini” bildirir.[7]

(Devam edecek)

[1]- 15.7.1974 PİK TV’de yapılan açıklamadan.

[2].Stanley Mayes. Makarios. Khora Yay. S.276

[3]- Age s. 274-275

[4] - M.Druşotis. Kıbrıs 1970-1974 s.502

[5]- Richter age s. 353

[6]- Richter age s. 354

[7]. M.Druşotis. Kıbrıs 1970-1974. s. 486

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver
12
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 

Facebook yorum
YORUMLAR
0
ONAY BEKLEYENLER
0
YAZARIN SON 10 YAZISI
12 Ekim 2019, Cumartesi    Dikkatinizi çekerim...
11 Ekim 2019, Cuma    Ben Türkiye'den yana tarafım...
30 Eylül 2019, Pazartesi    Dizi Yazı 9 - Pişmekte olan aşa su katmak
29 Eylül 2019, Pazar    Dizi Yazı 8 - 1979 Doruk Anlaşması
28 Eylül 2019, Cumartesi    Dizi yazı 7 - 1979 Denktaş - Kiprianu Doruk Anlaşması'na doğru
27 Eylül 2019, Cuma    Dizi yazı 6 - 1977 Doruk Anlaşması
25 Eylül 2019, Çarşamba    Dizi yazı 5 - 1977 Denktaş – Makarios Doruk Anlaşması
24 Eylül 2019, Salı    Dizi yazı 4 - Tekrar toplumlararası görüşmeler ve 1975 Viyana Anlaşması
23 Eylül 2019, Pazartesi    Dizi yazı 3 - 2. Cenevre Görüşmeleri
22 Eylül 2019, Pazar    Dizi yazı 2 - 1. Cenevre Görüşmeleri

banner
banner
banner
banner

Dikkatinizi çekerim...
Doç. Dr. N. BERATLI | 12 Ekim 2019, Cumartesi
Bunu da Mart ayında bu sütunda paylaşmışız… Okuyalım…
Öğrencilik günlerimizde İstanbul’da neler yapmakta olduğumuzu bilmeyen yok! Hem biz anlattık, hem de konuşuluyor. O minval üzere, o zamanlar bizim ideolojik şekil...
Ben Türkiye'den yana tarafım...
Doç. Dr. N. BERATLI | 11 Ekim 2019, Cuma
Bu yazı, bu köşede, ilk defa 17 Mayıs 2017 tarihinde yayınlanmıştı! Görülüyor ki erken yazılmış.
Türkiye’nin bugünkü güney ve doğu sınırlarını silahla çizen, bizzat Mustafa Kemal Atatürk’tür.
Rus sınırını 2. Ordu Ko...
Dizi Yazı 9 - Pişmekte olan aşa su katmak
Doç. Dr. N. BERATLI | 30 Eylül 2019, Pazartesi
9 Ağustos 1980'de resmi bir açılış oturumu yapılmış ve bunu 16 Eylül'de yapılan bir toplantı takip etmiştir. 1980’in kışında BM Genel Sekreteri taraflara geçici bir anlaşma sunulmuştur. Bu anlaşmada Kıbrıslı Türklere ...