Kıbrıs Rum toplumunun siyasal yapısını anlayabilmek için 1974 yılının 15 Temmuz günü Makarios hükümetine karşı yapılan darbeyi esas almak gerekiyor. Her ne kadar bu darbeye katılan EOKA B üyesi Kıbrıslı Rumların sayısı az olsa da
-darbeyi gerçekleştiren Yunan Cuntasina bağlı Milli Muhafız ordusuydu- Türkiye’nin Kıbrıs’a asker çıkararak adayı bölmesine fırsat veren 15 Temmuz Darbesi siyasi yaşamda ciddi bölünmelere yol açtı. Özellikle Makarios’un yakın çalışma arkadaşlarından Glafkos Kliridis’in 1976 yılında kurduğu DİSİ partisine EOKA B üyelerini de kabul etmiş olması, bu bölünmeyi daha da derinleştirdi. Glafkos Kliridis, bu girişimiyle Makariosçu güçlerin bütün öfkesini üstüne çekti. Sadece bu değil, Kliridis’in bir an önce iki-bölgeli, iki-toplumlu federal bir çözüme gidilmesini savunması ve 1976 yılında Türk tarafına Makarios’un nihai onayı olmadan harita sunması siyasi afaroza uğramasına neden oldu. Ayrıca, Batı’nın adamı olarak algılanması “günahlarına günah” ekledi.
İşte böyle bir ortamda ilk defa 1976 yılında biraraya gelen ve ortak bir cephe oluşturan AKEL, DİKO ve EDEK seçim sisteminin de yardımıyla Glafkos Kliridis’i ve partisi DİSİ’yi seçimlerde %24 oranında oy almasına karşın Meclis dışına ittiler.
Bu noktadan sonra AKEL, DİKO ve EDEK işbirliği uzun yıllar devam edecek, belli değişimlere uğrasa da varlığını bir biçimde koruyacaktı.
Kıbrıs Rum siyasetinde günümüzde “ret cephesi” olarak adlandırılan siyasi güçler, federal çözüme sıcak bakmayanlarla bu çözüm formülüne temelden karşı çıkanlardan oluşuyor. Başlangıçta, Başpiskopos Makarios’un ölümünden sonra, paradoks bir biçimde Makarios’a en yakın olan DİKO ve EDEK gibi siyasi güçlerle Kıbrıs kilisesi bu cephenin en önemli temsilcilerinden olmuşlardır. Makarios 1977 yılında iki-bölgeli, iki toplumlu federal devlet tezininin altına imza koymuşsa da, yakın çalışma arkadaşları bu teze karşı çıkmışlardı. Nitekim bu anlaşma 1977 yılında bütün partilerden oluşan Kıbrıs Rum Ulusal Konsey’inin gündemine geldiğinde, hem DİKO başkanı Spiros Kiprianou, hem de EDEK başkanı Vassos Lissaridis, Makarios’un görüşlerine karşı çıkmışlardı.
Hayatının son dönemlerinde “gerçekçi” bir adım atan Makarios kısa bir süre sonra vefat edince, onun yerine AKEL’in desteği ile iki dönem Cumhurbaşkanı seçilen Spiros Kiprianou tam 10 yıl iktidarda kaldı. Kiprianou, AKEL’in desteği ile iktidara gelmiş olmasına karşın, Kıbrıs konusunda takındığı katı tavırdan ötürü AKEL ile aralarında ciddi görüş ayrılıkları başgösterdi. İşte bu dönemde ilk defa AKEL ile Glafkos Kliridis arasında bir yakınlaşma yaşandı. Her iki kesim de Spiros Kiprianou’ya karşı ortak cephe aldı. Ne var ki, AKEL bu yakınlaşmanın bedelini çok ağır ödedi ve 1985 yılında yapılan milletvekilliğ seçimlerinde %7 oranında oy kaybederek tarihinde ilk defa üçünçü partikonumuna düştü. Bunun üzerine yeniden DİSİ partisine karşı eski sert uslubuna geri döndü.
1988 seçimlerine yetenekli bir iş adamı Yorgos Vasiliou’yu destekleyen AKEL, hem Makariosçu cepheye hem de DİSİ’ye karşı büyük bir zafer kazandı ve Vasiliou’yu Cumhurbaşkanı seçtirttmeyi başardı. 1988-1993 yılında görev yapan Vasiliou, Kıbrıs konusunda esnek tavırlarıyla dünya kamuoyunun desteğini kazanırken, içeride çok sert eleştirilere hedef oluyordu. DİKO, EDEK ve Kıbrıs Kilisesinden oluşan cephe, bu dönemde “ret cephesi” ünvanını kazandı. Bütün BM girişimlerine karşı çıkan “ret cephesi” Vasiliou’yu teslimiyetçi ilan ederken, Glafkos Kliridis, AKEL’in desteği ile Cumhurbaşkanı seçilen Vasiliou’ya tam destek vermeye devam ediyordu. Ne var ki, Glafkos Kliridis 1993 seçimlerinde iktidara gelmek için ret cephesinin oylarına göz dikince, Vasiliou’ya karşı sert eleştiriler yöneltmeye başladı. Birinci turda başarısız bir performans gösteren “ret cephesi” adayı ikinci tura geçemeyince, “ret cephesi” Vasiliou ile Kliridis arasında tercih yapmak zorunda kaldı ve tercihini “düşman kardeş” sayılan Kliridis’ten yana koydu. Böylece, 1976 yılında Kliridis’e karşı kurulan Makariosçu cephe, 1993 yılında Kliridis’i iktidara taşıdı.
Bu paradoks gelişmenin kaynağında Vasiliou’nun esnek politikaları sayesinde Gali Fikirler Dizisi temelinde çözüme çok yaklaşmış olmanın paniği vardı ve Kliridis koltuk hatırına, bu paniğe prim vererek oy avına çıktı.
1993-1998 yıllarında DİSİ-DİKO koalisyonu kuran Kliridis, bir bakıma Makariosçu milliyetçiler ile anti-Makariosçu milliyetçileri barıştırmış oldu. 1998 seçimlerinde DİKO bu kez AKEL’e yöneldi ve iki parti Kliridis’e karşı Yorgos Yakovo’yu destekledi. Ne var ki, DİKO’nun bütün oyları Yakovou’ya gitmediği gibi, EDEK de oylarını serbest bıraktı. Sonuç olarak Kliridis ikinci defa Cumhurbaşkanı seçildi.
1993 seçimlerinde Vasiliou örneğinde olduğu gibi, 2003 yılında da Kliridis çözüme çok yaklaşınca, bu kez AKEL, Kliridis’in 1993’te yaptığını yaparak “ret cephsi” ile işbirliğine yöneldi ve Tassos Papadopoullos’u iktidara taşıdı.
“Ret Cephesi”nin adayı bugün yapılan ikinci tur seçimlerinde aday değildir. Ret cephesinini oluşturan partiler Dimitris Hıristofyas’ı destekleyeceklerini açıkladılar. Ret Cephesinin, başta Başpiskopos olmak üzere, diğer küçük partileri Kasoulidis’e oy verecekler. Bu öyelesine kaygan bir seçmen zeminidir ki, rakamlar Dimitris Hıristofyas’tan yana görünse de, seçim sonuçları şaşırtıcı olabilir.
