'Türkçe Konuşan Toplumlar'

İngiltere'de uzun y?llar önce K?br?s'l?türk, Türkiye'li Türk ve Kürt toplumlar? biraraya getirmek ve ortak sorunlar?m?za koordineli bir yaklaş?mla çözüm üretmek için kullanmaya başlad?ğ?m?z bir tan?mlama idi 'Türkçe konuşan toplumlar' tan?mlamas?. Tamam?yle iyi niyetle kullan?lan ve birçok arkadaşlar?m?z?n kullanmaya devam ettiği bu tan?mlama son y?llarda oldukça hararetli tart?şmalara sebeb oluyor.

Özellikle Kürt toplumu bu tan?mlamaya karş? ç?k?yor. Çünkü onlara göre bu tan?mlama kimliklerini reddedici bir nitelik taş?yor. Yerden göğe kadar hakl?lar. Geçen haftaki yaz?mda K?br?sl?türkler olarak kimliğimizin önemli bir unsuru olan K?br?s Türkçesinin yaşat?lmas? için başlat?lan kampanyalardan bahsetmiştim. Kürtlerin kimliklerini koruma girişimleri ile K?br?sl?türklerin çabalar? aras?nda önemli paralleller vard?r. Bunu kimse inkâr edemez. Konuyu daha da açarsak, kendilerini önce dinsel kimlikleri ile tan?mlayan Türkiye'li Alevi toplumunun tan?nma girişimleri ile K?br?sl?türklerin kimlik çabalar? aras?nda da paralellerin olduğunu rahatça söyleyebiliriz. Ortak unsur Türkiye Cumhuriyetinin tüm bu toplumlar uzerinde uygulad?ğ? asimilasyonist siyasetlerdir. Bu yüzdendir ki baz?lar?m?z kendimizden bahsederken 'K?br?sl?türk' deriz. Yani bu iki ayr? kelimeyi birleşik yazmakla K?br?sl?l?ğ?m?z? öne ç?karmak istediğimizi belirtiriz. Ne kadar da kimileri "K?br?sl? olarak tan?mlanabilecek sadece eşeklerdir" dese de.

İyi niyetle, birleştirmek için kullanmaya başlad?ğ?m?z 'Türkçe konuşan toplumlar' tan?mlamas?n?n yeniden değerlendirilmesi zaman? çoktan gelip geçti. Baz? kişiler bunu yapt? bile. Toplumun önemli bir kesiminin bu tan?mlama alt?na girmek istemeyişine rağmen ?srarla bunu kullanmak büyük bir sayg?s?zl?k ve hassasiyetten uzak bir tav?rd?r. Doğru bir kimlikle tan?mlanma istemi kadar doğal bir şey olamaz. Çünkü kimlik bir insan? belirleyen en önemli özelliktir. Bir insan?n kimliği onun öz benliğidir. Bir kişinin özbenliğini reddedip nas?l "sen busun" denilebilir?

İnternette kimlik üzerine araşt?rma yaparken birkaç y?l önce 'S?z?nt?' dergisinde Prof. Dr. Ömer Said Gönüllü'nün yazd?ğ? 'Kimlik Meselesi Üzerine' isimli bir makale ile karş?laşt?m. Çok ilginç bulduğum bu makalede şöyle diyor Profesör Gönüllü:

"Kimlik, ferdi sosyal bir varlık olarak (fikrî, beşerî ve sosyal ilgileriyle birlikte) tanımlar; doğduğu, yaşadığı, en önemlisi, benimsediği topluma aidiyeti içinde, yani toplumunun kimliğiyle birlikte ele alır. Kişilik, ferdin, genetik tabanlı ve çevre etkili psiko-biyolojik özellikleriyle belirlenirken, kimlik; içinde doğup büyüdüğü, zihni gelişimini tamamladığı, maddeten ve manen beslendiği, benimsediği toprak, yurt, kültür ve medeniyetin ona biçtiği bir elbisedir. Bu bakımdan, kimliğin aktif ve pasif unsurlarından söz edilebilir. Kişinin seçme imkânına sahip olamadığı ebeveyni gibi, ırk, dili ve doğduğu yer de kimliğinin pasif unsurlarıdır. Buna karşılık onun en önemli ve temel seçimi olan inancı, ideali ve kendisine belirlediği var oluş gayesi aktif kimlik unsurları durumundadır."

Profesörün bahsettiği 'aktif kimlik' unsuru bence en önemli bir unsurdur. Çünkü yukar?da bahsettiğim toplumlar y?llardan beri 'aktif kimlikleri' kas?tl? olarak inkâr edilmiş, k?s?tlanm?ş, bast?r?lm?ş toplumlard?r. Her demokrat insana düşen görev bu toplumlar?n kimliklerinin tan?t?lmas? ve kimlik simgelerini özgürce kullanabilme çabalar?n? desteklemektir. Bu desteğimizi aç?kca göstermek için gelin art?k démodé olmuş 'Türkçe konuşan toplumlar' tan?mlamas?n? çöpe at?p başka tan?mlamalar aray?ş?nda bulunal?m. Londra Büyükşehir Belediyesi ve birçok yerel belediyeler bask? sonucu 'Türk, K?br?sl? Türk ve Kürt' (TKTK) terimini kullanmaya başlad?lar bile.

İngiltere'nin çok kültürlü mozaiği içerisinde yaşayan toplumlar olarak kulland?ğ?m?z sözlerde reform yapmam?z gerekiyor. Çok hassas bir konu ama örneğin Türk dili ve kültürü okullar? olarak birçoklar?m?z? rahats?z eden 'And?m?z'dan başlamal?y?z. Hani "Türküm, doğruyum, çal?şkan?m" diye başlayan ve "Ne mutlu Türküm diyene" diye biten and?m?zdan. Okullar?m?za gelen Kürt, İngiliz, Hint veya çift kökenli çocuklar bu sözleri duyunca ne hisseder diye düşünmemiz gerekmez mi?

"Okyanusa düşen bir su damlas? kimliğini kaybeder. Ama bir insan toplum içerisinde yaşad?ğ? için kimliğini kaybetmez. İnsan yaşam? bağ?ms?zd?r. İnsan sadece toplumun gelişmesi için değil kendisinin gelişmesi için doğar"
B. R. Ambedkar (Hindistan Anayasas?n?n haz?rlay?c?s? Hint siyasetcisi)