STRASBOURG- Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi AKPA çalışmalarını geçmişte bir çok kez izledim. Her defasında mutlaka değişik ülke liderlerinin konuşmasına da tanık oldum.

Uluslararası kabul görme sorunu olmayan ülkeler için sıradan olan bir yerde bulunmalar bizim için hala sıra dışı.

İşte bu nedenle kendi seçilmişlerimizi, kendi liderlerimizi uluslararası platformlarda görmek, dinlemek, izlemek ayrı bir mutlululuk kaynağıdır bizler için.

***

Strasbourg’ta hava dün de kapalıydı.

Aşırı soğuk olmasa da bize göre soğuk. Yağmur neredeyse kesintisiz çiseliyor. Otelden AKPA’ya gitmek için taksi çağırdık. Taksici kel bir Fransız... Kendi kendime gülüyorum. Adamın keli bana hem Denktaş’ı hem de Talat’ı çağrıştırdı. İnsan beyni neleri kaydedip neleri kıyaslatıyor?

Aslında Talat’la Denktaş’ı kıyaslıyorum...

Farklılıklarını öne çıkarıp hazmetme ihtiyacım var. Neden? Çünkü Talat, AKPA’da konuşacak çok doğal olarak Kıbrıs Türk tarafının durumunu anlatıp, tezlerini savunacak. Bunu yaptığı an, birileri gene, “Aha gördünümüz mü Talat da Denktaş gibi konuşuyor” diyecek.

***

Sessiz, sakin, dünle bugünün harika bir uyum içinde yaşadığı Strasbourg sokaklarını geride bırakıp AKPA binassına vardık.

Bayraklar dalgalanıyor.

KKTC Cumhurbaşkanı Talat içeride ama gönderde Talat’ın varlığını simgeleştiren bir bayrak yok. Olmamasını aklım not ediyor ama çok da rahatsız olmuyorum. Talat’ı o kürsüden konuşacak olması benim için şekilsellikten önde değer taşıyor.

***

Genel Kurula hitabı öncesinde Talat, AKPA Başkanı Lluis Maria de Puig’le görüştü.

Puig, sözcükleri dikkatle seçerek konuşuyor. Ancak söyledikleri bir yana vücut dile Talat’ın en az Hristofyas kadar lider ve seçilmiş olduğunu yansıtıyor. Talat, Kıbrıslı Türklerin seçilmiş lideridir.

O görüşm sonrası Talat, gazetecilerin sorularını da yanıtladı. Rum gazetecilerden iki soru öne çıktı. Biri, Lefkoşa surlar içinin askersizleştirlmesi öteki Maraş...

Talat, her iki soruya da yanıtında Kıbrıs sorununun çözümünü öne çıkardı. Aslında verilen sorular ve yanıtları birlikte okuduğumuz zaman Kıbrıs sorununda öncelik yaklaşımı ortaya çıkıyor. Rum tarafı Kıbrıs sorununu çözmeden alabileceklerini almak istiyor. Ya da belirli noktaları öne çıkarıp Kıbrıs sorununun varlığını kendilerine göre hatırlarda tutmaya çabalıyorlar.

Kıbrıs Türk tarafı içinse önemli olan Kıbrıs sorununun bütünlüklü çözümü.

***

KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, AKPA Genel Kurul salonuna tüm heyet üyeleriyle birlikte girip en ön sıraya yerleşti.

Başkan Puig kısa bir protokol konuşması yapıp hem Talat’a teşekkür etti hem de Hristofyas’la birlikte Kıbrıs sorununun çözümü yolunda başarılar diledi.

Sıra Talat’ın konuşmasına geldi.

Talat’ın 22 dakika 07 saniye süren konuşmasını dikkatle dinledim. Bir tek kelimesini bile kaçırmadım. Konuşmasından geniş şekilde kelime kelime alıntı yapmak istemem. Konuşmasının içeriği en geniş şekilde haber sayfalarımızda olacak.

Konuşmanın ruhunu, Talat’ın genel duruşuyla sizlere aktarmak istiyorum.

Dün Strasbourg’ta bizim için tarihi bir gündü... Talat da bunun farkındaydı. Bir gün önce Hristofyas’ın konuşmuşluğu Talat için avantaj gibi görünse de yanıt verme konumunda bırakması nedeniyle de dezavantaj yanı daha ağır basıyordu.

Talat’ın konuşmasının  içinde birden fazla yaklaşımın yer bulma savaşı vardı. Bu savaş Talat’ı daha konuşmaya başlamadan yordu. Bir yanda insani duruş ve yaklaşım, öte yanda Hristofyas’ın söylemek gibi olmasın diyerek söyledikleri,o üslup içinde Türkiye’ye yüklenmesine yanıt verme zorunluluğu, yıllardır meydanın boş bırakılmasıyla bu platformlarda oluşan boşluğu da giderici bilgi aktarma vs...

Talat’ın, daha konuşmasının başında söylediği şu sözler çok önemli ve etkileyiciydi: “Kıbıs Türk Halkı, bu ilginize ve verdiğiniz değere layık, çağdaş bir halktır. Kıbrıs Türk Halkı, aynı zamanda insani değerleri benimsemiş, insan haklarına, hukukun üstünlüğüne, sosyal adalete, demokratik gelişime inanan ve bunlar için mücadele eden bir halktır.

Kıbrıs Türk Halkı, bu niteliklerini, uzun yıllardan beri devam ede gelen Kıbrıs sorununun mağduru olmasına karşın, hiçbir intikam duygusunun esiri olmada, sorunun çözümlenmesi için kararlı bir tutum ortaya koyarak hayata geçirmiştir.” 

İki paragrafta çok şey anlatıldı.

***

Mehmet Ali Talat’ın konuşmasının taktiksel bütünlüğü vardı. Önce yumuşak yaklaşımlarla insani duruşunu öne çıkardı ardından da Rum tarafının öne çıkarmak istediği tüm konulara yanıt verdi.

Ancak konuşmasının bütününde en çok dikkat ettiği hususu Hristofyas’ı kırmayan sıfat eklemeleriydi. Hristofyas, önceki günkü konuşmasında Talat’ı adeta, “Yoldaş” olarak sunmasına karşılık Talat da, Hristofyas için “Dostum” ifadesini kullandı.

Ancak Talat, konuşmasının devamında ince ince de olsa Hristofyas’a göndermeler yaptı. Annan Planı’na Papadopulos’la birlikte “HAYIR” kampanyası yürüttüğünü kayıtlara geçirdi.

Talat, konuşmasında barışçıl duruşunu yansıttı. Ancak üçüncü tarafların gözlemlerine bakıldığı zaman Talat’ın konuşmasından ilk akılda kalanlar Türkiye’nin konumunu savunduğu bölümler.

Yapılan eleştirileri dinledim. Türkiye basınından arkadaşlar da bu eleştirileri yapanlar arasındaydı. Eleştiri yapanlara sordum, “Rum tarafı bütün olarak dünden bugüne Kıbrıs gerçeklerini Türkiye’ye saldırı temelinde sunarsa Kıbrıs Türk tarafı adına Talat veya bir başkası söz aldığı zaman zorunlu olarak Türkiye’nin duruşunu da anlatmak zorunda kalmıyor mu?

Yaklaşımıma hak verdiler, ama gene de Talat’ın konuşma bütünündeki dengelere yönelik eleştirilerini geri çekmediler.

***

Dün Strasbourg’ta tarihi bir ilk yaşadık. Bunun arkası başka platforumlarda da mutlaka gelecek ya da mutlaka gelmeli....

Günün sözü:
Dünyaya dünya diliyle konuşulur