Kayıt dışılıkla mücadele için eylem planı hazırlanıyor

Kıbrıs Postası

Kanal Sim'de Sami Özuslu'nun sunduğu Radyo Gazetesi Programı'na katılan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Aziz Gürpınar, hükümetin ve bakanlığının 40 günlük dönemde yapacağı çalışmaları aktardı.

VATANDAŞLIK İPTALİ GÜNDEMDE DEĞİL

Hükümetin gündeminde vatandaşlıkların iptalinin yer almadığını vurgulayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Aziz Gürpınar, vatandaşlıkların mahkeme kararıyla iptal edildiğini anımsatarak, yasa dışı vatandaşlık verildiğine dair bir tespit yapılması durumunda, yasal prüsedürün izleneceğini söyledi.

VERİLER İNTERNET ORTAMINA GEÇİRİLECEK

Bakan Gürpınar, bakanlığının teknolojinin yaygın ve etkin kullanımını geliştireceğini ifade ederek, sosyal sigortalı çalışanların ve işverenlerin internet ortamından kendi bilgilerine ulaşabilmesini sağlayacaklarını kaydetti.

İşlemlerin daha hızlı yapılabilmesinin öncelikleri arasında yer aldığını belirten Bakan Gürpınar, yatırımların da bilgisayar ortamında yapılabilmesine yönelik teknolojik yapı hazırlayacaklarını bildirdi.

Bakan Gürpınar, "Sosyal sigortalardan alınması gereken belgeler ve verilmesi gereken bildirgeler vardır. Bunların da elektronik ortamda yapılabilmesinin imkanlarını yaratacağız" dedi.

SİGORTALILAR HAKLARI KONUSUNDA BİLGİLENDİRİLECEK

Bakan Gürpınar, sigortalıların yasalaardan kaynaklanan haklarını, yayımlayacakları broşür ve basılı dökümanların yanı sıra, internet ortamında verecekleri eğitici bilgilerle öğrenmeleri için çalışacaklarını da kaydetti.

Sendikalar ve işverenlerin katılımıyla sisyal diyalog mekanizmasını oluşturmak ve kalıcı hale getirmek hedefinde olduklarını da bildiren Bakan Gürpınar, "Bu mekanizma çok önemlidir. Ülkemizde yeterli düzeyde değil. Bu konuda gereken her türlü adımı atacağım. Sosyal diyalog temelinde birçok sorunun çözüleceğine inanıyorum.

SOSYAL SİGORTALILAR İÇİN İYİLEŞTİRME

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın sosyal sigortalı çalışanların ve emeklilerin gündelik hayatlarını kolaylaştırılacak adımlar atacağını ifade eden Bakan Aziz Gürpınar, sağlık hizmeti ve ilaç alımının iyileştirileceğini bildirdi.

"BİZDEN SONRA GELECEK HÜKÜMETE ZEMİN HAZIRLAYACAĞIZ"

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın önceliğinin kayıt dışılıkla mücadele olduğunu bildiren Bakan Aziz Gürpınar, kayıt dışı ekonomiyle mücadele için bir eylem planı hazırlayacaklarını, planda vergi ve istihdam gibi tüm unsurların yer alacağını kaydetti.

Eylem planının hazırlanıp en kısa sürede kamuoyu ile paylaşılacağını belirten Bakan Gürpınar, kayıt dışı ekonominin unsurlarından kayıt dışı istihdam konusuna özel önem vereceklerini vurguladı.

"Biz, bizden sonra gelecek hükümete zemin hazırlayacağız. Bu eylem planı ellerinde kılavuz olacak. Ve bu kılavuzla eylemleri hayata geçirmeye devam edecekler" şeklinde konuşan Bakan Gürpınar, sosyal güvenlik sistemindeki kronikleşmiş sorunların aşılması için idari, kurumsal ve yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti.

"Eksik prim bildirimleri şeklinde son derece büyük zararlar veren bir durum vardır. Onun kaldırılması için atılması gereken adımlar vardır" diyen Bakan Gürpınar, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin birçok unsuru bulunmasından dolayı, tüm kesimlerle işbirliği içerisinde çalışılacağını vurguladı.

AKTİF VE PASİF SİGORTALI ORANI 3

Bakan Gürpınar, sigorta sisteminin güçlülüğünü prim alanları, yaş ve aktif sigortalılar ile pasif sigortalıların oranının belirlediğine işaret ederek, söz konusu bilreşenlerin dengesinin sosyal sigortaların durumunu belirlediğini, denge için aktif olarak nitelendirilen çalışan sigortalılar ile pasif olarak nitelendirilen emekli sigortalılarının oranının 3'e 1 olması gerektiğini ( Her 3 çalışana karşılık 1 emekli), ancak ülkemizde bu oranın 2.5'e 1 olduğunu kaydetti.

Bakan Gürpınar, "Bu emeklilikler artıyor demektir. Bir yandan da sistem içerisinde olan aktif sigortalıların sayısınını aynı oranda artmadığını göstermektedir. Çalışanların sayısını artırabilmek ancak kayıt dışılığın önlenebilmesiyle mümkündür. Tek başına ideal oran da yeterli değildir. Tüm faktörlerle değerlendirmesi gerekir ama 3'ün altında olmaması gerekir. Sizin aldığınız prim miktarı, yaş da önemlidir. Yaş konusunda geçen yıl bir düzenleme yapıldı. 2008 yılından itibaren ilk kez çalışma yaşamına katılacak insanlar için yaş 60 yaşa getirildi. Bunlar sonsuza kadar götürülecek unsurlar değildir. Nüfustaki değişimlere bağlı olarak zaman zaman bunlar güncellenir. Yaş olayında düzenlemeler yapılır. Bizde de geçen yıl bir düzenleme yapıldı. Bunun üzerine yeni bir düzenleme yapılmasını ben uygun görmüyorum" dedi.

YÜZDE 52 KKTC VATANDAŞI

Bakan Gürpınar, çarpıcı bir açıklamada bulunarak, kayıt dışı istihdamların yüzde 52'sinin KKTC vatandaşları olduğunu bildirdi.

Gürpınar, "KKTC vatandaşı olup da kayıt dışılık içinde olanlar çok ciddi bir orandadır. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele porjesi kapsamında hazırlanana raporlarda ortaya çıktı ki ülkemizde kayıt dışı istihdam edilen insanların yüzde 52'si KKTC vatandaşlarından oluşmaktadır. Bu, 2012'nin ikinci yarısında yapılan çalışmaların sonucunda ortaya çıkan rakamlardır. Yüzde 44'ü TC, yüzde 4'ü üçüncü uyruklu kişilerin oluşturduğu bir kayıt dışılıktır. Anket çalışmalarında özellikle kayıt dışı istihdamların yaşandığını düşündüğümüz birtakım şantiyelere veya yatı evlerine veya tarımasal arazilere ulaşma ihtimali azdır. Daha ziyade yerleşik yerleri kapsamaktadır. Yüzde 48 yabancı uyruklu olduğu söylendiğine göre, ulaşılamayan kesimleride kaçak çalışan yabancıların olduğu düşünülürse, iyimser tahminlerle bunun yarı yarıya olduğunu söyleyebiliriz. Bu çok ciddi bir olgudur. Bunu ortadan kaldırabilmek için devletin verdiği hizmetin daha çabuk alınabilmesi gerekir ki insanlar bu sisteme kendilerini bağlı hissedebilsinler. Yasalarda ve düzenlemelerdeki boşlukları da adım adım yerine getirmeye çalışacağız" şeklinde konuştu.

Bakan Gürpınar kendi namına çalışan kesimde, normal ücretli çalışanlara oranla daha yüksek bir kayıt dışılık olduğunu da vurgulayarak, "Kendi nam ve hesabına çalışanlar gruubu içerisindeki kayıt dışılık yüzde 25 civarındadır. Belki borçların yapılandırılması gündeme getirilebilir" dedi.

"VATANDAŞ VERDİĞİ PRİMLERİN KARŞILIĞINI ALAMADIĞI DÜŞÜNCESİNE GİRİYORSA SİSTEMDEN UZAKLAŞIR"

Bakan Gürpınar, kayıt dışılığı etkileyen unsurların başında devletin etkin çalışmaması, şeffaflığı sağlayamaması ve halkın hizmetinde olduğunu gösterememesi olduğunu belirterek, "Vatandaş verdiği primlerin karşılığını alamadığı düşüncesine giriyorsa sistemden uzaklaşır. Ceza ve yaptırımların yerine getirilmemiş olması da faktörlerden bir tanesidir" dedi

NİTELİKLİ İŞ GÜCÜ

Bakan Gürpınar, ekonominin ihtiyaç duyduğu iş gücünün niteliklerini taşıyan insanları yetiştirmek konusunda da sıkıntı olduğunu kaydetti.

İhtiyaç duyulan iş gücü ile yetişen iş gücünün birbiriyle örtüşmediğini ifade eden Bakan Gürpınar, mesleki ve teknik eğitimin geliştirilmesinin, sorununun çözümünde atılması gereken adımlardan biri olduğunu söyledi.

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Çalışma hayatındaki sorunlardan bir diğerinin de iş sağlığı ve güvenliği olduğunu vurgulayan Bakan Gürpınar, İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası'nın kendisinin Çalışama ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşarı olduğu dönemde hazırlandığını anımsatarak, "İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası benim müsteşarlığım döneminde hazırlanmış bir yasadır. Çok iyi bir kazanımdır. Çünkü AB'nin bu konudaki çerçeve yönetimiyle bire bir uyumludur. 2008'de çıkarılmıştır ama ne yazık ki uygulanması konusunda sıkıntılar var. 2 önemli tüzük 2010 yılı sonunda çıkarılabildi. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları yetiştirildi. 2011 yılının Eylül ayından itibaren herhangİ bir yasal pürüz kalmadı ama etkin bir denetim yapılamadığı için, biraz keyfi bir duruma dönüştü. Kendi kurumsal kimliklerini geliştirmek isteyen işletmeler ki özellikle yurt dışıyla bağlantıları olan firmalar, kendiliğinden bu standartları işyerlerine kazandırmak için yasal düzenlemelere uydular. Ama devletin etkin ve yaygın bir denetimi olmadığı için bir türlü yapılamadı. Personelde sıkıntı vardır. Denetim sadece iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili değil. Kaçak işçilik, ücretler, çalışma saatlari... Çok geniş bir çalışma alanıdır ve kapasite sınırlıdır. Ama bu kapasitenin de aktif şekilde kullanılabilecğeine inanıyorum. Ben bu konuda çok çalışma yapmış yanı zamanda İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı olan biriyim. Bu konuda çok hassasım. Bu konuda kesinlikle adım atacağız" şeklinde konuştu.