Çıralı: "Hellim tanıtımı için çalışmalara başladık"

Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) bünyesinde oluşturulan "Hellim Tanıtım Grubu" 17 Haziran'da Acapulco Hotel'de basın toplantısı düzenleyerek faaliyetlerini anlattı.

Oda Başkanı Ali Çıralı basın toplantısında yaptığı konuşmada, hellim tanıtımı için oda olarak çalışmalara başladıklarını belirterek, "Türkiye'de Fındık, Narenciye, Kuru kayısı gibi ürünlerin tanıtımına yönelik kurulan tanıtım grupları ve İtalya'da parmesan peynirinin tanıtımına yönelik kurulan oluşumları da dikkat alarak KTSO bünyesinde hellim üreticilerinden, ilgili paydaşlarımızdan ve uzmanlardan oluşan bir "Hellim Tanıtım Grubu" oluşturmuş bulunmaktayız. Şuana kadar yaptığımız çalışmalar içerisinde şuanda sadece Türkçe ve İngilizce olarak yayınlanan www.hellimhalloumi.org adlı bir web sitesi oluşturulmuştur. Bu sitenin ilerleyen dönemlerde Arapça başta olmak üzere diğer dillerde yayın içerisinde olmasını sağlayacağız. Ayrıca sosyal medya ve diğer platformlarda da hellimi tanıtımına yönelik çalışmalarımız olacaktır" diye konuştu.

Toplantıya, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Emir Ali Deveci, Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, Süt Ürünleri İmalatçıları Birliği (SÜİB) Başkanı Candan Avunduk ile yemek ve mutfak konusunda araştırmalarıyla tanınan Refika Birgül ile Sanayi Odası yetkilileri katıldı.

Başkan Ali Çıralı, hellim tanıtma faaliyetlerini yurt dışında da yapacaklarını dile getirerek, "İlerleyen dönemlerde Türkiye, Irak, Dubai ve Almanya'da gıda fuarlarında stant açarak Hellim Tanıtım Grubu olarak hellimin etkin bir şekilde tanıtılmasını hedeflemekteyiz. Bununla birlikte yurtiçinde düzenlenecek ve özellikle yabancı turistlerin katıldığı ilgili etkinliklerde hellimi en etkin şekilde tanıtılmasını sağlamak arzusundayız" dedi.

Türkiye'nin önemli bir yayın kuruluşunda yemek programı yapan, Kıbrıs Türk kültürünün ve hellimin tanıtımını çok etkin bir şekilde gerçekleştiren ve anne tarafından Kıbrıslı olan Refika Birgül de basın toplantısında yer aldı. Refika Birgül basın toplantısında hellimin yapımından, kullanım alanlarından ve kültürel öneminde bahsederek sürdürdüğü sunumu büyük beğeni topladı.

Kuzey Kıbrıs'ta 2012'deki ihracatın yüzde 17'sinin hellim ihracatından oluştuğunu dile getiren Çıralı, Kıbrıs Türkünün en önemli kültürel ve ekonomik değerlerinden biri olarak kabul edilen hellimle ilgili olarak Oda bünyesinde çalışmalar yapıldığını belirtti, hellim üreticilerinden, ilgili paydaşlardan ve uzmanlardan oluşan "Hellim Tanıtım Grubu"na dikkat çekti. Çıralı, 2008 yılında KKTC'de hellimin coğrafi işaret tescili yapıldığını, aynı yıl içerisinde hellimin Türkiye'deki Türk Patent Enstitüsü'nde tescil edildiğini belirtti.

Ali Çıralı, 2012 yılında AB Komisyonu'nun Kıbrıs Türk masasına ve AB üyesi ülkelerin elçiliklerine hellimin sadece Kıbrıs Rumların değil Kıbrıs Türklerin de ürünü olduğunun belirtildiğini kaydederek, AB'de yapılacak tescilin Kıbrıs Türklerini kapsaması konusunda görüşmeler yapıldığını söyledi.

Ali Çıralı, bu yıllar içerisinde Rumların tek taraflı olarak hellimi Avrupa Birliği'ne (AB) tescil girişimlerine karşı AB Koordinasyon Merkezi ile birlikte itirazlar yapıldığını da hatırlatarak, "Rumlar bu girişimlerinde başarısız oldu. AB, müracaat dosyasını itirazlardan ve tutarsızlıklardan dolayı iade etti" diye konuştu.

"İtirazların neticesi bekleniyor"

KTSO bünyesinde hellimin coğrafi işaret tesciline uygun olarak üretilip üretilmediğinin denetlenmesi amacıyla Kıbrıs Türk Süt Ürünleri İmalatçıları Birliği, Kıbrıs Türk Hayvan Yetiştiricileri ve Besicileri Birliği, Kıbrıs Türk Gıda Mühendisleri Odası, hukukçu üye ve hellim konusunda iki uzmandan oluşan "Hellim Denetleme Kurulu" faaliyetlerine 2012 yılının sonlarında başladığını hatırlatan Çıralı, "2012 Kasım ayında Rumların Kıbrıs Türklerini dahil etmeden hellimi tescil etme girişimlerine karşılık üreticilerle birlikte itirazlar yapıldı. Şu anda bu girişimlerin neticesi bekleniyor" dedi.

2012 yılında AB Komisyonu'nun Kıbrıs Türk masasına ve AB üyesi ülkelerin elçiliklerine hellimin sadece Kıbrıs Rumların değil Kıbrıs Türklerin de ürünü olduğunun belirttiğini dile getiren Ali Çıralı, AB'de yapılacak tescilin Kıbrıs Türklerini kapsaması konusunda görüşmeler yapıldığını da söyledi.

2013'ün ilk üç ayında hellimi yurtiçi ve yurtdışında tanıtmak, denetimlerden geçen işletmelerin ambalajlarında kullanılmak üzere halka açık logo yarışması yapıldığını da anımsatan Çıralı, halkın oylarıyla belirlenen logoyu da basın toplantısında paylaştı.

"Denetimler sürüyor"

Ali Çıralı, hellimin denetlenmesi konusunda yapılan çalışmalarla ilgili bilgi vermeye şöyle devam etti:

"2013 Nisan ayında Koop-Süt, Özlem Akay Süt ve Akgöl'de denetimler yapılmış ve bu işletmelere hellim üretim izni verilmiştir.

Mayıs, Haziran ayları içerisinde ise Gülgün Süt Mamulleri, Taylan Süt Ürünleri, Levent Sanayi ve Beyköy süt ürünlerinde denetimler devam etmiştir. 2013 yılı sonuna kadar tüm üreticilerimizin denetlenmesi hedeflemekteyiz."

40'tan fazla küçük-büyük kapasiteli hellim üreticisi bulunuyor

Konuşmasında bazı ekonomik ve kültürel verileri de paylaşan Çıralı şunları ekledi:

"Köylerde kendi ve ailelerinin ihtiyaçları için üretim yapan kişiler hariç 40'tan fazla küçük-büyük kapasiteli hellim üreticisi bulunmaktadır.

Ülkemizde üretilen çiğ sütün yaklaşık yüzde 50'si hellim üretiminde kullanılıyor. Çiğ süt üretiminde 8 binden fazla hayvan besleyen kişi bulunmaktadır.

Hellim imalatçılarında çalışan kişileri de eklendiğinde hellim üretiminde 10 binden fazla kişi doğrudan etkilenmekte ve bu sektörden hayatını idame etmektedir.

Bu kişilerin aileleri ve hellim üretiminin etkileşimi olduğu ambalaj, nakliye, soğuk zincir ve diğer sektörleri de eklediğimizde Kıbrıs Türk toplumun yüzde 20'si bu sektörden ekonomik olarak etkilenmektedir.

İhracatımızın ortalama yüzde 15 ile 20'si hellim ürünlerinden oluşuyor. 2012 yılı ihracatımızın yüzde 17'si, yaklaşık 20 milyon doları hellim ihracattır."

"Birgül'e teşekkürler"

Çıralı sözlerini şöyle tamamladı:

"Türkiye'nin önemli yayın kuruluşlarından birinde yemek programı yapan, Kıbrıs Türk kültürünün ve hellimin tanıtımını etkin şekilde gerçekleştiren ve Kıbrıslı olan Refika Birgül'e bizleri böylesine önemli bir günde yalnız bırakmadığı için teşekkürlerimi sunarım"

Süt Ürünleri İmalatçıları Birliği (SÜİB) Başkanı Candan Avunduk, hellimin son sistemler kullanılarak modern tesislerde üretildiğine dikkat çekti. Avunduk dış pazarlarda hellimin pazarlanması konusunda da bilgi verdi.

Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, birlik olarak daha iyi süt verimi için çalıştıklarını belirterek, süt kalitesinin önemine dikkat çekti

Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Emir Ali Deveci ise, yapılan çalışmalar ve gelinen aşamadan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, hellim için yapılan tüm çalışmalara katkı koyanları kutladı.

Basın toplantısında Konuşmaların ardından, Hellim Denetleme Kurulunun denetimlerinden geçerek , hellim logosunu ürünlerinde kullanmaya hak kazanan , Gülgün Süt Mamülleri, Taylan Süt ürünleri , Levent Sanayi Şirketi Limited ve Beyköy Süt firmalarına , sertefikaları sunuldu.