Desmond Tutu, toplantıda yaptığı konuşmada, Kıbrıs adasının tarihinde uygun, avantajlı bir zamanda gerçekleştirdikleri ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirerek, bir araya geldikleri “cesur, karizmatik ve genç 2 muhteşem liderin tarihle randevusu” olduğunu söyledi.

Bir araya geldiği gençlerin “tek bir halk” olma arzusu taşıdığını savunan Tutu, iki liderin bu fırsatı değerlendirmemesi halinde tarihin hesap soracağını belirtti.

 “The Elders”in barışı teşvik etmek amacıyla geldiğini belirterek, 2 liderle çok iyi bir toplantı yaptıklarını söyleyen Tutu, “Bu iki genç liderin, İncil’e göre Kıbrıs’a gelen Barnabas gibi şüphesi olanlara ‘Tamamdır. Hadi elimizi diğer toplumdaki kardeşlerimize uzatalım’ deme kapasitesi var… Konuları çok iyi anlıyorlar. Başarısızlığın bir seçenek olmadığını biliyorlar” dedi.

Desmond Tutu, şöyle devam etti:
“Başarı, insanların tüm istediklerini elde etmesiyle gelmez. Başarı, diğer toplumdaki kardeşlerimize elimizi uzatırsak gelir. Başarı, liderlerin uzlaşmaya hazır olmasıyla ve ‘ya hep ya hiç’ dememesiyle mümkündür.”

Demokrasinin zaferiyle sonuçlanan Güney Afrika deneyimlerine basın toplantısında da değinen Tutu, görüştüğü liderlerle de bu deneyimi paylaştığını söyledi.

ABD eski Başkanı Jimmy Carter da konuşmasında, sınırların kalkmasını isteyen gençlerle gerçekleştirdiği görüşmeden çok etkilendiğini ifade ederek, iki liderin barışı hedefleyen müzakerelerinin yanı sıra bariyerlerin çökmesi için daha pek çok şeyin yapılabileceğini belirtti.

Görüştüğü herkesin adada barış istemesinin önemine dikkat çeken Carter, esas hedef barış için müzakerecilerin uzlaşmacı olması gerektiğini kaydetti. Carter, halkın da istediği her şeyi elde edemeyeceğini ve karşı tarafın ihtiyaçlarını da anlaması gerektiğini söyledi.

Carter, medyaya da büyük görev düştüğüne işaret ederek, olabildiğince olumlu olmak ve ihtilaf olabilecek küçük ayrıntılar üzerinde durmamak gerektiğini belirtti.

Cezayir eski Dışişleri Bakanı Lakhdar Brahimi de konuşmasında, en kritik dönemde BM Misyon Şefi olarak bulunduğu Güney Afrika’da bir mucize yaşadıklarını ve her gün yeni bir mucizenin gerçekleştiğini belirtti.

Brahimi, Kıbrıs’a da “o anın” yaşandığı izlenimi edindikleri için geldiklerini dile getirerek, 2 liderin bu fırsatı değerlendirmek için ellerinden gelen gayreti göstermesi gerektiğini kaydetti. 2 liderin bunu yalnız yapmasının mümkün olmadığını, gerek içten, gerek dıştan desteğe ihtiyacı olduğunu söyleyen Brahimi, “The Elders”in de amacının bu desteği vermek olduğunu ifade etti.

The Elders grubu üyeleri medya mensuplarının sorularını da yanıtladı.

Desmond Tutu, bir soru üzerine, barış için tek tip bir model olmadığını, her ülkenin koşuluna uygun, ad-hoc düzenleme gerektiğini söyledi. Toplumların isteklerinin önemine de işaret eden Tutu, zamanlama ve nasıl uygulanacağı konusunda oldukça hassas olmak gerektiğini belirtti. Tutu, tarafların birbirini cezalandırmamaya çalışması gerektiğini kaydetti. Tutu, “Tarih önemlidir ancak tutsağı olmamak lazım” dedi.

Jimmy Carter da başka bir soruya verdiği yanıtta, sürecin başarısız olması halinde en kötü sonucun, mevcut durumun devam edeceğini, ancak bunun olmayacağını çünkü her iki liderin de oldukça kararlı olduğunu söyledi. Annan Planı’na da değinen Carter, tarafların çok iyi hazırladığı bu planın, geçmişin aksine, başlamak için bir zemin olabileceğini belirtti.

Carter, başka bir soruya yanıtında, Kıbrıs sorununun çözümünün zor olmadığını söyledi.

Lakhdar Brahimi, Ankara’ya gitmeyi planlayıp planlamadıklarıyla ilgili bir soruyu yanıtında, sadece Ankara’yı değil, diğer garantör 2 ülkenin başkentlerini ziyaret etmenin faydalı olacağını söyledi.

Desmond Tutu, bir başka soruya verdiği yanıtta, barış çabalarını her zaman desteklediklerini, ancak taraflara empoze yapmaya ve ne yapmaları gerektiğini söylemeye gelmediklerini belirtti.

Jimmy Carter de benzeri bir soruya verdiği yanıtında, iki liderin başarısız olduğunu söyleyip, yardım istemesi ve BM’nin “Ben artık yardım edemiyorum, lütfen gelin” demesi halinde, olaya müdahil olabileceklerini, ancak liderler ile yardımcıların çok kararlı olmalarından dolayı buna gerek olmayacağına inanç belirtti.

Carter, iki taraf arasında büyük farklılıklar bulunduğuna işaret ederek, Türk tarafının pozisyonu için dış desteğe ihtiyacı olduğunu söyledi.

Lakhdar Brahimi, Türk ordusunun olası bir çözüm öncesinde adadan çekilmesinin faydalı olup, olmayacağına ilişkin soruyu yanıtında, “Bu konu şu aşamada konuşulacak bir konu değil” dedi.