Böyle adalet mi olur! Asgari ücrete %22, ete %128 zam!

Kıbrıs Postası Özel

Özellikle 2008 yılından itibaren hayvan varlığında başlayan azalış, girdi maliyetlerindeki artış, verimsizlik problemleri ve canlı hayvan et fiyatlarının Güney'de et ithalatının serbest olması nedeniyle Kuzeye göre % 50 civarında daha ucuz olması, Kuzey aleyhine hayvancılık ve et sektörünü olumsuz etkilemeye başladı.

2000 -2010 yılı itibarı ile yıllık et tüketim ihtiyacını gösteren aşağıdaki tablo, oldukça önemli...

Tahmini veriler

Tabloya göre 2000'den 2010 yılına dek geçen 10 yıllık süreçte küçükbaş hayvanda kabaca 43,000 civarı yıllık tüketim artışı ,büyükbaşta da 7,000 civarı tüketim artışı tahmin ediliyor.

Kişi başı kırmızı et tüketim verilerine göre Kuzey'de 2010 yılında aylık kesilmesi gereken küçük ve büyükbaş hayvan sayısı yıllık 255,000 civarı, büyükbaşta ise 18,750 dolaylarında olması gerekiyor. Buna rağmen aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere Veteriner Dairesi'nin yıllık kesim raporlar şu şekilde gerçekleşiyor:

Tablo iç piyasada "perakende ve toptan et ihtiyacının" 2008'den itibaren Kuzey'deki hayvan fiyatlarının ciddi olarak artmasından sonra (arz eksiliğinden dolayı) hızla Güney Kıbrıs'tan karşılandığını çok net olarak gösteriyor.

Bütün bu veriler ışığında hesaplandığında Kuzey Kıbrıs'ın yıllık kırmızı et tüketimi için 70 milyon TL'nin Güney Kıbrıs'a aktığı görülüyor. Güney'e aktarılan bu paranın kayıtlı ekonomide direkt ve indirekt olarak devlet gelirlerine yansıması ise kabaca 21 milyon TL... Devlet, yılda 21 milyon TL kaybederken, bu rakamın bir kısmının ise toptan ticaret yoluyla kaçakçıların cebine girdiği öngörülüyor.

Aşağıdaki tablo ise 2008 sonrası küçük ve büyükbaş hayvan fiyatlarındaki artışı ortaya koyuyor...

Veriler, 2008 yılında 3,5 TL olan canlı dana fiyatının 2012 Ocak ayında % 128,6 artarak 8 TL, yani aynı süredeki toplam enflasyonun 5 katından fazla arttığını ortaya koyuyor. Kuzu fiyatları ise aynı dönemde % 100 artmış, yani enflasyonun 4 katı orana çıkmış durumda... Aynı dönemde asgari ücret % 22,6 artarken et fiyatları % 128 ve % 100 arttı. Bununla beraber son dört yıl içinde hayvan fiyatları birçok yatırım aracından daha fazla yükseliş yaşıyor...

Yaşanan tüm sıkıntılar ve ekonomik veriler ışığında hareket eden hükümetin, vatandaşın daha ucuza et yemesini sağlamak, otel ve restoranların ihtiyacını karşılamak ve Güney'den et kaçakçılığını azaltmak için pansuman tedbirlere başvurması takdirle karşılandı. Geçen hafta Bakanlar Kurulu'nda Ekonomi ve Enerji Bakanlığı tarafından hazırlanan, 'kesime endeksli kontrollü et ithalatı kuralları'nı belirleyen önerge onaylandı ve dün itibarıyla yürürlüğe girdi.

Önergenin amacı, hayvancılık, et sektörü ve tüketicinin lehine piyasa dinamiklerinin sağlıklı çalışması için objektif ve şeffaf düzenleyici-denetleyici kararlar alarak, tüketicinin daha ucuza et yemesini, devletin daha fazla vergi geliri elde etmesini, et ürünleri imalatı yapan şirketlerin rekabet gücünü artırmasını, hayvancılık sektörünün gelişmesini, Güney - Kuzey arasındaki fiyat makasları azalmasını sağlamak olduğu belirtilirken, bunun için bir de "Takip ve İzleme Komisyonu" kurulduğu, Kıbrıs Postası'na gelen bilgiler arasında yer alıyor.

Önergede yer alan bazı dikkat çekici noktalar ise şöyle:

1- Et ürünleri ihracatı

Et ürünleri ihracat yapan şirketlere, yaptıkları ihracat kapasitesi kadar her hangi bir kesim ve hak edişe bakılmaksızın ham madde (et) ithal izni verilir.

2-Et ürünleri imalatı

İç piyasada et ürünleri imalatı yapan şirketler, kesmiş olacakları yerli büyükbaş hayvan karşılığında % 50(değişebilir) ithal kotası alacaklar.

3- İç piyasa (tüketici) ve özellikli et

Et sektörü temsilcileri (kasaplar,et tedarikçisi ve imalatçısı şirketler)bilhassa otel ve restoranların kullanımıyla ilgili özellikli et ürünleri ithalatı yapabilir.Bunun aynında,tüketicinin daha ucuza et tüketimi amacıyla perakende ve toptan et ihtiyacı için,küçükbaş ve büyükbaşta kesime endeksli kota olarak % 50 (1'e 1/2) ithalat izni verilebilir.