Hiç kuşkusuz Beyarmudu ya da çok eskilerde yaygın bilinen ismiyle Pergama’ya ilk kez gitmedim.

Kaç kez gittim derseniz, yanıtım sayısını bilemeyeceğim kadar çok olur.

1974 öncesi ilk kez K. Kaymaklı’yla futbol nedeniyle gittiğimi anımsarım Beyarmudu’na. Çok iyi bir futbol takımı vardı Beyarmudu’nun. Kalede Beyaz, savunmada Karabulut, ileride Nevzat ve rahmetli Mesut... Öteki futbolcular da takımın başarısını besleyecek özellikteydi.

1974 sonrası Beyarmudu sınır köyü olarak ayrı bir önem ve özellik kazandı.

İngiliz üslerine sınırı olan bir köy.

Pile’den de farklıdır Beyarmudu.

İngiltere’nin hükümranlık sınırı Beyarmudu köyünün içinden de geçiyor.

Sınırın futbol sahasının, düğün alanının ortasından geçtiğini biliyordum. Daha ilginci bazı evler tam sınır üzerindeydi...

Beyarmudu sınır köyü olmasının avantajlarını da yaşadı dezavantajlarını da...

Hala daha aynı durum devam ediyor.

***

Geçtiğimiz günlerde Beyramudu’nu bir kez daha ziyaret ettim.

Ziyaret etmemle ilgili istek köylülerden geldi.

Her gittiğim köydeki gibi Beyarmudu’nda da ilk durağım kahve oldu.

Değişik yaş gruplarından insanlar.

Fark ettim herkes konuşmak istiyor.

Çekingenlik, suskunluk yok gibi...

Böyle olunca nabız tutmak daha kolay oluyor.

Siyasi havayı yoklamak istedim önce... Batıda Güzelyurt bölgesinde, Mesarya’nın doğu sınırındaki Yıldırım’da hava neyse Beyarmudu köyünde de aynı.

***

Elektrik zammı Beyarmudu’nda da çarpıyor insanları.

Beyarmudu’nda tüketilen elektriğin Güneyden geldiğini söyleyen köylüler ekliyor “Elektrik Rum’dan geliyor ama bizimkiler zam yapa yapa parayı topluyor. Evine elektrik alma parası Rum tarafına göre biz de cep yakar. Kıyas yapacak şekilde rakamları biliyoruz. Bizdeki zamları anlamak mümkün değil.”

Bu arada söz akaryakıt fiyatlarına geldi. Beyarmudu’lu bir genç, “Benim arabamı her iki taraftan yakıt doldurdum. Güneyden 55 YTL karşılığı EURO ile dolarken, bizim tarafta 70 YTL’ye doluyor” deyince köylüler, “ Eeee herkes gibip Güneyden yakıt alırsa haksız mı?” diye sordu.

***

Siyasi partilere bakış açısının ne olduğunu de öğrenmek istiyorum. Beyarmudu’nda yıllardır Belediye Başkanlığını UBP kazanıyor. Yıllar evvel TKP’nin de Beyarmudu’nda hatırı sayılır oy potansiyeli vardı.

Önce TKP sonra BDH geri gitti Beyarmudu’nda.

CTP genelde yakaladığı oy oranı artışına paralel Beyarmudu’nda da oy artışı elde etti.

Peki CTP ağırlıklı hükümete nasıl bakılıyor?

Olası bir seçimde CTP vatandaştan nasıl tepki görür?

Beyarmudu’nda bu sorularıma da yanıt aradım.

Tartışma ortamında CTP’yi kimse savunmadı.

Peki başka partiler savunuldu mu? Hayır öyle bir durum da yok. Ancak görünen o ki olası bir seçimde CTP’ye oy vermeme eğiliminde olanlar çoğunlukta. CTP açısından en önemli sorun köylerde de inançla CTP’yi savunanların sayısındaki azalma.

Köylünün biri yanıma sokulup kulağıma şunları söyledi: “Bizim insanımız menfaatine bakar. Ancak eskiden UBP’ye söver sayarlar ama seçim zamanı gidip oylarını gene verirlerdi. Aynısı CTP’ye de yapılır mı? Galiba zor. Çünkü ahali CTP’ye çok umut bağlayarak oy verdi. CTP umutları yıktı. Toplum içinde kavga etmedikleri kalmadı. Bunlara ulaşıp konuşmak bir değil bin dert. Dinlemedikleri için çare de bulamazlar. Yazık... UBP tekrar gelirse bunu CTP’nin başındakiler yapacak.”

***

Kahvedeki sohbeti tamamladıktan sonra büyük baş hayvan besleyen köylülerin üsler bölgesindeki ağıllarına gitmek için yola çıktık.

İşte o an Beyarmudu gerçeği ile yüz yüze geldik.

Kuzey ile Güney arasındaki geçiş kapılarından biri olan Beyarmudu sınır kapısına gittik. Belli ki bazı köylüler tanınıyor ve onlar işlemsiz gidip geliyor. Ancak bu uygulama herkes için geçerli değil. Benimli birlikte işlem yapanlar da oldu. Keşke tüm köylülere kolaylık yapılsa...

İngilis Üsler bölgesinde koçanlı malı olan Beyarmudulu çok.

Binlerce dönüm arazileri var.

Bu araziler İngiliz üsler bölgesinde ama konum olarak çok stratejik. Ağıllar doğal bir set oluşturmuş...

Beyarmdu’nun kuzeyinde ve kuzey batısında yine İngiliz egemenlik alanı içinde binlerce dönüm Rum’a ait arazi var.

Yıllar önce Rumlar o arazilerine ulaşmayı denemiş ama Beyarmudu Türklerinin direnç duvarını aşmayı başaramamışlardı.

***

Yirmi dolayında büyük baş hayvancılık yapan köylü var. 1995 yılında  yönlendirilmişler. 2000’de agıllarına sahip olmuşlar. Ancak işleri her bakımdan zor.

Hayvanları öncelikle KKTC Hayvancılık Dairesi tarafından kayıt altına alınıyor. Çünkü sütler Kuzey Kıbrıs’a veriliyor. Ancak İngilis Üs Makamları, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin resmi taraf olarak tanıdığı için hayvanların Rum yetkililer tarafından da kayıt altına alınması gerekiyor.

Böyle olunca ineklerin kulaklarında hem KKTC hem de Kıbrıs Cumhuriyeti makamlarının kimlik kayıt numaları bulunuyor. Daha anlaşılır ifadeyle KKTC ve Kıbrıs Cumhuriyeti kimliği taşıyan Kıbrıslı Türkler gibi Beyarmudu üsler bölgesindeki ineklerin de iki kimlik kaydı var.

Arada olmak genelde avantajlı olmayı sağlar. Böyle bir inanç var. Beyarmudulu hayvancılara soruyor... “Hiç da öyle değil” dedikten sonra ekliyorlar: “Birincisi, hepimiz battık. İkincisi arada, üsler bölgesinde olduğumuz için her iki taraf bize ikinci sınıf muamelesi yapıyor. Hayvanın kulağı tele takılır numara düşer. Bizimkiler gelip numarasını yeniden takmaz. Bu durumda bizim inekler hem var hem yok oluyor. Tıpkı, “yaşar ne yaşar ne yaşamaz” gibi.”

***

Hayvancıları dinledikten sonra üsler bölgesi sınırları içinde uzun bir tur atmak istedim. Arkadaşlar kabul etti. Beyarmudu’nun batısından da köyün girişine kadar indik.

Beyarmudu, güneye geçme bakımınan Nasrettin Hoca’nn türbesi gibi. İnsan kaçakçıları bu nedenle o bölgeyi özelikle tercih ediyorlar. Bu da köylülerin başını ağrıtıyor. Hiç kuşku yoki, bu işlere o bölgeden insanlar da karışıyor. Kurunun yanında yaş da yanıyor.

Köyden ayrılmadan bir zamanların ünlü futbolcusu Nevzat’ın evinde duruyorum. Köyü bir de ondan dinliyorum. Bu arada Nevzat dert yanıyor. Evinin her iki tarafından tapu kayıtlarına aykırı sınır ihlali var. Ölçümler kendini haklı gösteriyor ama işi ileriye taşıyamıyor. Çünkü evin bir tarafı KKTC öte tarafı İngiliz Üs toprağı. Daha da ilginci evin salonu ve yatak odaları İngiliz Üs toprağından mutfak ise KKTC toprağında. Bir nedenle KKTC makamları eve girmek istese ancak mutfaga girebilecek.

Beyarmudu çok farklı çok özgün bir köy... Beyarmudu’nda yaşamak “sanat” ister. Aziz Nesin hayatta olup Beyramudu’na gitseydi en az on tane kitap yazardı...

Günün sözü:
Horozun çok olduğu yerde sabahın saati karışır