Yıllardan beridir; ha oldu ha olacak diye beklerken, nihayet Balkanlar’ın ortasında yeni laik bir Müslüman devlet doğuyor...

Kosova; tarihin hiçbir döneminde bağımsız olmadı...

Mareşal Josip Broz Tito'nun kurduğu “Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti” dağıldığında; Hırvatistan, Slovenya, Makedonya, Sırbistan, Karadağ ve Bosna Hersek devletleri ortaya çıkmış, Kosova ise Sırbistan’ın “özerk” iki bölgesinden biri olmuştu...

Arkasından Sırplarla Arnavutların kanlı savaşları başladı.  Sırbistan'ı durdurmak için NATO, 24 Mart-10 Haziran 1999'da hava bombardımanlarıyla müdahalede bulundu.

Kanlı savaş durdurulunca; Birleşmiş Milletler, Amerika, NATO, Avrupa Birliği; hepsi balıklama Kosova’nın üzerine atladılar.

Bizdeki Annan Planı gibi, onlara da Finlandiya eski Cumhurbaşkanı’nın adını taşıyan “Antisaari Planı”nı sundular...

Ancak bizdeki Annan Planı “Birleştirme”yi, onlardaki Antisaari Planı ise “Ayrılmayı” öngörüyordu...

Kosova’ya şartlı bir bağımsızlık vadeden plan çerçevesinde diplomatik savaş başladı ve uluslararası kamuoyu 10-15 yıl içinde “Bağımsızlık” fikrine alıştırıldı.

İlginçtir; 1999 yılından beri BM ve AB; Kosova’da Arnavutlar’ın ayrı bir devlet olarak örgütlenmelerine, kurumlarını oluşturmalarına bizzat yardımcı oluyorlar...

Sırbistan, kendi toprağı saydığı Kosova’da Arnavutların bağımsız bir devlet kurmalarına şiddetle karşı çıkıyor ve böyle bir devleti tanıyacak olanları, ilişkilerini kesmekle tehdit ediyor.

Sırbistan; BM’deki en büyük desteği Rusya’dan görüyor...

Geçen yazımda anlattığım; Gürcistan ve Moldova’daki ayrılıkçı “devletçik”leri destekleyen Rusya, Kosova sorununda tam tersi bir tutum izliyor...

Tabii ABD de öyle...

Gürcistan’ın ve Moldova’nın “Toprak bütünlüğü” üzerine titreyen Amerika, Arnavutlar’ın Sırbistan’dan ayrılmalarının bayraktarlığını yapıyor...

Bu da uluslararası ilişkilerde büyük devletlerin her bir olaydaki özel “çıkar” hesaplarının boyutlarını gözler önüne seriyor...

Birinde başka, ötekinde başka...

Avrupa Birliği de aynı ikilemi ve çelişkiyi yaşıyor...

Kosova sorununda “ortak” bir tavır belirleyemiyor. 27 üye devletten beş tanesi; Slovakya, Macaristan, Yunanistan, İspanya ve Kıbrıs Rum tarafı (Kıbrıs Cumhuriyeti) bağımsızlık ilanına karşı çıkıyor...

Kosova’nın bağımsızlık sürecini çok yakından izleyen Rum tarafı, önceleri Dışişleri Bakanı Markulli’nin ağzından “endişe” dile getiriyordu, ancak son günlerde AB’nin ağırlıklı tutumuna karşın kendi pozisyonlarında direnecekleri ve bu konuda rahat oldukları gözlemleniyor.

Türkiye ise temkinli davranmasına karşın; Kosova’yı ilk tanıtacak ülkeler arasında gösteriliyor.

Balkanlar’ın ortasında doğmak için gün sayan bu yeni devlet; dünyada başka “ayrılıklara” örnek teşkil etmesi ve nerede bir sorun varsa; etnik toplumların birbirinden ayrılarak farklı devletler içinde egemenlik kazanmaları tezini güçlendirme potansiyeli nedeniyle, bizi de yakından ilgilendiriyor.

Kosova’nın bağımsızlık ilanı; aynı zamanda Arnavutluk ve Arnavut nüfusun yoğun olduğu Makedonya ve Karadağ'ı da etkileyeceğe benziyor...

Makedonya'daki radikal Arnavutlar, Balkanlar'da sınırların yeniden çizilmesi için fırsat kolluyor.

Ve tabii bize yakın coğrafyada başka bir yığın “devletçik” de...

Anımsıyorum... Avrupa Parlamentosu, Arnavutların bağımsızlığına ilişkin raporu görüşürken şu hususların altını çizmişti:

-Kosova’ya sunulan çözüm önerisi, uluslararası hukuk için bir örnek teşkil edemez.

-Kosova’nın durumu Birleşmiş Milletler’in hükmü altında olmayan diğer çatışma bölgelerinin durumu ile kıyaslanamaz.

Kısacası; ABD ve AB, tarihinde hiç bağımsız olmayan Sırbistan’ın Kosova bölgesinde ayrı bir devlet kurulmasını desteklerken, bunun “örnek” oluşturacağını çok iyi biliyorlar.

Bu yüzden önceden bazı koşullar koymaya çalışıyorlar.

Ancak, Ortadoğu’nun sınırlarını; din, mezhep ve etnik köken temelinde yeniden çizen Amerikan orijinli bir harita olduğu artık sır değildir.

Bu harita geçen yıl içinde Yunanistan’da da gündeme gelmişti.

İşin özü şuydu:

-Bazı kötü sınırları değiştirmek...

Yani bölmek...

Kosova; istesek de istemesek de artık bir “örnek”tir ve bölgemizdeki her hareketi etkileyecektir...