Hristofyas’a BM genel sekreteri ne dedi bilemiyoruz henüz. Umarız bu görüşmelerde BM genel sekreteri gerek Hristofyas’ı gerekse Talat’ı yapılmakta olan komite çalışmalarının ve bir gün başlarsa kapsamlı görüşmelerin amacının gerek Kıbrıs Rum gerekse Kıbrıs Türk halklarının ayrı ayrı referandumlarda desteğini alacak bir uzlaşı ortaya koymak olduğunu, Kıbrıs Türk tarafının teslim şartlarını kararlaştırmak olmadığını izah edebilir.

    Şu meşhur 1 Temmuz görüşmesi hakkında bilgşiye sahip kaynakların bize anlattığına göre 4.5 saat sonrasında iki lider bir ortak açıklama ile toplantıyı bitirebilmiş ve süreci de “akamete uğramaktan” son anda kurtarmışlarsa da, her iki lider de suçu diğerinin üzerine atarak süreci kesebilmenin her türlü manevrasını da yapmışlar.

    Dendiğine göre Talat yaptığı “kesinlikle olmaz” çıkışlarına rağmen Hristofyas’ın “Ya tek vatandaşlık ve tek egemenlik konusunda ortak görüş var deriz, ya da bu iş buraya kadarmış, anlaşamıyoruz deriz” restini görememesi sonucunda ortak açıklamaya razı olmuş, dahası yapılan açıklamayı da bizzat o önermiş. Yani, şu anda yaşadıkları sıkıntıların müsebbibi bizzat Talat’ın kendisi, ve süreç çökerse sorumlu ben olurum korkusuyla kabul ettiği “hıyanetin kıyısında” ödünler.

    Kaç gün geçti 1 Temmuz toplantısının ve o talihsiz ortak açıklamanın üzerinden? Cumhurbaşkanı Talat hala daha hem muhalefete hem de azınlık durumuna sokulmasını kabul ettiği Kıbrıs Türk halkına “tek vatandaşlık” ve “tek egemenlik” konularını kabul etmesinin Kıbrıs Türk halkının azınlık statüsüne girmesi ve KKTC’yi tarihe gömmek anlamına gelmediğini izah etmeye çalışıyor.

    Şimdi Cumhurbaşkanı Talat yeni cumhuriyetin “tek vatandaşlık” içereceğini ancak “tek egemenliğin” adanın iki halkının oluşacak yeni cumhuriyete devredecekleri egemenlik anlamında kullanıldığını, Kıbrıs Türk halkının ne egemenliğinden ne de devletlerinden vaz geçmeyeceğini vurguluyor. Tabii ki Cumhurbaşkanı Talat Hristofyas ile yeni cumhuriyetin “tek Kıbrıs milleti” meydana getireceği konusunda “görüş birliğine” varırken,  Kıbrıs Türk halkının – eğer varsa – hangi mucizevî formülle azınlık durumuna düşmesini engellemeyi düşündüğünü net bir şekilde ortaya koymalıdır.

    TALAT’IN BAŞAĞRILARI DAHA DA ARTABİLİR

    Dahası, Cumhurbaşkanı Talat tek egemenliği kabul ederken esasında cumhurbaşkanlığına seçildiği ve korumaya ve yüceltmeye yemin ettiği KKTC’yi de tarihe gömmeyi kabul ettiğinin farkında değil miydi?

    Cumhurbaşkanı Talat farkında esasında ne yaptığının ve doğurabileceği sonuçların. Şimdiden bazı muhalefet liderleri “vatana hıyanet” ve “görevden alınma” terimlerini aynı cümle içerisinde kullanmaya başladılar bile. “Ben anayasal çizgiden hiç ayrılmadım” demekle olmuyor tabii ki. Muhalefete ve muhalif basına yüklenmek de pek yararlı değil.

    Muhalefeti “süreci kesmek için” ve “maksatlı, abartılmış eleştiri yapmak” ile suçlamak da pek akıllıca değil esasında çünkü elin Amerikalıları bile görüyor Cumhurbaşkanı Talat’ın ne vahim işler içerisine girdiğini.

    Amerikan Stratejik Araştırmalar Kuruluşu StratFor bu vahim gelişmeleri gören yabancı strateji kurumların dan bir tanesi. StratFor tarafından yayımlanan “Kıbrıs: Rum Tarafı İçin Bir Atılım” başlıklı raporda, görüşmede “Dimitris Hristofyas ve Mehmet Ali Talat’ın, tek egemenlik ve tek vatandaşlık gibi Kıbrıs Rum tarafının önemli talepleri üzerinde anlaştıkları” vurgulandı. Raporda, “Kıbrıs Rum tarafı, yeni birleşik Kıbrıs’ın konfederal bir devlet olmaması ve Türk ‘göçmenlere’ (Anavatan kökenli KKTC vatandaşları) sınırlı vatandaşlık konusunda güvence istedi. Anlaşma, iki liderin 25 Temmuz toplantısında teknik konularda ilerlemeyi kolaylaştırdı” denildi.

    StratFor raporunda, “Yeniden birleşmede, Rum ortaklarının taleplerini verme konusunda hala Kıbrıslı Türklerin kudretli olduğu, Kıbrıslı Rumların Avrupa Birliği üyesi olarak tüm kartları elinde tuttuğu, hem Brüksel’de hem de sonunda Birleşmiş Milletler kaynaklı herhangi bir yeniden birleşmede sorumlu kurum olan Güvenlik Konseyi’nde veto durumu bulunduğu belirtildi. Raporda, “Christofias ve Talat arasında 1 Temmuz’da yapılan görüşmede anlaşmaya varılan iki konu, Kıbrıslı Türklerin manevra alanının ne kadar dar olduğunu gösterdi. Öncelikle, Kıbrıs’ın iki siyasi varlığın bir konfederasyona dönüşmesi şeklindeki Türk görüşü tamamen ortadan kalktı. Daha küçük nüfus ve daha zayıf ekonomi ile birleşik bir Kıbrıs’ta Türkler kuzeyde siyasi bir egemenliğe sahip olamayacak demektir, Kıbrıs Türk siyasi partileri görüşlerinin en azını gösterecekler ve etnik çizgide yapılacak oylamalarda her zaman azınlıkta kalacaklar” denildi.

    Tek vatandaşlığın, 1974'den sonra adaya gelen yaklaşık 100,000 Türk göçmenden birçoğunun büyük olasılıkla birleşik Kıbrıs vatandaşlığından dışlanacağı, bunun demografik dengeyi Kıbrıslı Rumların lehine çevireceği, yeniden birleşmenin Rumların şartlarına göre ayrı Türk siyasi varlığını bitireceği kaydedilen raporda, bu gelişmelerin Ankara tarafından da kabul edilemeyebileceği, ayrıca Türk basınınca da sert eleştirilere sebep olabileceği vurgulandı. “Adanın kuzeyinde yaklaşık 40,000 askeri bulunan Türkiye’nin, 1974’teki Türk göçmenler için vatandaşlık genişletilmezse Kıbrıs’ta devletsiz kalan birçok etnik kardeşinden dolayı ani alarma geçebileceği” anlatılan raporda, sonunda Türkiye’nin, “Avrupa Birliği üyeliğiyle müzakeredeki duruşunda kolaylık” gibi karşılığında bir şey alması durumunda Kıbrıs’la ilgili anlaşma yapacak duruma gelebileceği” bildirildi.

    Raporun son bölümünde, “Kıbrıslı Türkler, Türk çıkarlarına karşı, Rum ortaklarıyla anlaşma yapabilecekleri, bunun Ankara’yla ekonomik yönden yollarını ayırmalarını gerektireceği,” belirtildi. Bunun da, “ Kıbrıslı Türkleri, Kıbrıslı Rumlar karşısında daha dezavantajlı bir pozisyona iteceği, Kıbrıslı Rumların uluslar arası alanda veto hakkını saklı tutacakları ve artı Kıbrıslı Türklere sağlanacak parasal kaynakların da elerinde olacağı” kaydedildi.

    Bütün bunları biz demedik… Bir ABD strateji kurumu bu değerlendirmeleri ve uyarıları yapıyor. Bizlerin sözlerini pek ciddiye almayan Cumhurbaşkanı Talat umarız bu ve benzeri uluslar arası kuruluşların uyarılarına 25 Temmuz görüşmesinden önce uyanır, ne yaptığının farkına varır bir felakete daha imza atma yerine, yoldaşı Hristofyas’a “Biterse biter be yoldaş, tehditle boyun eğdiremezsin bana!” deme erkekliğini gösterir…

    Yoksa, yarın çok geç olacak…

    (Yusuf Kanlı’ya ykanli@hotmail.com veya yusuf_kanli@yahoo.com adreslerinden ulaşabilirsiniz)