... Bizim derdimiz uzun vadeli düşüncenin karar vericilerde olmamasıdır. Bütün olasılıklara göre önlem alınması durumunda su sorunu başta hiç bir sorun yaşamsal tehdit oluşturmaz.
Alt yapı için paramız yoksa, deniz suyundan içme suyu elde etmek için en kötü olasılıkla yap-işlet-devret modeli devreye sokulacak. Farzedelim yatırımcı yap-işlet’i kabul etti, devretmeyi kabul etmedi... O zaman özel sektör su sorununun çözümünde devrede olacak, devlet sistemin sürekliliğini, kalitesini ve satın alınabilirliğini sağlayacak...
Anlayacağınız su derdimiz amansız değil... Yeter ki doğru kararlar zamanında verilip hayata geçirilsin...
Su hayattır.
Bu iki sözcüğün altına herkes imza atar.
Kaliteli, insan sağlığına tehdit oluşturmayan su öncelikli gereksinimdir.
Kıbrıs adası sanırım tarihin hiç bir döneminde su bakımdan bolluk yaşamadı.
Yaşam modernleştiği, tüketim arttığı oranda su tüketimi de arttı.
Bir zamanlar bir dokunuşta şarrr diye akan tuvalet sifonları yoktu.
Banyolarda, yıkanma süresinde akan duşlar da yoktu.
Belki en önemlisi her evin bahçesinde bir ana su denilen hat ve ucunda tek çeşme vardı... O kadar...
Şimdi geriye gidip o günlere özlem mi duyalım...
Asla böyle bir düşüncem yok.
Yaşam modernleştiği oranda tüketim artıyor.
İstatistiklere göz atın zararlı kabul edilen türlerin dışında tüketim çıtasının yüksekliği gelişmişlik göstergesi kabul edilir.
* * *
Bir kuraklık söz konusu mu?
Tartışmasız EVET.
Küresel ısınma, evrensel bir sorun.
Buzullar eriyor.
Deniz seviyesi yükseliyor.
Yükselen deniz seviyesinin okyanusta bazı adaları sular altında bırakması söz konusu. Şimdiden insanları göç eden adalar var.
Deniz seviyesinin yükselmesi karşısında topraklarınızı korumak mümkün mü? Elbette mümkün. İşte Hollanda örneği. Yeter ki ekonomik gücünüz yetsin.
Tüm olumsuz öngörülere karşılık insanlığın su ile bağlantılı yaşamsal bir sorun yaşamayacağı inancım var.
İnsanların ruhunu karartan bunca olumsuz açıklamaya karşılık benim iyimserliğimin kökeninde ne var?
Dün akşam Kıbrıs TV’de Gökhan Altıner’in stüdyo konuğuydum.
Pek çok konuya dokunduk.
Bunlardan biri de su konusuydu.
Neden kötümser olmadığımı anlattım.
Dünyanın yaklaşık üçte ikisi denizlerle, yani sularla kaplı olduğuna göre insanlığın susuzluk felaketi yaşayacağını kabullenemiyorum.
Denizlerden uzak noktalarında sıkıntının çözüm maliyeti yüksek olabilir. Ama bizim gibi denize yakın, denizle buluşan kıyıları olan ülkelerin su derdi daha kolay çözülebilirdir., Yani su derdimiz amansız olamaz.
Güney Kıbrıs dahil pek çok ülke bir süreden beri deniz suyunu arıtarak içme suyu olarak sisteme veriyor.
Pek çok batı ülkesinin büyük kentlerinde kullanılan su, kanalizasyonla arıtım sistemine ulaştırılıp yeniden kullanılacak hale getiriliyor.
Kuzey Kıbrıs’ta da deniz suyundan kaliteli içme suyu elde edilmiyor mu? Ediliyor.
Bafra bölgesinde deniz suyu arıtılarak içme ve kullanım suyu elde ediliyor. Sorun yok.
Salamis, Oscar kendi suyunu denizden arıtarak elde ediyor.
Mağusa’da DAÜ ve Mağusa kentine dönük deniz suyundan içme suyu elde edilmesi söz konusu...
Kuzey Kıbrıs’a dönük düşünürsek su sorunun çözümünde ileriye götürülen Türkiye’den su getirilmesi projesinden daha güçlü güçlü çözüm projesi deniz suyundan içme suyu elde edilmesidir.
Hiç kuşku yok kullanılan su arıtım tesislerinde arıtılarak en azından tarımsal amaçla kullanıldığı zaman örneğin 100 ton sudan en az 150 ton yararlanma söz konusu olabilecek...
Önce içme suyu olarak kullanılacak... Sonra arıtım tesislerinde kullanım suyu elde edilecek. Bu süreçte 100 ton suyun yarısı sistem dışı kalsa, yine de 50 ton su tarımsal ve benzeri amaçla kullanılabilecek.
Tamam, kabul ettim, önlem alalım ve gereksiz su harcaması olmasın. Kaliteli içme suyu bahçe sulamada kullanılmasın... Ama panik yapıp insanların ruhuna karartmaya gerek yok.
Deniz suyundan içme suyu elde etmenin maliyeti insanımızın satın ala limitleri içindedir. Yanılmıyorsam şu an için denizden elde edilen bir ton suyun maliyeti 600 – 800 YTL dolayındadır.
Bütün mesele orta ve uzun vadeli düşünce ile önlem almaktır.
... Bizim derdimiz uzun vadeli düşüncenin karar vericilerde olmamasıdır. Bütün olasılıklara göre önlem alınması durumunda su sorunu başta hiç bir sorun yaşamsal tehdit oluşturmaz.
Alt yapı için paramız yoksa, deniz suyundan içme suyu elde etmek için en kötü olasılıkla yap-işlet-devret modeli devreye sokulacak. Farzedelim yatırımcı yap-işlet’i kabul etti, devretmeyi kabul etmedi... O zaman özel sektör su sorununun çözümünde devrede olacak, devlet sistemin sürekliliğini, kalitesini ve satın alınabilirliğini sağlayacak...
Anlayacağınız su derdimiz amansız değil... Yeter ki doğru kararlar zamanında verilip hayata geçirilsin...
Günün sözü:
Damla damla verilen su, susuzluğu artırır
