Sonunda Kιbrιs Türk futboluna da ιrkçιlιk bulaştι. Olacağι buydu. Birkaç hafta önce KKTC Birinci Liginde oynanan Türkocağι – Gönyeli maçι esnasιnda Türkocağι taraftarlarι Gönyeli'nin Afrika’lι Oyuncusu Jamil Kargbo'ya maymun hareketleri yapmιşlar. Bakιn Kuzey Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu Başkanı Niyazi Okutan’ιn bu konudaki yorumu nasιl oldu. “Kıbrıs Türkü'nün gelenek hale gelmiş bazı şakaları ve tezahüratları var. Bunlar genelde rakip takımının futbolcularını sinirlendirmek için yapılan şakalardır.
Bu son olayda da rakip futbolcuları kızdırmak için yapılmış bir hareket basın tarafından fazla abartıldı. Ama biz yine de bu tür olayların bir daha olmaması için gereken önlemleri alacağız". Taraftarlarιn tutumu kadar utanç verici bir açιklama. Yani sayιn Okutan ιrkçιlιğι bir şakaya indirgiyor. Ama olaydan etkilenen futbolcu Jamil Kargbo ve diğer Afrika kökenli futbolcu arkadaşlarι olayι hiç de şaka olarak görmüyorlar. Hatta eylem yapmaya karar vermişler.
Eylem olayι gerçekleşti mi bilmiyorum. Ama yapιlmasι ne iyi olurdu. Futbolcularιn ve takιm yöneticilerinin de bu eyleme katιlιp ιrkçιlιğin ne futbolda ne de yaşamιn herhangibir alanιnda yeri olamayacağιnι haykιrmalarι ne iyi olurdu.
Kιbrιs’ta olduğum süre zarfιnda her hafta sonu futbol izlemek için genelde Yusuf Kaptan sahasιna koştum. Hem de maçlarιn şimdiki gibi üç beş kişinin değil, yüzler, binler tarafιndan izlendiği 60 lι yιllarda. Özer Komandolarιn, Arap Erdoğanlarιn, Zihnilerin, Galligalarιn top koşturduğu tadιna doyum olmayan futbol günlerine tanιk oldum. O zamanlar da siyah futbolcular top koşturuyordu sahalarda. Tansu, Yaşar Gunni, Mesut, Mazlum Leylâ, bunlardan bazιlarι.
Sevgili Özer Komando geçen yιl basιlan kitabιnda uzun uzun o dönemden bahsetti. Herhangibir ιrkçιlιk olayιndan bahsetmiyor bu muhteşem kitap. Çünkü öyle birşey yoktu. Hatιrlarιm, Lefke, Lefkoşa’da (sanιrιm Çetinkaya’ya karşι idi maç) oynadιğι bir maça bazιlarι akrabalarιm olan yanιlmιyorsam 6 siyah futbolcu ile çιkmιştι. Her iki takιm taraftarlarι bu futbolcularιn renklerini düşünmemişlerdi bile. Zaten bu konu değildi o zamanlar. Bu futbolcularιn futbol camiasιnda olsun, genel yaşamda olsun saygιn bir yerleri vardι. Diyeceksiniz ki yukarιda bahsedilenler bizim
insanlarιmιz, Kιbrιslι Türkler. Bu neye benzer bilir misiniz. Bazen tanιdιklar arasιnda ιrkçι yaklaşιm sergileyenler ansιzιn bana dönüp şöyle derler: “Senden bahsetmiyorum. Sen başka!”.
Daha önce çalιştιğιm belediyenin en üst düzeylerinde görevli bir kişi de ιrkçι olmadιğιnι kanιtlamak için daima Jamaika’lι bir arkadaşι olduğunu tekrarlayιp dururdu. Yani arkadaşlarι arasιnda siyah olan kişiler ιrkçι olamaz diye çok mantιksιz bir argüman.
Türkiye Futbolunda ιrkçιlιk zaman zaman çirkin yüzünü gösteriyor. Trabzonspor Baskanι Yιmaz’ιn Kevin Campbell için “yamyam” tabirini kullanmasιnι kim unutabilir? Ama Avrupa’ya nazaran gördüğüm kadarιyla ιrkçιlιk Türkiye futbolunda pek yaygιn değil. Bizim Kιbrιs’ta futbol izleyicileri de Avrupa’ya fazla özenmiş olacaklar ki onlar gibi ιrkçι tavιrlar sergilemeye başladιlar. Yazιk.
Futbol Federasyonunun acilen önlem almasι çok önemlidir. Ama Federasyon Başkanι Okutan’ιn yukarιdaki sözlerine bakacak olursak bu konuda umutlu olmak pek gerçekçi değil. Okutan Kιbrιstürkünün klâsik özelliklerinden olan devekuşu tavιrlar sergiliyor. Futolda ιrkçιlιğa karşι yapιlan mücadeleye en iyi örnek olarak İngiltere Futbol Federasyonunun çalιşmalarι gösterilebilir. 70li yιllarda İngiltere’de o zamanlar çok az top koşturan siyah oyunculara muz kabuğu atιlιrdι. Şimdi ise Federasyonun çalιşmalarι sayesinde futbolda ιrkçιlιk büyük ölçüde azaldι. Her kulüb “Irkçιlιğι Futboldan Defet” isimli kampanyaya üye. Ünlü futbolcular okullarι dolaşιp ιrkçιlιğa karşι öğrencileri olumlu yönde etkilemeye çalιşιyorlar. Tabii ki futbolda karşιlaşιlan ιrkçιlιk genel yaşamdakι ιrkçιlιğι yansιtιyor. Yaşamda ιrkçιlιk devam ettigi sürece futbol ve yaşamιn her alanιnda bu kanser görülecektir. Ama KKTCde yeni sayιlan bu olaylara karşι hemen önlem alιnmazsa korkarιm Avrupa’da olduğu gibi bu tür olaylar gittikçe yaygιnlaşacaktιr.
Konuyla ilgili olarak KKTC Futbolcular Birliği Başkanı Hüseyin Amcaoğlu’nun söyledikleri Federasyon Başkanιnιn sözlerinin aksine çok olumlu. Amcaoğlu bu tür olaya ilk kez şahit olduklarını belirterek, "Çok üzgünüz. Arkadaşlarımızın tepkisini anlayışla karşılıyoruz ve onlara tam destek olmak için eylemlerine de destek vereceğiz. Bir daha bu türden olayların yaşanmaması için de federasyonlar gerekli önlemleri almalı" diye konuştu. Hade bakalιm. İleride izleyip hep beraber bu sözlerin arkasιnda durulup durulmayacağιnι göreceğiz.