“Güçlünün hukuku” aslında “Orman kanunu” veya “güçlünün yaşaması” ya da “gücün mutlak hakimiyeti” demektir… Halbuki “uluslar arası hukuk” veya “uluslar arası hukukun üstünlüğü” bilhassa küçük veya daha güçsüz ülkelere büyük veya daha güçlü ülkelere karşı hak ve çıkarlarını savunabilme kabiliyeti sağlar.

Ne zaman ki güçlünün hukuku uluslar arası hukukun yerine geçer ise o zaman doğru ile yanlışın, haklı ile haksızın ayrıştırılması mümkün olmaktan çıkar, bir ülkenin meşru hakları ile emperyalist tahakküm davranışları birbirine karışmaya başlar.

Kendine özgü koşulları nedeniyle Soğuk Savaş sırasında ülkeler gruplara veya bloklara ayrılmışlar,  uluslar arası hukuk normlarından ziyade bloklara sadakat önemli olmuştu. O günlerin koşullarında bile bloklara liderlik eden “büyük güçler” veya “süper güçler” davranışlarına – her zaman olmasa da büyük ölçüde ve “imkanlar elverdiğince” – uluslar arası hukuka uygunluk yani “meşruiyet” aramaktaydılar.

Demir Perde’nin yıkılması ve akabinde hem Sovyetler Birliği hem de Varşova Paktı tarihe karıştıktan sonra dünya sürdürülmesi imkansız Tek Kutuplu yeni bir döneme girerken Rusya Federasyonu ise uzun bir süre ekonomik, sosyal ve politik sorunlarla boğuşmak, “evini yeniden bir düzene sokma” durumunda kaldı. ABD’nin bilhassa 11 Eylül trajedisi sonrasında “Ya bizimlesin, ya karşımızdasın” temelli George W. Bush’un katı doktrini bir yandan, artan petrol ve gaz fiyatlarının Rusya’ya çoktan kaybettiği küresel güç, tahakküm ve etki imkanlarını yavaş yavaş sağlaması yeni bir dünyanın şekillenmesini doğurdu. Bu yeni dünya ise, maalesef, uluslar arası hukuk ve meşruiyet yerine “güçlünün hukuku” veya “ben yaptım, beğenseniz de beğenmeseniz de oldu…” temelinde yükselmeye başladı.
 
İMPARATORLUK İŞTİYAKI
Amerika’nın Irak saldırısı, işgali ve işgal sonrası yaşananlar, Afganistan saldırıları, İran’ın nükleer hırslarından vazgeçmesi için “saldırı dahil” tüm opsiyonların masada olduğu tehditleri, bazı “emekli” ABD subaylarının hem askeri bazı dergilerde hem de başka yayın organlarında yayınlanan Ortadoğu’nun yeni – bu arada Türkiye’nin – haritaları, Sırbistan’a yönelik (eski Yogoslavya’nın dağılma sürecinde yaşanan büyük vahşetin intikamı mahiyetinde) uygulanan politikalar, Sırbistan’ın “hayır” demesine rağmen Kosova’nın ABD desteği ile “bağımsızlığını” ilan etmesi sadece 11 Eylül sonrası dönemdeki Bush doktrininin “başarılarına” birkaç örnek…

Diğer yandan Rusya’nın bu “yeniden yapılanma” ve “eve ve ön ve arka bahçeye çeki düzen verme” döneminde yaşadığımız Ermenistan ile Azerbaycan arasında nüfusu büyük oranda Ermenilerden oluşan Dağlık Karabağ savaşı ve Ermeni işgali, Çeçenistan mezalimi, Kafkaslarda yaşanan manipüle edilmiş ve etnik temelli trajediler, artan oranda Sırbistan’a verilen destek, Ortadoğu’da ve küresel temelde artan Rus diplomatik etkinliği  ve en son olarak da Gürcüstan’ın “toprak bütünlüğünü sağlamak” amaçlı operasyonuna “barış gücü” kisvesi altında Gürcüstan’ı işgal ederek cevap vermesi herkese çok net bir mesaj veriyor. Rusya, artan petrol ve gaz fiyatları sayesinde, artık eski kötü günlerin geride kaldığına,  ekonomisini düzelttiğine, istikrarına tekrar kavuştuğuna inanmakta ve tekrar “dünya gücü” olduğu kanı ve iddiasında…

Moskova en az Waşington kadar İmparatorluk iştiyakına sahip olduğunu net bir şekilde göstermekte artık…

LAVROV’UN CÜRETKARLIĞI
 
Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un “Gürcistan'ın toprak bütünlüğü hakkında konuşmayı unutabilirsiniz…” sözleri esasında Rusya’nın artık kendisini yeniden “süper güç” statüsünde gördüğünün ve “egemenlik sahasında” görmek istediği değişiklikleri sağlamak ve hatta gerekirse iktidarları değiştirebilmek için güç kullanmayı “hak” olarak gördüğünün ilanından başka bir şey değil.

Rusya’nın Gürcüstan’da yaptığı ABD’nin kaç yıldır Irak’ta yaptığından temelde pek de farklı değil. Her iki ülke de uluslararası hukuku, uluslar arası meşruiyet sağlamayı hiç düşünmeden, kendine göre ve kendi algıladığı yanlışları kendi istediği şekilde düzeltmek, egemenlik alanındaki ülkeleri istediği gibi şekillendirmek için güç kullanmayı egemen hakları olarak gördüler. Hem ABD hem Rusya egemenlik alanlarındaki ülkelerin “milli egemenliklerini” kendi çıkarlarından veya “büyük ve güçlü ülke egemen haklarından” daha önemsiz, ikincil bulduklarını açıkça sergilediler. Yani mesaj açık: Güçlü olanın hakları ve çıkarları güçsüz olanların hak ve çıkarlarından önce gelir. Ne demişti George Orwell? “Tüm hayvanlar eşittir, ama bazıları daha eşittir…”

Bir anlamda Çin’in Tibet’te, Avrupa Birliği ve NATO’nun Sırbistan’a karşı yaptıkları ile Irak ve Gürcüstan meseleleri iç aşağı beş yukarı aynı mantalite ürünleri…

Eğer Lavrov “Gürcistan'ın toprak bütünlüğü hakkında konuşmayı unutabilirsiniz, çünkü Güney Osetya ve Abhazya'yı, tekrar Gürcistan devleti içinde yer alma mantığına zorlama konusunda ikna etmenin imkansız olduğuna inanıyorum” diyebiliyor ise, yarın da başka birisi başka bir ülke için “Falan ülkenin toprak bütünlüğü hakkında konuşmayı unutabilirsiniz, çünkü onun ülkesindeki falan azınlık (veya grup) o ülke yönetimini artık istemiyor” diyebilir…

Orman kanunu bu! Sıra kimde, kim bilir?
 
(Yusuf Kanlı’ya ykanli@hotmail.com veya yusuf_kanli@yahoo.com adreslerinden ulaşabilirsiniz)