'G?br?s Türgcas?'

"İnsanları birbirleriyle anlaştıran dil, aynı zamanda kültürün biricik aynasıdır. Kültürün inceliği, derinliği, tarihi gelişmesi dile yansır. Dilden bir kavramın silinmesi, kültürden bir damarın koptuğunu gösterir." Bu sözler Zaman Gazetesi köşe yazar? Mehmed Niyazi'nin bir yaz?s?ndan al?nt?d?r. Yazar dilin önemini çok güzel bir şekilde ifade etmiş. Bu haftaki yaz?m K?br?s Türkçesi hakk?nda. Çünkü as?rlardan beri kulland?ğ?m?z güzelim dil büyük bir erozyana uğrad? ve yaşam sürdürmek için direniyor. Kültür damarlar?m?z kopar?lmaya çal?ş?l?yor.

Bu yaz?da K?br?s Türkçesi var m?, yok mu?, konuştuğumuz dil mi ağ?z m? diye gereksiz akademik bir tart?şmaya girme niyetinde değilim. Zaten istesem de bilgim buna yetmez.

Son zamanlarda K?br?sl?türklerin kimlikliklerini yaşatma çabalar? oldukça
h?zlanm?şt?r. Özellikle genç nesillerin bu hayati meselede faal olarak yerlerini almalar?n? görmek çok sevindiricidir. K?br?sl?türkleri asimile etme girişimleri h?zland?kça doğal olarak bizler de buna karş? kimliğimizi koruma girişimlerinde bulunacağ?z. Esas?nda bu girişimler çok uzun y?llar önce başlam?şt?, ama bunlar çok yetersiz, desteksiz, birkaç kişinin özverili çabalar?na b?rak?l?yordu.

Bu sürecin h?zlanmas?na en büyük neden Internet olmuştur. Özellikle benim ancak birkaç ay önce tan?şt?ğ?m 'Facebook', K?br?sl?türklerin bu girişimleri duyurmak ve h?zland?rmak için can simidi gibi sar?ld?klar? çok önemli bir araç olmuştur. Örneğin Facebook gruplar?ndan olan 'K?br?s Türkçesi' grubu, sitelerinde amaçlar?n? şu şekilde aç?kl?yor: "Kıbrıs Türkçesine özgü kelime, deyim ve söylemlerin derlenmesi, paylaşımı ve ilerletilmesi için kurulmuştur". Grup su sekilde devam ediyor.

"Bu neden önemlidir?:

Dilimiz süratle değişmektedir. Yaz?l? bir g?br?z türkcesi olmad?ğ?ndan bugün art?k genelde kullan?lmayan kelime ve deyimler çabucak unutulma tehlikesiyle karş? karş?yad?r. Ana dilimizi gendimiz yaşatmazsak başka kim yaşatacak?

Bu amac?n önemini kavrayan herkesin bu gurup arac?l?ğ?yla yapacağ? katk?lar dilimizin zenginliğini koruma çabalar?na yard?mc? olacakt?r".
Tüm K?br?sl?türkler gruba Kıbrıs Türkçesiyle söylenmiş mesel (hikâye), şiir, mani ve fıkralarıyla katk? koymaya davet ediliyor.
Bu grubun yan?s?ra üye olduğum iki grup daha var. 'Magar?na ve Bulli' grubu şu aç?klamay? yap?yor: "Tam k?br?sl? gonuşal?m da unudulup gideceyik. Biz sahip ç?kmazsak kimsenin umurunda değil.

Değil mi gardaşc?klar?m ???"
Bir diğer Facebook grubu "LEFKOŞA, not Lefkoşe" grubudur. K?br?sl?türklere ?srarla Lefkoşe dedirtmeye çal?şan asimilasyonist zihniyet y?llarca kafam?zda Demoklesin k?l?c? gibi durmaktad?r. Ayni zihniyet ile kalk?p y?llar?n Çağlayan Park?n?n ad?n? değiştirip 'Ankara Çağlayan Park?' koydular. T?pk? ?srarla o güzelim eski köy isimlerini değiştirdikleri gibi. Ama sorun bakal?m Luricinaya kaç kişi Ak?nc?lar der, veya Piskobuya Yalova? Geçenlerde K?br?s'a para göndermek icin Türk Bankas?n?n bir şübesine uğrad?m. Formada gönderilecek yer olarak Mağusa yazd?m. K?z afal afal yüzüme bakt?ktan sonra "Magosa m? demek istiyorsunuz" demez mi? Kan beynime s?çrad?. K?br?s Türkçesiyle sinirli sinirli, "Yok, Mağusa demek istedim" dedim. K?z herhalde "deli mi ne?!" diye düşünerek sessizce işlemi yapt?. D?şar? ç?kt?ğ?mda kendi kendime epeyce söylendim.

Dilimizin yaşat?lmas? için siyasetçiler, akademisyenler, toplum kuruluşlar? elele vererek ciddi çal?şmalar yapmal?d?r. Hatta onlar topluma örnek olup dilimizi konuşmal?d?rlar. Bunu özenle yapan birkaç siyasetçi var (vard?) asl?nda. Bunlar?n baş?nda şimdiki Başbakan Ferdi Sabit Soyer gelir. Soyer hakikaten konuşmalar?nda özenle K?br?stürk dilini konuşuyor. İçeriği bir yana, say?n Soyer konuşmalar?n? zevkle dinlediğim bir siyasetçidir. Rahmetli Naci Talât ve Özker Özgür, ve ayni zamanda Dr. Faz?l Küçük de dilimizi en güzel konuşan üç siyasetçi idiler. Onlar? rahmetle anar?m. Londra'da tan?d?klar aras?nda ise sevgili Niyazi Enver ve Osman Tango'yu K?br?stürkçesini en iyi konuşanlar?n baş?na rahatl?kla koyabilirim.
Sevgili okurlar. Konuştuğumuz dil ile gurur duymal?y?z. Çünkü K?br?s Türkçesi çok güzel bir dildir. Hernekadar hor görülsek de ?srarla dilimizi konuşal?m. Bundan hiç utanmayal?m. Konuştuğumuz Türkçe öz Türkçedir falan gibi argumanlara girecek değilim. Çünkü herhangibir şeyin karş?s?na 'öz' konulduğu zaman bu bana Hitler'in 'Aryan Alman' anlay?ş?n? an?msat?r. Ama bunu söyledikten sonra, bizim 'dümen' kelimesini kullanmam?za gülen ve kendileri 'direksiyon' diyen sözde entel İstanbul'lu beyefendilere, han?mefendilere hangi kelimenin 'öz' Türkçe olduğunun hat?rlat?lmas?nda da fayda var.

K?br?s'ta tatilde iken, Lefkoşa'da Baf Kap?s?nda dolaş?yordum. Bir evin yan?ndan geçerken bir K?br?sl?türk kad?n kocas?na şöyle seslendi: "Be herif, o gancelliyi g?nd?r?g b?rakd?n, danga dunga vurur. Ya tam aç, ya da kapa yahu beytambal?". Bundan daha güzel bir dil kullan?l?ş? olabilir mi sevgili okurlar?

Hafdaya görüşmeg üzere.