TGA'ya Dikkat

Yayın Tarihi: 29/11/20 08:00
okuma süresi: 5 dak.
A- A A+

Amerikalı ünlü komedyen Bob Hope bankalara ilgili şu espriyi yapardı: "Bankalar, paraya ihtiyacınız olmadığını kanıtladığınızda size borç veren kurumlardır." 

Ticari bankalar, elinde fon fazlası olan kişi,kurum ve kuruluşlar ile  fona ihtiyacı olan kişi, kurum ve kuruluşlar arasında belli bir bedel karşılığında köprü görevi gören ticari kuruluşlardır.

KKTC’de 21  ticari banka bulunmaktadır. Ocak 2020’de sektörün aktif büyüklüğü 40 milyar 883 milyon TL’ye ulaşmıştır. Sonraki dönem için malesef aktif büyüklük ile ilgili veriye ulaşılamamaktadır.

Ticari bankaların aktif yapısı içinde Nakdi Krediler  ve Tahsili Gecikmiş Alacaklar’ın (TGA) toplamından oluşan Brüt Krediler önemli yer tutmaktadır. TGA’nın artması bankaların aktif yapısını bozan en önemli olguların başında gelmektedir.

Ocak 2020’de brüt kredilerin toplam aktifler içindeki payı 24 milyar 21 milyon TL ile %58’di. Brüt krediler içersinde en yüksek payı, %25.8 ile birseysel krediler almaktadır. Ocak 2020’de TGA’nın brüt krediler içerisindeki payı 1 milyar 727 milyon TL ve %7.19’du. Merkez Bankası’nın son açıkladığı verilere göre Ekim 2020’de, Ocak ayına göre brüt krediler %28.63 artarak 30 milyar 898 milyon TL seviyesine yükselmiştir.

Ocak- Ekim arası dönemde TGA’nın brüt krediler içerindeki payı - %1.67 seviyesinde düşüp %7.07 olarak gerçekleşmiştir.. TGA, oran olarak azalmasına rağmen rakamsal olarak 457 milyon TL artmıştır ve bu rakam TGA’da %26.47’lik bir artışı ifade etmektedir.

Tüm dünyayı gerek sağlık gerekse ekonomik olarak etkisi altına alan Covid-19 sürecinde Merkez Bankası ve Bankalar Birliği her ne kadar beklentilerin uzağında kalsada, “Covid-19 Yaklaşımı” ile borçlulara çeşitli kolaylıklar sağlamıştırlar. Bu süreçte hükümet, serbest piyasa ekonomisine bağlı kalarak bankalara sadece tavsiyede bulunabildi.

Yukarıda bahsettiğim beklentilerden uzak “Covid-19 Yaklaşımı” 30 Kasım 2020 tarihine kadar uzatılmıştır. Belki, bu politika belli bir süre daha uzatılacaktır fakat sona erdiğinde TGA’da ciddi bir artış beklenmektedir.

Düzenli gelir sahibi olmanın, kredilerin geri ödenmesinde önemli bir unsur olduğu herkesin malumudur. Pandemi nedeni ile artan ve artması beklenen işsizlik TGA’nın artmasında önemli bir rol oynayacaktır. Gelir kaybı yaşayan vatandaşlar ise zaruri ihtiyaçlarını, krediyi geri ödemenin önüne koyacaktır.

Ekonomiyi, reel ve finansal sektör olarak iki gruba ayırabiliriz. İki sektör de bir biri ile bağlantılıdır. TGA’nın artması ticari bankaların aktif yapısını olumsuz etkilemektedir, bu nedenden olayı bankalar sıkılaştırılmış kredi politikası izleyebilir ve bunun sonucunda karlılıkları düşer. Krediye ulaşımı zorlaşan şirketler de finansal sorunlar yaşar. Bunun sonucunda makro ekonomik göstergeler de olumsuz olarak etkilenir.

2019 yılında Bankacılık Sektörü 856 milyon TL kar elde etmiştir. 2020 yılında sektörün karlılığı merak konusudur. Pandemi sürecinde ticari bankalardan beklenti, karlarının bir kısmından vazgeçerek ekonomik çarkların daha hızlı dönmesine yardımcı olmalarıdır.

TGA’nın artması sadece vatandaşı ve  ekonomik sistemi zorlamayacaktır, ileriki süreçte bankacılık ve finans dünyasına da olumsuz etkileri olacaktır.

TGA, ticari bankaların, Merkez Bankası’nın ve kurulması beklenen yeni hükümetin ajandasında mutlaka üs sıralarda yer bulmalıdır.

Yorumlar

Dikkat!
Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Diğer Kaan KUTLAY yazıları