“Bilmek acı verir!”

Yayın Tarihi: 29/06/22 07:00
okuma süresi: 3 dak.
A- A A+

Tüm bir yaşamı yeniden sorgulamamı sağlayan bir filozoftu 2004 yılında kaybettiğimiz Derrida, “yapı sökümü” (deconstruction)* olarak adlandırdığı eleştirel düşünce yönteminin kurucusudur. 

Yapı sökümü hakkında Derrida, metinlerle olan tekil ve içkin ilişkisini vurgulayarak, bu terimin genel geçer bir tanımını yapmaktan hep kaçınmış, özellikle geleneksel anlamda bir metodoloji ya da analiz olarak değerlendirilmesine karşı çıkmıştır. Yapı sökümün tanımları daha çok negatif terimler ile yapılabilse de Derrida’nın düşüncesinin her zaman Nietzsche’ye referanslı olumlayıcı bir hamle olduğunu teslim etmek gerekir. Deconstruction terimi Türkçe’de farklı şekillerde karşılanabilir olmakla beraber yapı sökümcülük, hem yaygın olarak kullanılmakta hem de söz konusu içkin değerlendirmenin metnin teorik örgüsüne ilişkin bir uygulama olması itibariyle iyi bir karşılık sunmaktadır. Yapı söküm, felsefe, iletişim sosyolojisi, eleştirel düşünce, sosyoloji, mimarlık, estetik, edebiyat teorisi ve benzeri bütün alanlarda yaygınlaşmış, genel bir etki kazanmıştır. Ustaya saygıdan bu kavramı ikincil okumalardan bu şekilde ifade etsem de genel bir tanımlama yapmayacağım.

Peki, bu büyük filozof ve dilbilimcinin “BİLMEK ACI VERİR” ifadesi neden yeni bir yılın ilk makalesi oldu? 

*

Bilgi çok önemlidir ve dünyanın tartışmasız gerçek ve birincil temelidir. Bilmek de onu takip eder. Ancak bunu en derinden bilenlerden olan Derrida, bilmek için “BİLMEK ACI VERİR” ifadesini kullanmıştır. Neyi bildiğimiz ile ilgili, bildiğimizi değiştirememenin acısıyla bilmeye yenilişimiz bir ironisi bu aslında.

Ne mi acı veriyor? Bunu anlamak da hissetmek de zor! 

Dünyada olup biten her şey mesela, acının kol gezdiği ülke insanlarının yaşadıkları, ahlakın çöküşüne giden yolculuktaki insanın çaresiz serüveni, yalan üzerine kurulu siyasetler, diyalektiğini kaybetmiş politika ve politikacılar, bunlara umarsız kalanlar, yüreğinde kendi ve birincil çevresi dışında hiçbir şey için akıl ve yürek yormayanlar... 

Kabarık ve artabilir bir liste.

*

Sizce de doğru dememiş mi Derrida?

Hakikaten bilinen şeyler bu olduğunda, bilmek acı vermiyor mu? 

Gelen yeni bir yılın, 365 günü birlikte döndüğümüz dünyada hergünün, başka insanlar için mutsuzluğun sonunu getirmediğini bilmek acı vermiyor mu?

Bana veriyor!

#mesajınızvar
Levent ÖZADAM'dan
#mesajınızvar
Levent Kutay
Levent KUTAY'dan
#gozdenkacmadi

Yorumlar

Dikkat!
Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Diğer Ferhat ATİK yazıları