Bizim asıl sorunumuz!

loading
31 Mayıs, Pazar
£

8.42

7.57

$

6.82

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Bizim asıl sorunumuz!

KKTC Merkez Bankası ikinci üç aylık raporunu yayınladı! Geçen üç aylık rapor üzerine, epey yazdıydık! Özetle: " Bu sistem, borcun borç üretmesine dayanıyor! Üretilen borcun faizi, sadece para ticareti yapan sektörün gelişip palazlanmasına yarar! Üretici sektörlerin tümünü de batırır. Nitekim %30'a varan reel faizlerle yatırım yapmanın olanağı olmadığından, çünkü dünya üstünde ortalama kâr haddi %15 olduğundan, bizde de ancak, o faiz haddinin üzerinde kâr edebilen sektörler hayatiyetini sürdürebiliyorlar. Reel sektörün nefes alamamasının da nedeni budur, yaşadığımızı sandığımız ahlâki bunalımın da!

İş rakamlara döküldüğünde, bankacılığın genel olarak büyüyor görünmesinin, mevduatın ve tasarrufun artmış görünmesinin anlamı yoktur! Çünkü işin püf noktası, verilen borcun da sistem içinde kalması ve "mevduat" ile "tasarruf" olarak görünmesidir! Türkçe söylersek, siz gidip bir bankadan 100 bin lira borç aldığınızda, o para, elinize nakit verilmez! Adınıza açılan bir hesaba, "mevduat" olarak yatırılır! Genellikle borcu aldığınız bankada ama mutlaka sistemin içinde kalır! Ve dolayısıyla, verilen borç arttıkça, mevduat da artmış görünür, tasarruf da! Böylece, işin başında örneğin yüz bin lirası olan bankanın, kâğıt üzerinde, iki yüz bin lirası, devamla da dokuz yüz bine kadar kaynağı varmış gibi görünür!" dediydik!

İşin püf noktası, burasıdır. Bankanın yüz bin lirası vardır ama dokuz yüz bin liranın faizini toplar! Ve sistem, kendi dinamiğini kendi yaratarak döner! "Bin liralık ekonomik hacmimiz var" denilirken, asıl hacim yüz liradır! Reel Sektör'ün de bir türlü "reel olamaması" bu göz bağcılığın farkında olmamasındandır! Yüzü, bin varsayarak hesap yaparsanız, her gün batarsınız!

Asıl görülmesi gereken, "Likidite"nin ne kadar olduğudur! Nakit para yani!

Geçen üç aylık raporda, Likit Hacmi, yani elde mevcut nakit para, var olduğu ileri sürülen mevduatın, %24'ü oranındaydı. Yani "on liram var" diyorsunuz ama kâğıt üstünde! Gerçekte cebinizde olan para, iki buçuk liradan biraz daha az!

Merkez Bankası'nın son raporunda da "Mevduatlar ilk defa 10 milyar TL'nı aştı" deniliyor ama Likidite de %23'e düşmüş! Yani "8 milyarım var" derken, nakit oranı %24; "10 milyar'ım var" derken de %23 derseniz, mutlak olarak "bir şey artmadı" demiş oluyorsunuz! Çünkü üç ay önceki nakit toplamınız 1.9 milyar, üç ay sonraki de 2.3 milyar! Yaz günü, memlekete yerli yabancı turist akarken, +400 milyon, neticede İstanbul'daki bir futbol takımının maliyeti bile değil!

Beri yandan, Brüt Krediler'in, bütün mevduatın %70'i imiş, öğrendiğimize göre… İlk sırayı İşletme Kredileri, ikinci sırayı da Tüketici Kredileri alıyor! Yani sıradan insanın aldığı kredi! Ne var ki 5.9 milyar TL borç alan bu toplumun, bir yandan da 6.4 milyar TL Tasarruf'u bulunmaktaymış! On milyar TL parası var ama 6 milyar TL borçlanıyor! Neden? Borcu, otomatik olarak tasarruf'a da yazarsanız, olacağı bu! Demek ki gerçek tasarruf, sadece o 400 milyon!

Cebimizdeki nakit, yani gerçek para ise 2.3 milyar TL!

Mantıklı geliyor mu bu rakamlar? "Kâğıt üstünde para yaratılıp, olmayan paranın faizi alınıyor" dediğimizde, ne demek istediğimizi anlamak, zor mu?

Sorun ekonomik değil; malidir…

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.