Neyle borçlansak anam?

loading
6 Haziran, Cumartesi
£

8.58

7.64

$

6.77

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Neyle borçlansak anam?

Ekonomi yönetmenin belki de en zor yanı, kitlesel insan reaksiyonları yani sosyopsikolojiye bağlı olmasıdır. Sadece bundan dolayı, ekonomi bilimi, matematik gibi kesin bir pozitif bilim değildir. Sadece Türkiye'yi örnek alsak, ekonomiye en hakim yöneticilerin, neden mühendisler arasından çıktığına şaşırmayız aslında! Çünkü bir takım teoriler ve formülleri okulda öğrenmek mümkündür ama toplumsal sezgi ve doğru öngörü geliştirmeyi öğretecek okul yok! Herhangi bir önlem alırken, eğer tespitlerinize toplumsal reaksiyonun ne olacağını ön göremezseniz, ekonomi yönetiminde hiçbir kıymeti harbiyeniz, yoktur.

Türkiye'de yaşanan son krize bakınız! Ne oldu da birkaç gün içinde paranın değeri tepe üstü düştü?

Başbakan'a duyulan güven sarsıldı! O kadar… Yabancı sermaye girişi düştü, içerdeki yabancı para dışa kaçmaya başladı, vatandaş da kendi parasına duyduğu güveni kaybedip, yabancı paraya yöneldi. Hem miktarı azaldı, hem itibarı arttı… Arz düştü, talep arttı, diyelim… Fiyatı da çıktı… Tamamıyla, politik ve psikolojik… (Fiziksel alt yapıyı da biliyoruz elbet ama konu o değil…)

Pazar günü, kimden okuduğumu unuttum ama yazarın biri soruyordu: "Peki ama 'bu adam' bu krizi de aşarsa, para kaybettiği değeri önümüzdeki birkaç ayda geri kazanmaz mı?" Orta vadede kazanır kazanmasına ama, "aşarsa"!

Bu düşünceler gözümü açınca, bilgisine güvendiğim bir ekonomist dostuma açtım telefonu, sordum: " Yahu arkadaş, her böyle bir olay yaşandığında, meslektaşların tuttururlar, 'TL ile borçlanın'! Yabancı para ile borçlandığınızda, kur farkı sizi zarara sokar doğru ama öte yandan TL ile borçlandığınızda da artan faiz oranları ile boğuşursunuz! Süreye yaydığımızda, hangisi daha kârlı olur acaba?"

Oturdu, hesapladı… Sonra beni aradı… " 35 bin TL ya da 10bin Sterlin borçlanır, 30 ayda geri ödersen, bugünkü kurdan ve bugünkü faiz oranları ile TL için, 43 489.80 TL ödersin… Sterlin olarak borçlanırsan, geri ödeyeceğin miktar da 11 241.9 sterlindir. O da bugünkü kurdan, 43 465.5 TL yapar! Daha kârlı… Ama aradaki 30 ayda, sterlin'in fiatı 3.887'ye çıkarsa, ters döner! Mesele, 2.5 yılda, 400 TL artış olup olamayacağını öngörme bir; bir de çıkana kadar arada kazandığın mı daha çok, çıkarsa, çıktıktan sonra kaybedeceğin mi? Bunu hesap edebilme… O hızla çıkmaz ya da düşerse, sterlin borçlanmak daha kârlı! Sen bana çıkıp çıkmayacağını, çıkarsa kaça kadar çıkacağını söyleyebilirsen, ben de sana sorunun kesin cevabını verebilirim!"

Hoppala Hasan dayı,…! Ya bir de o yazarın dediği gibi RTE durumu toparlar da sterlin düşerse? Daha önce yaptı… Gene yaparsa?

Demek ki neymiş? Zenginin parası, hakikaten de fakirin çenesini yorarmış, bir…

Her ekonomi mektebi okuyandan ekonomist olmazmış, iki… Baksanıza, "şartlara bağlı" diyor adam! Ki bu bana uyar, inanırım… "Şöyle şöyle olursa zararınızadır ama böyle böyle olursa da kârınızadır"! Fetva vermiyor…

Ve "kapak olsun" modunda, iyi ki "ne yapsam" diye çırpındığımız artık paramız yokmuş, üç!

Dedim, işin içinden çıktım… Ohh… Parası olan düşünsün…

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.