Ahlâk ve etik

loading
31 Mayıs, Pazar
£

8.42

7.57

$

6.82

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Ahlâk ve etik

Son üç yıldır, Girne Amerikan Üniversitesi'nde, çeşitli bölümlerde "Sağlıkta Etik" dersleri veriyorum. Hemşirelik Yüksek Okulu'nda lisans ve lisansüstü, Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde "Profossianal Ethics", Sağlık Meslek Yüksek Okulu'nda da ön lisans seviyesinde…

Bu arada çeşitli ulusal ve uluslar arası kongre kitapçıkları ve dergilerde de etikle ilgili makalelerim yayınlanıyor. Akademik düzeyde… Bilimsel bir kurulun onayından geçerek… Bu bakımdan, istemeyen beğenmesin, umurumda değil; meslek etiği konusunda üç beş lâf edebilecek yetkinliği olan bir uzmanım, kusura kalmayın. Çok merak eden, GAÜ'nün web sayfasından girer, cv'mi de görür…

Son olanlarla ilgili, o kadar çok "ahlâk", "meslek ahlâkı", meslek etiği", "etik" lâfı edildi ki birkaç kelime de ben etmek zorunluluğunu duydum.

Ahlâk eylemin kendisidir. Etik de onun felsefesi… Dünya üstünde herhangi bir iş grubunun kendine ait bir "meslek ahlâkı" yoksa, ona meslek denemez. Yalnız hekimler için değil, oto doğrultmacısının da makinistin de ayakkabı boyacısının da uygulamanın standardını oluşturan bir dizi ahlâki değeri olmalıdır. Yoksa ona "meslek" denemez… Ve biliniyor ki tarih boyunca kendi "meslek etiği"ni oluşturan ilk meslek, hekimliktir; ta Hippokrat'tan beri… Yemini de onun için var… Sonra öğretmenler ayni eylemi yaptılar! Şimdi de dünya her meslek için, bir "etik" kurallar silsilesini, şart koşuyor ona meslek demek için…

Bu konudaki kitabım, matbaada! Belki de bu yazı yayınlanana kadar, çıkmış olacak… O bakımdan bir gazete yazısını çok aşan bu konuyu burada tartışamam ama çok özet olarak diyebilirim ki: Felsefenin en önemli dört konusundan biridir, Ahlâk… Dinlerinse, asıl konusudur… Ama gene "komprime halinde" söyleyim ki: Ahlâklı olmak demek, "iyi" olmak demektir… Ama nasıl? Buyrun birkaç alıntı ile yolu açayım:

"Yapılan bir işin, 'iyi' olması ahlâki olması anlamına gelmez. Ahlâki olan, "iyi için de" yapılmış olandır.... "Walther Benjamin... (Bilmeyenler için: Frankfurt Okulu'na mensup,Marxist ve Musevi bir da üstünden…)

"İyilik yasasına uymayan iyi olamaz" Spinoza (Düşünür, haham, Musevi),

"(asıl olan)eylemin aynı zamanda (öznel olarak) ahlâk y a s a s ı u ğ r u n a da yapılmış olup olmadığı, dolayısıyla da bir edim olarak yalnızca ahlâksal bakımdan doğru olmayıp, aynı zamanda maksimlerine göre, niyet olarak ahlâksal değeri olup olmadığı sorusudur…" İmmanuel Kant (Herhalde bilmeyen de yok ama bilinmeyen tarafı: Papaz)

"Ahlâkın güzelliğini, niyetin güzelliği ile hasap edin…" Hamdullah Çelebi (Bektaşi Postnişini)

"Ameller, niyetlere göredir" (Hz. Muhammet (unutanlar için, Peygamber) daha yazayım mı? Hadi buyrun:

Bu da Hippokrat Andı'ndan:

"Ne ölümcül ilaç isteyene böyle bir amaçlı ilaç vereceğim ne de ölümüne neden olacak bir tavsiyede bulunacağım."... "Bir kadının çocuk düşürmesine yardım etmeyeceğim,"

Meslek Etiği diye biz bunları öğrendik ve bunları öğretiyoruz... Ahlâksızlık da bulaşkan mıdır? Yetti yani... Ve "iyi" ne demektir? Cevabı var ama ben buraya yazmayacağım… Siz kendiniz sorgulayın…

Şimdi, varın düşünün, acaba ben; kimi eleştiriyorum. Herkes, kendine düşen payı alsın… Kendim dahil…

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.