1968 toplumlararası görüşmeler nasıl başladı? 1

loading
29 Mayıs, Cuma
£

8.40

7.56

$

6.82

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

1968 toplumlararası görüşmeler nasıl başladı? 1

Yeni yazmakta olduğum siyasi tarihimizi ele alan kitabımın 6. Bölümü'nün giriş sayfalarını, bu hafta boyunca sizle paylaşacağım. Çünkü Kıbrıs'ta şeker hep sudadır ve "biri gelsin de beni eşek yerine koyup, bir aldatsın; kurban olduğum" diyen tiplerin de sürüsüne berekettir… Sonra da "alay etmeyin yahu bizimle" diye bir de kostaklanırlar… Buyurun bölümü okuyalım, hafta sonunda da son sözümüzü söyleyelim:

Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi

28 Aralık 1967 günü, Geçitkale çatışmalarının sonuçları dolayısıyla özgüveninin arttığı görünen Kıbrıs Türk liderliği dört yıllık çatışmanın sonunda, ilk defa inisiyatifi ele aldı.

Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi, ilan edildi. Bu aslında ayrı devlete giden yolun resmen açılmasıydı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Zeki Kuneralp ve Baş Hukuk Danışmanı Suat Bilge ile Kıbrıs Türk Toplumu'nun önde gelen üyelerinin katıldığı toplantıda, Geçici Türk Yönetimi'nin, 1960 Anayasası'nın öngördüğü düzen yerine gelinceye kadar görevde kalması kararlaştırıldı.

"Temel Kurallar" adı taşıyan bir çeşit anayasa çerçevesinde ilan edilen "geçici" yönetim, 1960 Anayasası'na bağlı olduğunu; hem kuralları ve hem de varlığının, anayasa uygulanana kadar geçerli olduğunu ileri sürmekteydi.

Geçici Türk Yönetimi'nin çalışma esaslarını ortaya koyan temel 19 maddenin en önemlileri şunlardır:

"Madde 1-Kıbrıs Cumhuriyeti'nin 16 Ağustos 1960 Anayasası hükümleri tatbik edilinceye kadar, Türk kesiminde yaşayan bütün Türkler Geçici Türk Yönetimi'ne bağlanacaklardır.

Madde 2-Türk bölgelerinin yönetimi için gerekli kanunlar Temsilciler Meclisi Türk üyeleri ve Cemaat Meclisi üyelerinden kurulu Geçici Türk Yönetimi Meclisi tarafından yapılır. Temsilciler Meclisi Başkan vekili bu meclisin başkanıdır.

Madde 5-16 Ağustos 1960 Anayasası'na göre vaaz edilen bütün kanunlar geçerli ve yürürlükte sayılırlar.

Madde 7-Türk bölgelerinde yürütme görevi, Geçici Türk Yönetimi Yürütme Kurulu tarafından ifa edilir. Bahse konu yürütme kurulu, Cumhuriyet devrinin üç bakanına (savunma, iç ve dış münasebetler üyeliği, tarım ve tabii kaynaklar üyeliği, sağlık işleri üyeliği). Ek olarak altı yeni üyeden, 1 Eğitim-Kültür ve öğretim işleri üyesi, 2 Sosyal Yardım-Belediye-Vakıf ve Kooperatifler üyesi, 3 Adalet İşleri üyesi, 4 Maliye ve Bütçe işleri üyesi, 5 Çalışma ve Komünikasyon işleri üyesi, 6 İktisadi İşler üyesi teşekkül eder. Cumhurbaşkanı yardımcısı bu kurulun başkanı, Türk Cemaat Meclisi'nin Başkanı ise bu kurulun astbaşkanıdır.

Madde 16-Geçici Türk Yönetimi'nde yargı görevi, bağımsız Türk mahkemeleri tarafından yürütülür. Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi, kendi emeğimiz, alın terimiz, mücadele ve direnme fedakârlığımızın eseridir. Ergenekon Savrun. https://dergipark.org.tr/download/article-file/566716)

Başkanı Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Dr. Fazıl Küçük olacaktı.

Başkan yardımcısı hâlâ Türkiye'de olan Rauf Denktaş idi. Bakanları yok, Üyeleri vardı…

Yasama Organı, Kıbrıs Cumhuriyeti Temsilciler Maclisi'nin 15 Türk üyesi ile Türk Cemaat Meclisi üyelerinden oluşmaktaydı. Yasa değil, "Kural" yapıyorlardı.

Hükümet'i yok, "Yürütme Kurulu" vardı.

1964 ile 1967 arasında görev yapan Genel Komite'nin yapmış bulunduğu Kurallar, yürürlükte kalmaya devam ediyorlardı.[1] Bu süreçte, devletin Türk yargıçları da "Yönetim Mahkemeleri'nde görev yapmayı tercih edince, "Geçici Yönetim" Yasaması, Yürütmesi, Yargı'sı ile tam bir devlet görüntüsü veriyordu, çünkü güvenlik kuvvetleri zaten 1963 sonundan beri vardı. Halkı da vardı ama toprağı yoktu!

(devam edecek)

[1] - Aytuğ Pülümer. Kıbrıs Ekonomi Tarihi s.98

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.