KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI

Ortak kimlik ortak hafızadır...

Yayın Tarihi: 10/04/21 07:00
okuma süresi: 5 dak.
A- A A+

27.01.18 günü bu köşede yazmıştım… Ünlü Lübnanlı yazar Amin Maalouf, iç savaştan beri Fransa’da yaşıyor. Kendisi Lübnanlı bir Arap’tır ama Fransız edebiyatının yazarıdır. Çünkü Fransızca yazıyor… Arap olmasına Arap’tır, adı bile Arapça’dır ve fakat Müslüman değil, Katolik’tir! Bir kitabında anlatıyor ki dedelerinden biri Osmanlı zamanında, devletin en önde gelen görevlerinden birini yapmaktaymış! Baba tarafından ninelerinden biri, Türk! Anası da Türk! U lâ havle? Daha durun…

“Ben” diyor, “Arap olmakla, Kuzey Afrika’dan İran’a kadar insanlarla ortak bir kimliği temsil ediyorum. Katolik olmakla, Lübnan’dan Arjantin’e kadar kimliğimi paylaştığım büyük bir dünya var… Fransızca yazmakla, Yeni Kaledonya’dan Tahiti’ye, oradan Fransa’ya, Fransa’dan Marun Dağı’na kadar ortak hissiyatlarım var. Arap kökenim, ana dilimde Tanrı’ya yakaran Kur’anı Kerim dolayısıyla, Türkiye’den Tacikistan’a, Hindistan’dan Moskova’nın yanı başındaki Kazan’a, Kırım’dan Sincan’a, İstanbul’dan Cibuti’ye, Nijer’e, Kamerun’a  kadar, kimlik paylaşımlarımın sebebidir. Türk ninem, Moğolistan’dan Türkiye’ye kadar bana ortak bir kimlik paydası sağlıyor!

Bana soruyorlar: ‘ Arap mısın? Fransız mı?’… ‘ Ne biriyim tek başına, ne öteki! İkisi de değilim… İkisiyim de… Ve dahası bu yukarıda saydıklarımın, hepsiyim!’ deyince, kulağıma eğilip soruyorlar: ‘ Kendini ne hissediyorsun?’ Cevabım gene aynıdır: ‘Hepsi’!”

Maalouf, pek beğendiğim Kimlik tanımlamasında, insanların kimliğini oluşturan ögelerin, son derecede “bireysel” olduğunu anlatır. Daha doğuştan cinsiyetinizden başlayarak, büyüdüğünüz aile, akrabalıklarınız, mahalleniz, köyünüz, kasabanız, şehriniz, etnik aidiyetleriniz, sınıfınız, içine doğduğunuz kültür ve zihniyetiniz, edindiğiniz felsefe,  okuduğunuz okullar,  tuttuğunuz takım, takip ettiğiniz yayınlar, sevdiğiniz kız, içinde yaşadığınız kültürler toplamı, ulusal tercihiniz, vatandaşlığınız, siyasi tercihleriniz v.b. daha yığınla öge kişisel kimlik duvarınızın tuğlalarıdırlar.

Bu bireysel kimlik ögelerinden en çok ortak olanlar, toplumsal kimliği oluşturur! Bu bakımdan ve belki de onun adına, kimlik, ortak hafızadır… Yaşanan ortak tarihle ilintilidir.

Ve insanlar, toplumsal kimliklerini oluşturan ögelerden en çok saldırılanına, en fazla sarılırlar! Kendilerini onunla tanımlamaya başlarlar…

Bu bir bilimsel veridir…

Bu gözle bakınca, bazı şeyler anlaşılır oluyor. Şu dizi de Dr. Küçük’e hayasızca saldırı da…

Neden biliyor musunuz? Çünkü şu son yüz elli yılı biz yaşadık ama o yaşamadı! Ortak hafızamız yok! Bir yığın başka kimlik ögemiz ortak olabilir ama bu, değil…

Bir damla teri yok o faslın içinde… Geldi, orada öyle buldu… Hep öyleydi sanıyor. Oysa örneğin ben, unutursam, kromozomumdan, memos’umdan silersem, on dört yaşımda niçin silaha sarıldığımı da unutur, ben;  ben olmaktan çıkarım!

Bilmiyor…

Yüz elli yıllık meseleye gelmiş 130. yılında dahil olmuş, son yirmi yıldan ötesini hafızasında yok, yaşamamış, okuyup öğrenmeye de mecali yok ama hikâyenin tümünün de sahibi olmak istiyor. Son yirmi yılda duyduklarıyla, yüz elli yılı tanımlamaya heves ediyor… Kendi bilmiyor diye benim de o yüz otuz yılı unutmamı, önemsizleştirmemi talep ediyor ki “eşitlenelim”! O yaşamadı, bilmiyor ama onun “önemsiz ayrıntı” zanneylediği şeyler, benim hafızamın yarısından çoğu…

Ama öte yandan ben, kültürel kimliğimi, etnik hafızamı, dilimi, ta Con Rifat ve arkadaşlarından gelen kimlik kavgamı yani hafızamı “delete” edersem, o on dördünde Lefke’nin Birgi Tepesi’nde, İrya Dağı’nda silah kuşanan Nazım’a ihanet ederim…

Papaza kızıp yağlı yemenin âlemi yok… Ancak…

Tekrarlayalım:  Ortak kimlik, ortak hafızadır ve insanlar, kimliklerini oluşturan ögelerden hangisi en çok saldırı altındaysa, ona sarılırlar!

Yorumlar

Dikkat!
Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Zeynel 10/04/21 12:17
Sayin beratli dizi isine girmisken eoka liderinin " 230 militanimiz var" sozunu aciklar misiniz. 230 kisiyle katliam oldugu gorulmus sey mi?

Diğer Doç. Dr. N. BERATLI yazıları