Halkları kültürü yaşatır veya yok eder…

loading
6 Haziran, Cumartesi
£

8.57

7.64

$

6.77

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Halkları kültürü yaşatır veya yok eder…

Bir süreden beridir, ADA TV için Kültür Miraslarımız başlıklı bir belgesel yapıyorum. Henüz yayına girmedi ama şimdiden elimizde önemli bir arşiv oluşuyor. Öncelikle Kuzey Kıbrıs'ta çalışıp, burası bitince, güneyde de devam etmeyi düşünüyoruz. Ancak, bugünkü sınırın dışında da kalmış olsa, kültürel kalıtlarımızla ilgili araştırma çalışmasını sürdürdüğümüz de bir gerçek. Elinizde yeterli bilgi olmadan gidip tarihsel bir yapının, türbenin, ağacın ya da kişinin filmini çekmenin bir anlamı yok elbette…

Güney Kıbrıs'taki kültürel miras deyince, aklınıza ilk gelen nedir? Benim, önce Lefkoşa Surları'nın güneydeki kesimi geldi aklıma, sonra da Bayraktar Camii… Hani şu 1962 yılı Mart ayında bir gece bombalanıp, nedeyse yer ile yeksan edilen, Osmanlı ordusunun şehre girdiği noktadaki camii ve türbe! Aslında o türbe, 1. Bayraktar diye anılır, biliyor muydunuz? Elinde bayrakla o noktaya çıkan ilk asker öldürüldükten sonra, onun elinden bayrağı kapan 2. Bayraktar da camiinin bahçesine denk gelen bir yerde düşmüş! Sonra 3. Bayraktar ve daha da ileride 4. Bayraktar'ın da kabirleri vardı… Lefkoşa sokaklarında bugüne kadar gelen "şehida" mezarları, Costanza Burcu'ndan kente giren Osmanlı askerinin, Sarayönü'ndeki hükümet konağına gelene kadar, yolda sürdürdüğü savaştan arda kalmıştır. Ölen, öldüğü yere gömülmüş. Özellikle Ayasofya ve saray etrafındaki yoğunlaşmanın sebebi budur. Bayraktar mezarlarının akıbetini, bilmiyorum ne yazık ki… O bombadan sonra oraya gitmek imkânı yoktu. Aradan geçen elli yılda da Allah bilir neler değişti! Gidip, bakacağız çaresiz…

Bütün bu bilgiyi toplarken, öncelikle başvurduğum iki kaynak var. Lefkoşa'nın en eski ailelerinden gelen iki eski Lefkoşa beyefendisinin, şehir ile ilgili yazdıkları kitaplar. Haşmet Muzaffer Gürkan'ın Eski ve Bugünkü Lefkoşa isimli eseriyle, Hizber Hikmet(ağalar)'ın, Lefkoşa Eski Semtler ve Anılar isimli çalışması. Haşmet Gürkan, zaten Kıbrıs Tarihi ile ilgili pek çok bilginin kaynağıdır biliyorsunuz. Rahmetli Hizber Hikmet de hayatı boyunca Kıbrıslı Türkler'in geçmişini bugüne yansıtmakla uğraşmıştır. Allah her ikisini de rahmet eylesin, Haşmet hocamız, biraz sola yatkın dururdu! Hizber hoca ise ailesinden gelen bir saikle olsa gerek, (çünkü dedesi Karababa Türbesi'nin son türbedarı, Kadiri mi Rüfai mi bilmem ama bir tasavvuf ehli idi), dinsel yanı güçlü bir kişilik olarak yazardı. Ancak, siyasi duruşları bir yana, ikisinin yazdıkları, yalnız eski Lefkoşa'yı değil, Bayraktar Camii'ni de bugüne taşıyan başlıca eserleri oluşturur.

Bayraktar Camii ile ilgili bilgileri günümüze taşımamıza neden olan bu iki yazarın, camii ile yakınlıkları, bundan ibaret değil! Camii'nin yıkılmasından sonra, "Bunu bizimkiler yaptı" diyen ve bir aya varmadan öldürülen iki avukatı herkes bilir: Ayhan Hikmet ve Ahmet Muzaffer Gürkan! Biri Hizber Hoca'nın kardeşi idi, öteki de Haşmet üstadımın…

Ayni günlerde, birileri de Baf Kapısı'ndaki Markos Dragos Heykeli'ne bomba atmış, Rumlar "Türkler Kahramanlarımıza saldırıyor" diye mitingler tertiplemişlerdi. Bir süre önce, eski bir EOKA'cı kahramanlarının heykeline bombayı kendilerinin koyduğunu açıkladı! Şimdi de paşa ikrar etti…

Günahı yapanın boynuna… Hazret ağzından kaçırdı, şimdi inkâr ediyor! Rauf bey de bu yaşında halâ kazı çevirmekle meşgul! Mesel anlatıyor… "İnananın da Allah cezasını versin" demiş! Bunların her dediğine inanmayı, sizden öğrendik sevgili Denktaş! "Yorgaci"ye inanmadık! Paşa'ya da mı inanmayalım? Olur! Artık inanmayız her dediklerine…

Kıbrıs Türk kültürünün ve adadaki Türk varlığının sonsuza kadar yaşaması açısından bakınca, camii yıkmak mı önce gelir, yitirilen kardeşlere rağmen, o kültürü kuşaktan kuşağa aktarmak mı?

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.