Mağusa'nın freskleri

loading
24 Eylül, Perşembe
£

9.71

8.89

$

7.62

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Mağusa'nın freskleri

Geçen gün hazırladığımız kültür programı ile ilgili olarak çekim yapmak üzere, Mağusa'ya gittik…

Programımızda eski Mağusa Kiliseleri'nden birkaçı vardı:

Önce kentin en eski kilisesi olduğu söylenen, Saint George of the Latins…

Orada işimiz bitince, şehrin kuzey batı kesiminde, İkiz Mazgal'ın yanındaki iki kiliseye geçtik…

Karmelit Kilisesi ve Ermeni Kilisesi! Güya bu ikisini de kısaca anlatıp, devam edeceğiz…

Karmelit'te ben söyleyeceğimi söyledim, Murat ayrıntı çekimlerini yaparken, Ermeni Kilisesi'nin etrafında dolanıp, çekilecek ayrıntıları tespit ediyorum.

Duvarlardaki Templar armaları, güneş saati, falan filân…

Kilise 13.yy'dan kalma.

Hristiyanlığı iyi bilmediğim ve neden bir Gregoryen Kilisesi'nin duvarlarında, Katolik simgeler bulunduğunu anlayamadığım için kahrediyorum.

Derken, yanı başımda bir kiralık araba durdu…

İçinde, dört hanım var…

Biri yaşlıca, biri çok genç, ikisi de orta yaşlı diyebileceğimiz yaşlarda…

Direksiyondaki hanım bana dedi ki:

"Dün de geldik biz buraya ama hiç kimse yoktu diye, inmeye korktuk… Şimdi siz turistleri görünce, cesaret ettik…"

Demek ki kuyruk bağlamanın böyle bir avantajı var: Turist sanılıyorsunuz!

Bu hanımlar bu esere bu kadar meraklı olduklarına göre, onlara yardımcı olup, bedavadan rehberlik edeyim, dedim…

"Bu binanın tarihini biliyor musunuz?"

"Biz bu binada 11 yıl oturduk…"

"Haydaaaa…" dedim kendi kendime! "Nasıl oturdunuz?"

"Biz Mağusa'ya Yeşilköy'den göçmen geldiydik… O zaman burada oturacak ev falan yoktu… Biz de bu kiliseyi işgal ettik, 1974 Şubat'a kadar burada oturduk. Çocukluğumuz bu binada geçti…"

Şubat 1974'te babaları, Karakol'da bir ev tutmuş, taşınmışlar.

Savaş çıkıp da sur içine girince, gene kiliseye sığınıp, çatışmalar boyunca, oradaki "Mağara"da saklanmışlar…

Sonra kızlar evlenip, Londra'ya yerleşmişler.

Anne halâ Mağusa'da…

Bir nefeste, kilisenin tarihini özetleyiverdim.

"Demek" dediler, "onun için her gün bir turist gelir, bizim evi gezerdi?"

Binaya girdik…

Girmemizle de şoklarımızı yaşamaya başladık!

"Aman allahım" dediler…

"Duvarlardaki fresklere n'oldu? Canlı insan gibi bakarlardı! Kim kazıdı onları? Ya pencerelerin renkli camları? Ya döşeme, hangi akılsız beton dökmüş buraya? Duvarlar gibi taştandır bu döşeme… Biz her gün moplar, yalbır yalbır ederdik o taşları! Ya ağır ahşap kapılar? Demir sürgüler? Bu kubbe, olduğu gibi resimdi… Ama neçin kazıdılar? Bu avluda, yerde mozaikler vardı! Kim geldi da üstüne toprak döküp kapadı? Allah allaaahhh…"

1974 Temmuz'da, mozaikler de duruyormuş, freskler de…

Şimdi yok…

Kim yaptı?

1974'ten hemen sonra orası askeri bölge olup, kısa bir süre öncesine kadar giriş yasak olduğundan, bunu tespit etmemiz imkânsız…

700 yıl dayanan sanat eserleri, ortadan kalkmış!

Benim nutkum tutuldu…

Birileri, milliyetçilik gayreti ile herhalde "Mağusa'nın göbeğinde Ermeni kilisesinin ne işi var?" demiştir ama cehaletinden 13.yy'da oraya o kilise yapılırken, Kilikya'ya da zaten Küçük Ermenistan dendiğini ya bilmiyor, ya da duvarları kazıyınca, tarihin de kazınacağını sanıyor!

Örneğin Lüzinyan Kralları'nın bir diğer ünvanının da Ermenistan Kralı olduğunu, dünya unutuverecek, aptalın biri duvarları mahvedince…

Mağusa'nın orta çağ boyunca dünyanın en zengin kenti olduğunu, bütün hristiyan mezhepleri ve tarikatlerinin, Mağusa'da bir kilise yaptırmasının prestij gereği olduğunu herkes unutacak ve kentin 15 Ağustos 1974'te kurulduğunu sanıverecekler…

Surları, Süleyman Demirel yaptırdıydı!

Othello'yu yazan da aslında Erzurumlu Emrah'tır, "Şekispir" diye bir İngiliz çaldı…

Zannedecekler… "Bizimdir"!

Mağusa, dünya üzerinde, ortaçağ mimarisinin yaşamakta olduğu iki kentten biridir.

Öteki Dubrovnik!

Orası yılda 2.5 milyon turist çekiyor…

Biz, geri zekâlı aptalların kompleksleriyle uğraşıyoruz…

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.