Alexa atrk.gif
banner
banner
banner
Ana Sayfa >> Yazarlar Dyt. Meral KORAL | 20 Ağustos 2016, Cumartesi

Beslenme ile kansızlık arasında bir ilişki var mı?

Paylaş  
59
136
60

Kanda kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar) bulunur. Bu kan hücrelerinin yapısında oksijenin taşınmasını ve bu hücrelerin kırmızı olmasını sağlayan hemoglobin bulunur. Nefes alırken akciğerdeki oksijen, bu hemoglobinin yapısına bağlanarak taşınır. Bu hemoglobinin kanda bulunması gereken miktarın altında olması sonucu kansızlık (anemi) ortaya çıkar. Bu olması gereken minimum değerler erkekte 13 g/dl, kadında ise 12 g/dl dir. Bunlar dünya sağlık örgütünün belirlediği değerlerdir. 6 yaşa kadarki çocuklarda 11 g/dl, 6-15 yaş arasında ise 12 g/dl’nin altında olması kansızlığın göstergesidir.

Dünyada kadınlarda görülme sıklığı yüzde 30-40, erkeklerde yaklaşık yüzde 20′ dir. Bu kansızlıklar arasında en çok görülen demir eksikliği anemisidir. Anemi hastalarının yaklaşık yüzde 90′ın da görülür. Folik asit eksikliğine bağlı anemi ve vitamin B12 eksikliği anemisi görülen diğer anemi türleridir.

Demir Eksikliğinden Kaynaklanan Kansızlık

 En sık görülen beslenme yetersizliği vücuda yetersiz demir alımıdır. Demir kandaki hemoglobine bağlanır ve oksijenin taşınmasına yardımcıdır. Genelde bebeklik döneminde ortaya çıkan bir durumdur. Dünyada en çok karşılaşılan kansızlık çeşididir. Çocukluk ve ergenlik döneminde de sık karşılaşılan bir rahatsızlıktır.

Demir eksikliğinin nedenleri :

Demir alımında eksiklik:  Hamilelikte ve emzirme döneminde demir daha fazla gerekir. Yeni doğan çocukların ek demir alımına ihtiyacı vardır. Bu dönemde büyüme fazla olduğundan anne sütü ya da inek sütü bebeğin ihtiyacını karşılayamamaktadır. Anne sütünün yanında demir ihtiyacını karşılayacak besinler ya da demir ilaçları verilebilir. Ergenlik döneminde de bu ihtiyaç artmaktadır. Ekonomik düzeyi yeterli olmayan ailelerde, beslenme yetersizliği sonucu bu durum ortaya çıkabilir. Uygulanan yanlış rejim, et yememek, hazır gıdalarla beslenmek demir eksikliği anemisi nedenlerindendir.   

Demir emiliminde yetersizlik: Bazı hastalıklar sonucu demirin bağırsaklardan vücuda emilmesi yetersiz olabilir. Kronikleşmiş bağırsak hastalıkları, mide ameliyatları, sindirim bozuklukları sonucu demir alımı yavaşlar.

Kanamalar  : Bağırsak hastalıkları ya da geçirilen hastalıklar sonucu kanama olabilir. Ayrıca adet döneminde fazla miktarda kan kaybedilir. Diyetle demir alımı yetersiz kalır. Ek demir beslenmesine ihtiyaç vardır. Yoksa bu kan kaybı sonucu kansızlık ortaya çıkar. Sindirim sistemi sorunlarında, ülseri veya kronik gastriti olanlarda kanama sonucu demir eksikliği anemisi oluşabilir.

Bunlar dışında nadir de olsa kansızlığa neden olabilecek durumlar vardır. Alyuvarların idrarla atılması, sürekli aspirin kullanmak, parazitler, ,burun kanamaları, hemoroid, , polip, gastroenterial kanser gibi. Çocuklarda kurşun zehirlenmesi sonucunda da demir eksikliği anemisi görülür. Vücutta ve kemik iliğindeki demir depolarının harcanması sonucu kansızlık yavaş yavaş gelişir. Genellikle kadınlarda demir depoları daha azdır.

Yüksek risk grubu içerisinde kimler var?

 Doğurganlık çağında olan ve adet dönemi nedeniyle kan kaybı olan kadınlar, demir ihtiyacı artmış gebe veya emziren kadınlar, çocuklar ve diyetinde yeterli oranda demir bulunmayan kişiler bulunmaktadır. Kan kaybına bağlı risk faktörü arasında peptik ülser, barsak kanseri, rahim kanseri, uzun dönem aspirin kullanımı sayılmaktadır.

Kansızlığın belirtileri nelerdir?

Demir eksikliğinde hastaların çoğunda bir belirti görülmez. Yapılan kan tahlilleri sonucu teşhis konabilir. Eğer hastalık ilerlemiş ve şiddetli ise halsizlik, solukluk, yorgunluk, iştahsızlık, kabızlık gibi durumlar oluşur. Fiziksel bir aktivite sırasında çarpıntı, nefes almada güçlük, çabuk yorulma hastalığın şiddetine göre ortaya çıkar. Hastalar pika toprak ya da kil gibi yiyecek olmayan maddeleri yemek ister.

Bunlar dışında şu belirtiler olabilir:

baş dönmesi, kulak çınlaması,

ağız kenarında çatlaklar,

tırnakların kaşık şeklini alması, çatlaklar oluşması,

dilde kızarma, çatlak ve kabarcık oluşumu,

yutarken zorlanma, ağrılı yutma,

Demir eksikliği olan çocukların yürümesi, oturması, konuşması gecikir. Bu çocuklarda davranış bozukluğu ortaya çıkar ve öğrenme güçleşir. Bağışıklık sistemi zayıflar ve hastalığa yakalanma ihtimali artar.

Demirden Zengin Besinler Nelerdir?

Proteinden zengin besinler özellikle sırasıyla sakatatlar, dana eti, koyun eti ve tavuk eti hem demirden zengin besinlerdir hem de içerdikleri demir emilimi yüksektir.  Etlerden başka iyi pişmiş olan kurubaklagiller, soya fasulyesi, yumurta, kuru meyveler ( özellikle kuru üzüm, kuru kayısı ), pekmez, yeşil sebzeler  (ıspanak ), fındık, fıstık, susam, tahin gibi yiyecekler demirden zengindir.

Beslenmemizde Nelere Dikkat Edersek Daha Çok Demir Emilimini Artırmış Oluruz ?

 Demirden zengin besinleri tüketmekle yeterli demir miktarını almış olmuyoruz. Besinlerin birbirlerinin emilimini ve vücutta kullanımı çok önemlidir. C vitamini demir emilimini artırdığı için demirden zengin olan besinlerle C vitamini birlikte tüketilmelidir. Yumurtanın portakal suyu veya domatesle birlikte tüketilmesi , köftenin salata ile tüketilmesi örnek olarak verilebilir.

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver
1
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 
0
 

Facebook yorum
YORUMLAR
0
ONAY BEKLEYENLER
0
banner
banner
banner
banner
banner
banner
banner

Selülitten kurtulmak için beslenme önerileri
Dyt. Meral KORAL | 15 Ekim 2016, Cumartesi
Kadınların korkulu rüyası selülit "acaba kaçınılmaz bir sağlık sorunu mu?. Yoksa "korunmanın bir çözümü var mı?" soruları özellikle görünümüne önem veren bayanların kafasını oldukça meşgul eder. Selülit sanıldığı gibi...
Diyet destek ürünleri sağlığa yararlı mı?
Dyt. Meral KORAL | 8 Ekim 2016, Cumartesi
Piyasada bulunan kapsül, tablet, kurutulmuş tohum, yaprak veya bitki gibi diyet eklerinin yararlı olup olmadığı halen çalışmalarla kanıtlanmaya çalışılmaktadır. Medyanın da yönlendirmesiyle halk arasında bunların muci...
Gözün her gördüğü yiyeceği yiyerek sağlıklı olunur mu?
Dyt. Meral KORAL | 1 Ekim 2016, Cumartesi
Bilinçli ve farkında olarak yapılan her şey daha anlamlı ve mutlu hissettirir düşüncesindeyim. Beslenirken de bilinçli ve farkına vararak beslenmenin sağlıklı beslenmemiz için daha özenli olacağımızın göstergesidir . ...