Alexa atrk.gif
banner
banner
banner
Ana Sayfa >> Yazarlar Doç. Dr. N. BERATLI | 30 Ağustos 2019, Cuma

İkinci tur ve sonrası 5

Paylaş  
23
28
22

İlk tur, Makarios’un reddetmesi üzerine başarısızlıkla sonuçlanınca, 1968 Ağustos sonundan 1969 Ocak ayına kadar, görüşmelerin ikinci bir turu yapıldı. Denktaş hâlâ hükümette daha küçük bir paya karşılık, yerel yönetimlerde daha fazla yetki talep etmekteydi. Makarios’un her şeyi reddetme politikası, giderek Rauf Denktaş’a yaramaya başlamıştı. Her turda daha fazla şey istemesine fırsat veriliyordu. Bu turda, yerel yönetimlerdeki isteklerinin, anayasa güvencesine kavuşturulmasını talep etti. Bu yapılmazsa, çoğunluğun ileride bir aşamada bütün bu düzenlemeyi ortadan kaldırmayacağına güvenmediğini beyan etmekteydi. Makarios bunu da reddedince, Kliridis, görüşmecilik ve meclis başkanlığından istifa etti. Makarios’un politikasını elde edemeyeceği şeyler isteyen huysuz çocuklara benzetti. Makarios, bunu da reddetti.

Bugün biliniyor ki Makarios Kıbrıslı Türklere azınlık statüsü ısrarına devam etmeseydi, Kıbrıs Sorunu 1969 kışında da çözülebilirdi. Çünkü Yunanistan da Türkiye de varılan sonuçtan memnundular. . (Richter 304- 305)

Üçüncü tur, 1969 Ağustos ve Kasım ayları arasında yapıldı. Bu turda Denktaş, Türk Bölgeleri arasında yatay bir idari özerklikle, bir tür fonksiyonel konfederasyon önerdi. Kliridis, yerel yönetimler konusunda Denktaş ile paralel düşündüğü ve dengenin sağlanması halinde bu koşullarda hem Kıbrıs’ın bağımsızlığının sağlanabileceğini ve hem de bölünmenin önüne geçmek için mevcut Bölge Islah Yasası’nın bile yeterli olduğuna inanmasına rağmen, Makarios’a göre Rum liderliğinin bunu kabul etmesi, devlet olma vasfını inkâr etmeden mümkün değildi ama kendi önerileri de hiç değişmemişti: “Bize teslim olun, azınlık olduğunuzu kabul edin”! Çünkü Makarios ve Dışişleri Bakanı Kiprianu, taviz verilmemesi halinde “Türkler’in gerileyeceğine” inanıyorlardı. (age s. 312)

Türkiye ve Kıbrıs’taki seçimler dolayısıyla görüşmelere ara verildi.

1969 Eylül’de Dördüncü Tur başlayıp, bir yıl devam etti. 1969 Aralık’ta, Denktaş Yerel Yönetimlerle ilgili talebini de geri çekti. Sadece Bölge Konsey’lerinin merkezi hükümet tarafından atanmayıp, yerel halk tarafından seçilmesi isteği devam ediyordu.

Denktaş’ın şartları konusunda bilgilendirilen Makarios, memnuniyet duyduğunu gizlemeyip, ek istekler listesini Kliridis’in önüne koyunca, o bile isyan etti. Bir daha istifa etmeye kalkıştı. Gene reddedildi! Ama görüşmeler sürdü.

6 Temmuz 1970’de Denktaş ve Kliridis yürütme, yasama, yargı, memuriyet, polis, insan hakları ve yerel özerklik konularında anlaştıkları ve anlaşamadıkları konuları içeren bir belgeye son şeklini verdiler. Yunan hükümeti Makarios’a bazı tavizleri verip, anlaşmasını tavsiye etti. Makarios Atina’yı reddedip, Ankara da Denktaş’a görüşmelere devam etme direktifi verince,o da görüşmecilikten istifa etmeye kalkıştı ama önlendi.

Makarios, Kliridis’e Denktaş’ın önerilerini 21 Aralık 1970’ten sonraki ilk görüşmede reddetmesi emrini verdi. O, “Türkler’in üniter devletin bir azınlığı” haline gelmeyeceği hiçbir öneriyi kabule hazır değildi. (age s.314)

Böylece, Dördüncü tur da sona erdi.

1971 yılı, Türkiye için olağandışı koşullar yılıdır. 12 Mart 1971 günü Demirel hükümeti, askeri bir darbe ile devrildi. Askeri darbenin kurduğu hükümetin Başbakanı, Türkiye’nin Kıbrıs konusundaki en önemli uzmanı, Prof. Dr. Nihat Erim oldu. 1955’ten beri Kıbrıs ile ilgili her toplantıda yer alan, 1960 anayasası danışmanı ve yazarlarından biri olan Nihat Erim, Makarios’a Alman Büyükelçiliği vasıtasıyla nisan ayında Ankara’yı ziyaret edecek olan Denktaş’ın dönüşünde yapacağı öneriler reddedilirse, Toplumlararası Görüşmelere son verilebileceğini duyurdu. Görüşmeler, Denktaş’ın Ankara ziyaretinin ertesine ötelendi.

21 Nisan 1971 günü, KGTY’nin adındaki “Geçici” sıfatının kaldırıldığı ilan edildi. Aralık 1970’te kesilen görüşmelere, ancak 27 Nisan 1971’de Denktaş’ın sunduğu “Çözüm Paketi” ile başlanabildi. Denktaş’ın çözüm paketi, nerdeyse Makarios’un on üç değişiklik önerisinin tümünü kabul ediyor; sadece Özerk Yerel Yönetimlerin, merkeze bağlı bir Komisere bağlanmasını reddediyor ve Rum tarafından da artık “biraz cömertlik” talep ediyordu.

Makarios, Kleridis’e hiçbir öneriyi kabul etmemesini emretti! (Richter age s. 315) Görüşme yapmak üzere görüşülüyordu. Görüşmenin kendisi taktikti… Daha otururken “hiçbir şey kabul etmeyeceğiz” kararı ile “görüşmeler”!

Neden? Adım adım gidiyorsun… Silahla engelleyemiyor… Olduğu gibi beklerse, sana da hak verenler çıkacak! “Go yavaş da aha anlaşıyoruz” demesi lâzım…

(devam edecek)

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver
8
 
2
 
0
 
0
 
0
 
0
 
1
 

Facebook yorum
YORUMLAR
3
ONAY BEKLEYENLER
0
30 Ağustos 2019, Cuma
Gıbrız Türkü         - Şeherin Kuzeyi
Gerçi KKTC’yi en iyi ve en çok biz benimsedik iddiasında olanlar da sonuç olarak çok farklı icraatlar ortaya koyamadılar ya😡

30 Ağustos 2019, Cuma
vatandas         - k.kibris
Ben de nasil olduyasa 1830 ve sonrasi GIrit tarihine merak saldim.. Okuduklarima bakilacak olursa bu rum halki kendini geri goturecek hicbir anlasmaya gelmiyorr!!..

30 Ağustos 2019, Cuma
Gıbrız Türkü         - Şeherin Kuzeyi
Hep derim Kıbrıs Türklerinin bu günlere ulaşmasında büyük emekleri geçenler arasına Makarios’u da eklemek lazım diye.... Madalyonun diğer yüzünden bakarsak dünyanın tanıdığı onayladığı ve statü verdiği Kıbrıs Cumhuriyetindeki haklarımızın gelişen şartlar sonunda bir devamıdır KKTC.... Yani beğenmeyip burun kıvıranların da kendi duruşlarına göre dört elle sarılıp benimsemesi lazım gelirken fantazilerin peşinden koşup başkalarına fayda sağlıyorlar hem de halka köstek oluyorlar.... 😡

YAZARIN SON 10 YAZISI
2 Eylül 2019, Pazartesi    Şahgude'nin var bir bağı, üzümü yoksa ye yaprağı
31 Ağustos 2019, Cumartesi    Gelsin gitsin Zennube
29 Ağustos 2019, Perşembe    İlk tur:
28 Ağustos 2019, Çarşamba    Toplumlar arası görüşmeler başlıyor ve hiç bitmiyor 3
27 Ağustos 2019, Salı    Efikton -  Efkteon
26 Ağustos 2019, Pazartesi    1968 toplumlararası görüşmeler nasıl başladı? 1
18 Ağustos 2019, Pazar    Puşlost ya da Paçoz
15 Ağustos 2019, Perşembe    Meğer neler da olmuş?
9 Ağustos 2019, Cuma    Düşük faiz 6
8 Ağustos 2019, Perşembe    Bu hesap ödenmez...

banner
banner
banner
banner
banner
banner

Şahgude'nin var bir bağı, üzümü yoksa ye yaprağı
Doç. Dr. N. BERATLI | 2 Eylül 2019, Pazartesi
Geçtiğimiz hafta boyunca, 1968 ile 74 arasında yapılan toplumlararası altı görüşme turunda, kimin ne önerdiğini, kimin her türlü anlaşma girişimini reddettiğini okudunuz. Kaynak, genel olarak Glafkos Kliridis arada bi...
Gelsin gitsin Zennube
Doç. Dr. N. BERATLI | 31 Ağustos 2019, Cumartesi
Bu arada 2 Haziran 1971 günü Lizbon’da toplanan NATO Dışişleri Bakanları toplantısında görüşen Türkiye Dışişleri Bakanı Osman Olcay ile Yunanlı müsteşar Palamas, görüşmeler çökse bile her iki topluma görüşmeye devam e...
İlk tur:
Doç. Dr. N. BERATLI | 29 Ağustos 2019, Perşembe
3 Haziran 1968’de Türk tarafını temsilen Rauf Denktaş, Rum tarafını temsilen de Glafkos Kliridis, “tarafsız” bir yerde, Beyrut’ta Toplumlararası Görüşmelere başladılar.
Glafkos Kliridis, görevi aldığı zaman Başpiskop...