TAK muhabirinin elde ettiği bilgiye göre, Taşınmaz Mal Komisyonu’na bugün itibarıyla başvuru yapan Rumların sayısı 353.

Anayasa altında yapılan mülkiyet yasası uyarınca mahkeme statüsüyle çalışan Taşınmaz Mal Komisyonu, bu başvurulardan 43’ünü sonuçlandırdı, geri kalan ise görüşülmeyi bekliyor.

Çoğunluğu karşılıklı anlaşmaya bağlı olarak karara bağlanan 43 dosyadan 37’si için tazminat kararı alındı. Rumların çoğunluğunun başvuru yaparken tazminat talebinde bulunduğunu dikkate alan Komisyon, 37
ayrı taşınmaz için tazminat ödedi. Böylece tazminatlarını alan Rumların ilgili taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakları da ortadan kalkmış oldu.

Mahkeme statüsüyle gizlilik prensibiyle çalışan Komisyon, 37 taşınmaza ödenen tazminat miktarı hakkında ise bilgi vermiyor.

Komisyon’da karara bağlanan 43 dosyadan geri kalanlar için ise takas ve iade kararı alındı.

Komisyon, 1’i çözümden sonra olmak üzere 4 dosya için iade kararı alırken, 2’si için de takas kararı verilmişti. Komisyon’un faaliyete geçtiği günlerden bugüne iade ve takas kararları bu sayıyla sınırlı kalırken, başvuru yapan Rumların çoğunluğunun bu yönde talepte bulunmadıkları öğrenildi.

Takas kararlarının her ikisi de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)’e başvuran Mike Timvios’a ait. Komisyon’un bu kararının Timvios davası çerçevesinde AİHM tarafından da onaylanmasıyla, takas kararı bir ilk olarak kayıtlara geçmiş,  Komisyon da “iç hukuk” yolu olarak AİHM tarafından onaylanmıştı.

Bu arada,  Rumlara Kuzey’deki eski mallarını satma olanağı veren yasa uyarınca ilk başvuru da Komisyon’un gündemine geldi.

TAK muhabirinin elde ettiği bilgiye göre, Kuzey’deki malı satacak Rum ile satın alacak Kıbrıslı Türk anlaşarak Komisyon’a başvuruda bulundu. Komisyon’un bu konudaki işlemleri tamamlamasının ardından devir işlemleri ilgili yasa uyarınca KKTC Tapu Dairesi’nde yapılacak.

Anayasa altında bu yılın başlarında çıkarılan ilgili yasa uyarınca, tapusu olmayan, tahsis veya kira yöntemiyle tasarruf edilen eski Rum malları, tarafların anlaşmasıyla mal sahibi tarafından tasarruf edene satılabiliyor.

İlgili yasa uyarınca sözkonusu taşınmaz, kayıtlı olduğu ilçenin tapu dairesinde devir işlemine tabi tutuluyor.

Taşınmaz Mal Komisyonu, uzun tartışmalarına ardından 19 Aralık 2005’te yasalaşarak uygulamaya giren mülkiyet yasası uyarınca oluşturulmuştu. Anayasa’nın 159’uncu maddesine göre hazırlanan “Taşınmaz Malların Tazmini, Takası ve İadesi” adlı yasayla oluşturulan Komisyon, Kuzey’de kalan eski Rum malları için tazminat, takas ve mal iadesi öngören yasayı uygulamakla yükümlü bulunuyor.

İlgili yasa uyarınca, mülkiyet veya kullanım hakkı gerçek veya tüzel kişiye ait olmayan, konumu ve niteliği uyarınca ulusal güvenliği, kamu düzenini ve kamu yararını tehlikeye düşürmeyecek taşınmaz mallar hemen iade kapsamında.

Tahsisten kullanımda olan veya inkişaf edilmiş malların iadesi yönünde karar alınması halinde ise, iade yasayla çözüm sonrasına erteleniyor. Eşdeğer karşılığı mallar ise iade kapsamı dışında.

Aynı yasaya göre tazminata karar verilmesi halinde, bu miktar devlet adına İçişleri Bakanlığı tarafından ödeniyor. Tazminatı alan Rum’un mülkiyet hakkı da ortadan kalkıyor.

Yasa uyarınca toplam 7 kişilik Taşınmaz Mal Komisyonu, Sümer Erkmen başkanlığında Lefkoşa’da Mahkemeler karşısındaki binada faaliyet gösteriyor. Taşınmaz Mal Komisyonu’nda Güngör Günkan Başkan Yardımcısı, Ayfer Erkmen ve Romans Mapolar da üye olarak görev yapıyor. Hans Cristian Kruger ve Daniel Jarschys isminde iki de yabancı üyesi bulunan Komisyon’da, bir üyelik ise boş bulunuyor.