“Başkan Dimitris Hristofyas’ın işgal lideri Talat’la gerçekleştirdiği, bir saat süren baş başa görüşme, önceki görüşmelere oranla ortamı iyileştirdi, ancak Türklerin öze ilişkin tezlerini değiştirmedi. Baş başa görüşmede ele alınanlar, baş başa görüşmede konuşulanlar, karşılıklı öneriler ve öze ilişkin tartışmalar görüşmenin sonraki aşamasına da yansıdı.

Başkan Hristofyas Talat’a; kamuoyuna açıklamada bulunmaktan kaçınmasını tavsiye etti.  Aynı zamanda daha sık, haftada bir görüşmek suretiyle prosedürün hızlandırılmasına, Nami ve Yakovu’nun da yükseltilmiş role sahip olmasına karar verdiler. Nami ve Yakovu; yanlarına uzmanları da alarak konuları görüşecekler.

Güvenilir bilgilerimize göre dünkü müzakereler Deniz Hukuku’nun görüşülmesiyle başladı, ancak bir sonuca varılamadı. Öğrendiğimize göre müzakere sonunda Türk tarafı itirazda bulundu. Türkiye’nin İsrail’le birlikte istisna teşkil ettiğine ve çeşitli nedenlerle Deniz Hukuku sözleşmesini imzalamadıklarına işaret ediliyor.

İlk kez dünkü görüşmede ele alınan ve iki liderin siyasi-ideolojik yaklaşımlarından kaynaklanan ‘Vatandaşların Toplumsal Hakları’ konusunda ise görüş birlikleri saptandı. Ancak bu meselenin; henüz ele alınmaya başlanmayan temel insan haklarının üzerinde olması söz konusu değildir. Bu haklar, Merkezî Hükümet’in yetkileri dahilinde olacak. Merkezî Hükümet’in yetkileriyle ilgili olarak; Avrupa Birliği’yle ilgili konular görüşüldü.

Dünkü görüşmede yürütme yetkisi konusu da müzakere edildi. Öğrendiğimize göre Başkan Hristofyas, çeşitli yönetim sistemlerini ve bunların avantaj ve dezavantajlarını ortaya koyarak; başkanlık sistemini önerdi. Yani Başkan ve Başkan Yardımcısı ve bunların dönüşümlü başkanlığının işlemesini…  Talat ve çalışma arkadaşları ara istediler, istişare ettiler ve müzakere masasına geri döndüler. Mehmet Ali Talat da, çeşitli yönetim sistemlerine ilişkin bir analiz yaptı, Kıbrıs Rum tezini reddetti ve İsviçre modelini önerdi. Başkan Hristofyas muhatabına; Kıbrıs Rum tarafının İsviçre modelini kabul etmediğini söyledi ve detaylı yanıtını; önümüzdeki Pazartesi olarak belirlenen bir sonraki görüşmeye sakladı.”

Gazete, üç buçuk saat süren dünkü görüşmede, bir sonraki görüşmenin 13 Ekim Pazartesi günü yapılmasına; Cumhurbaşkanı Talat’ın haftada 2–3 görüşme yapılmasını istemesine rağmen görüşmelerin haftada bir gerçekleştirilmesine ve görüşme programının da iki liderin programlarına göre ayarlanmasına karar verildiğini yazdı.

Rum Yönetimi Başkanı Hristofyas’ın, AB Zirvesi’ne katılmak üzere önümüzdeki hafta Salı günü Brüksel’e gideceğini haber veren gazete, Hristofyas’ın dünkü görüşmenin öncesinde Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’a, yaz sezonunda evlenen kızına düğün hediyesi olarak;  her iki toplumun da yaptığı geleneksel Kıbrıs işi olduğundan sembolik öneme sahip olduğunu söylediği Lefkara işi bir örtü hediye verdiğini yazdı.

Gazeteye göre “taktik değiştirerek”, Uluslararası Lefkoşa Havaalanı’nın kapılarını basın mensuplarına açan BM; Aleksander Downer aracılığıyla medya mensuplarını; prosedürle ilgili yazdıklarına dikkat etmeleri konusunda uyardı. Downer, “Bu, Kıbrıs’ın geleceği için çok önemli bir müzakeredir ve liderlerin de bu müzakereleri gerçekleştirmek için çok zamana ihtiyaçları olacak” dedi.

FİLELEFTHEROS; “Downer’in Çağrısı: Momentum Korunsun – Müdahiller İlerleme Saptadı”  başlığıyla yansıttığı haberinde, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer’in Cumhurbaşkanı Talat ve Rum Yönetimi Başkanı Hristofyas’tan kamuoyu önünde çatışmaktan kaçınmalarını ve prosedürü hızlandırmalarını istediğini yazdı.

Her üç tarafın da (Kıbrıs Türk tarafı, Rum tarafı ve BM) farklı nedenlerden dolayı momentumu korumak istediğini yazan gazete, Downer’in; her iki liderin de oluru ile; doğrudan müzakereler çerçevesinde kaydedilen ilerlemeden söz ettiğini belirtti.

POLİTİS; “Prosedür Hızlandırılıyor – Aleksander Downer Müzakerelerde Haddini Aştı – Çalışma Gruplarını da Yeniden Öne Çıkarıyorlar” başlık ve spotlarını kullandığı manşet haberinde dünkü Talat-Hristofyas görüşmesinin; son zamanlarda oluşan buzların kırıldığını gösterdiğini yazdı.

İki liderin; haftada en az bir kere görüşme, prosedürü hızlandırma ve konuları daha ileri inceleme için havale edecekleri çalışma gruplarını yeniden aktifleştirmeye karar verdiklerini belirten gazete, “Aleksander Downer müzakerelerde haddini aştı. Dünkü görüşmenin sonucu; baş başa görüşmelerinde çok şey üzerinde uzlaşan iki lidere atfedilse de BM Genel Sekreteri’nin Özel Danışmanı’nın New York dönüşünde ortaya koyduğu çerçeve içerisinde hareket ettikleri aşikârdır” ifadesini kullandı.

ALİTHİA; “Danışmanları ve (Çalışma) Gruplarını Yükseltiyorlar – Dünkü Talat-Hristofyas Görüşmesinde İlk İlerleme İşaretleri” başlıklı haberinde Downer’in görüşme sonrasında yaptığı “çalışma grupları, temsilciler ve uzmanlar iki liderden alacakları talimatlara göre görüşmeler gerçekleştirecekler” açıklamasını öne çıkardı.