Hükümet’in Ağustos 2008’de alternatif enerji üretimi konusunda atmış olduğu adımların olumlu ancak yetersiz olduğunu tespit etmiş, konuyla ilgili kapsamlı makro bir politika oluşturmak için gerekli önerilerimizi sunmuştuk.

Bu önerilerden birey ve işletme bazında enerjide tasarruf, üretim ve verimlilik artışı sağlamak için "birey üzerinde etkili olabilecek eşzamanlı ve bütünlüklü (teşvik ve indirimler gibi) mali ve ekonomik motivasyonlar, idari, yasal standartlar ve eğitim politikaları ile icraatlar” ortaya konulması konusunda da olumlu adımlar atılmış bulunmaktadır. Bu kapsamda, alternatif enerji üretiminde stopaj ve harçlar kaldırılmış, KDV oranı %1’e düşürülmüştür. Ayrıca bireysel enerji üretiminin şebekeye satılması konusunda da düzenleme yapılmıştır.

Bu konudaki bir diğer önerimiz olarak güneş, rüzgar, su, biodizel, atık gibi alternatif ve yenilenebilir enerji payının toplam enerji üretimi içindeki oranını artırmanın hedeflenmesi ve bunun için de gelecekle ilgili öngörülebilir, ulaşılabilir ve bağlayıcı bir projeksiyonun yapılması ve kamuoyu ile paylaşılması da düşünülmelidir. Ancak, konuyla ilgili mevcut mevzuat ve kamu yapılanmasının yarattığı sıkıntılara rağmen enerji piyasasını istenilen düzeye getirmek için gereken her şey yapılmalıdır. Üretim, iletim ve kullanımla ilgili yetki karmaşasını ortadan kaldırmak üzere bağımsız ve bu alandaki bütün yetkileri toplamış, düzenleyici-denetleyici fonksiyonda bir "Enerji Piyasası Üst Kurulu" oluşturulmalıdır.

Sigara ve Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma Yasası Onaylandı

KKTC Meclisi yeni yasama yılının ilk günü olan 6 Ekim 2008 tarihindeki oturumunda "Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasa Tasarısı"nı Genel Kurulda onaylamış bulunmaktadır. Böylece, yıllardır uygulama açısından sıkıntılar olan ve beklenen etkiyi sağlayamayan 46/1996 sayılı "Toplu Taşımacılık Yapılan Araçlarda ve Kapalı Yerlerde Tütün ve Tütün Mamulü İçiminin Yasaklanması ve Sınırlandırılması Yasası" yürürlükten kaldırılacak, yeni mevzuat 1 Ocak 2010 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Oldukça uzun bir geçiş süreci anlamına gelse de, bu uygulamanın hayata geçiyor olması son derecede olumludur. Hem sağlık boyutu ile hem de kaynakların daha verimli alanlara yönlendirilmesi açısından toplumsal fayda sağlayacak bu uygulamayı destekliyoruz.

Ancak, Yasa’da yer alan bazı maddeler üretici ve dağıtıcı firmaların hem tütün ürünleri ile ilgili, hem de tamamen farklı ürün ve hizmet alanlarıyla ilgili ticari faaliyetlerini sekteye uğratacak belirsizlikler içermektedir. Gerek çıkarılacak olan tüzüklerle, gerekse Yasa’da yapılacak tadilatlarla bu aksaklıkların giderilmesi gerekmektedir.

Sol Direksiyon Araçlara Uyarı İşareti Uygulaması

Yapılan yeni bir düzenleme ile Kuzey Kıbrıs’a ithalatı daha önce yasaklanmış bulunan, ancak piyasada halen kullanımdaki sol direksiyonlu araçların camlarına özel bir işaret yapıştırılması
zorunlu hale getirilmiştir. Böylece, trafikte diğer araç sürücülerinin sol direksiyonlu araçlara karşı daha dikkatli olmaları ve sürüş güvenliğinin artırılması hedeflenmektedir.

Tamamen yasal bir şekilde ülkeye ithal edilmiş bulunan sol direksiyonlu araçların, 25 YTL gibi bir harç karşılığı satılacak olan yapıştırma zorunluluğu ile ayırımcılığa tabi olacakları açıktır.

Bu yapıştırmaların bir çeşit harç gibi uygulamaya konması ve gelir unsuru olarak kullanılması sakıncalı olacak, gereksiz bir bürokrasiye ve işgücü kaybına yol açacaktır. Araç kayıt dairesi, bu işaretlerin ebatlarını ve diğer standartlarını belirlemeli, marketler ya da benzincilerde satılmasını sağlamalıdır. Böylece, hem Devlet’in bu konuda vatandaşlarla bir ticaret ilişkisine girmemesi, hem de murat edilen güvenli trafik ortamına ulaşılması yönünde daha etkili bir katkı sağlanabilecektir.

Yerel Yönetimlerde Yaşanan Sorunlar

Bazı belediyelerdeki finansal ve kurumsal yönetim sorunları, mevcut kriz koşulları ile de birleştiğinde ciddi sıkıntılar yaratma potansiyeline sahiptir. Kamunun genelinde yaşanmakta olan popülist politikalar sonucunda aşırı istihdam belediyelerde de kendini göstermektedir. Bu durum, kamu maliyesi ile sosyal sigorta – ihtiyat sandığı fonlarında ciddi sıkıntılar yaratmaktadır.

Ayrıca, gereksiz yere artırılan istihdamların yarattığı ek belediye bütçesi açıklarını gidermek üzere bazı belediyelerin gereksiz ve ağır yeni vergiler yarattıkları gözlemlenmektedir. Bu daralan ekonomi ve kriz günlerinde, yeni vergilere değil rahatlamaya, piyasaya para sunmaya ve donan piyasaları birazcık canlandırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle belediyelerin her ne isim altında olursa olsun, yeni vergiler yaratmaları yanlıştır ve hatta eski vergi düzeyleri gözden geçirilmeli ve düşürülmelidir.

Yerel yönetimler, bölgelerindeki işletme ve vatandaşlara belediye bütçe açıklarının yansıtılmaması için sorumlu ve hesaplı davranmalıdırlar. Ayrıca, belediye hizmetlerinde sağlıklı bir önceliklendirme yapılmalıdır. Bu amaçla, belediyelerin sağlamakta olduğu hizmetlerin “kamu – özel sektör işbirliği” (KÖSİ) anlayışı ile yerine getirilmesi olumlu bir adım olacaktır.

Factoring ve Leasing Düzenlemeleri

8 Ekim 2008 tarihli Bakanlar Kurulu toplantısında, Leasing Yasası çerçevesinde ithal edilecek bazı mallardaki KDV oranlarının düşürülmesine karar verilmesini olumlu bir adım olarak değerlendiriyoruz. Diğer bir finansal enstrüman olan Factoring sözleşmelerine noter tasdiki istenmesi tarafların işlem maliyetini artırmaktadır. Bu durum işin doğasına aykırı olup, bu tür sözleşmelere bürokratik yük getirmektedir. Böylesi bir maliyet ve işlem bürokrasisinden kaçınmak isteyen Factoring sözleşmesi tarafları, kayıt dışı işlem yapmaya zorlanacaklardır.

Factoring ve Leasing işlemlerinin sağlıklı çalışabilmesi için en büyük tamamlayıcı düzenleme, kredi ve borç verme motivasyonunu artıracak ve alacaklının tahsilat güvencesini sağlayacak olan hukuk ve yargı süreçlerindeki iyileştirmelerin ivedilikle yapılmasıdır.