İnşaat sektörü gözden çıkarılmamalıdır

İNŞAAT SEKTÖRÜNÜ GÖZDEN ÇIKARMAMAK LAZIMDIR.

KKTC'nin ekonomisinde lokomotif gücün turizm ve eğitim olduğunu bilmeyen yoktur. Ancak çoğu kimsenin gözardı ettiği başka önemli bir gerçek vardır. "İnşaat Sektörü".

KKTC ekonomisi, bilhassa 2003, 2004, 2005, 2006 yıllarında gerçekleştirdiği yüzde on beşlere varan büyümesini inşaat sektörüne borçludur. Toplam büyüme içerisinde inşaat sektörünün payı yüzde otuz beşlere ulaşmıştı. Bu sektör onlarca sektörü daha tetiklemiş ve bundan tüm halkımız yararlanmıştır. Kişi başına düşen milli gelirin 4 bin dolarlardan 16-17 bin dolarlara çıkmasını çok büyük ölçüde inşaat sektörüne borçlu olduğumuzu umutmamak gerekir.

Ancak 2008, 2009 yıllarına ulaştığımızda inşaat sektörünün birçok sorunla boğuştuğunu ve inşaat sektörü ile birlikte KKTC ekonomisinin de yavaşlayıp durağanlaştığını görmekteyiz.

Geçmiş CTP ağırlıklı hükümet, ekonominin hareketlenmesi için yapılacak işler arasında inşaat sektörünün de sorunlarından arındırılması ve bu sektöre bir ivme kazandırılması gerekliliğinin bilincindeydi. İşte bu bilinçle inşaat sektörünü yeniden harekete geçirmeye dönük olarak birçok tedbirler hayata geçirildi.

Hayata geçirilen tedbirler içerisinde bugün sorun olarak karşımıza çıkan tapu aşamasında ödenen "stopaj" vergisidir. Konunun önem ve aciliyeti nedeni ile CTP ağırlıklı hükümet yasa gücünde kararname (Gelir Vergisi Yasasının 31'inci maddesi ile düzenlenen taşınmaz mal satış kazançları üzerinden kesilen vergi stopajının yeniden düzenlenmesi hakkında yasa gücünde kararnamenin değiştirilmesi hakkında yasa gücünde kararname) çıkararak tapu aşamasında ödenen stopaj vergisini yüzde otuz altı düşürmüştür. Karar numarası S(K-II) 880-2009 ve karar tarihi 25.03.2009.

Ancak CTP hükümetinin ömrü bu yasa gücündeki kararnameyi KKTC Meclisinden geçirmeye yetmedi. Kararname UBP hükümeti döneminde 5 Ekim 2009 tarihinde Meclisten geçirildi. Meclisten geçirilirken ise bu karara paralel Gelir Vergisi Yasasında değişiklik yapılmadı.

Stopajın düşürülmesinin getirdiği ivme nedeni ile yüzlerce firma ve binlerce vatandaş Tapu dairelerinde işlem yapmıştır. Şimdi hükümet, yüde otuz altı indirimden yararlanıp işlem yapılan binlerce konunun geriye dönük olarak farkını talep ediyor. Yani indirim yapılan otuz altıları toplam olarak talep ediyor. Halk buna "bu ne perhiz, ne lahana turşusu" der. Bu icraatı özetle değerlendirecek olursak:

a) CTP hükümeti inşaat sektörünün önünü açmak ve ekonomiye ivme kazandırmak amacı ile tapu aşamasında ödenen stopaj vergisini yasa gücünde kararname ile %36 indirmiştir. Bu kararı mart 2009 tarihinde almış, yaklaşık bir ay sonra da hükümeti UBP'ye devretmiştir. Ömrü Gelir Vergisi Yasasını bu paralelde değiştirmeye yetmemiştir.

b) UBP hükümeti yasa gücünde kararnameyi Meclisten geçirip yasallaştırırken Gelir Vergisi Yasasında gerekli değişiklikleri yapmamıştır. O halde yapılanlar "iş olamı" yapılmıştı?

c) UBP yapmadığı eksik işlem nedeni ile şimdi inşaat sektörünü çökertme pahasına farkları talep etmektedir. Firmalar bu indirimden yararlanarak o kadar çok işlem yapmışlardır ki şimdi bu farkları ödeyebilecek durumda değillerdir.

d) Eğer daha sonra konu farklar talep edilelecekseydi yapılan indirimin ne manası olurdu? UBP hükümeti para nereden çıkarabilirim diye çevreye bakınırken bu eksik işlemi görüp ele almış ve "mal bulmuş mağrubbi gibi" inşaat sektörünün üzerine çökmüştür.

UBP hükümeti yapılan işlemler doğrultusunda Gelir Vergisi Yasasını değiştirmelidir. En azından bir tarih belirleyip geçmişte yapılan tapu işlemlerinden dolayı fark talep etmemelidir.

Aksi halde inşaat sektörünün daha da çökertilmesi, KKTC ekonomisinin çok daha fazla dibe vurmasını doğuracaktır.

Ahmet UZUN
Maliye Eski Bakanı