Yetkili: TC Vatandaşlarının Konut Alımlarının Kolaylaştırması Şart

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ekonomisinin lokomotifi olan inşaat sektörü temsilcileri, sektörün ayağa kaldırılmasının ancak; ülkenin fiziki ve imar planlarının hazırlanması, Tapu Devir Harçları, Stopaj ve KDV oranlarının makul seviyelere çekilmesi, ihalelerin KKTC'de açılması, inşaat sektörüne düşük faizli ve uzun vadeli krediler verilmesi, bütçenin yatırımlara fırsat yaratacak şekilde yeniden düzenlenmesi, Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği Yasası'nda talep edilen değişikliklerin yapılması, kira yasasının güncellenmesi, Mortgage yasasının uluslararası kriterlere uygun olarak çıkarılması, Yapı Denetimi ve Malzeme Denetiminin yapılmasının sağlanması gibi maddelerin oluşturulmasıyla mümkün olacağının altını çiziyorlar.

KKTC Hükümetinin ekonomi konusunda ciddi olması durumunda yaşanan sorunların çözüleceğini belirten Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitler Birliği Başkanı Soner Yetkili ile yaptığımız röportajda Yetkili, uygulamada ekonomi konusunda bir ciddiyet göremediklerini söylüyor.

Yaşanan sıkıntının giderilmesi için girişimlerini sürdürdüklerini belirten Soner Yetkili, gelişmelerden sadece içinde bulundukları sektörün değil, bütün KKTC ekonomisinin ağır darbe alacağı uyarısında bulunuyor.

Soner Bey, KKTC ekonomisinin lokomotifi olan inşaat sektöründe yaşanan sorunlar başlıca nelerdir?
Ülkemizde bugün kira yasasında sıkıntılar var, mortgage yasasının çıkması gerekiyor. Türkiye'de olan kat ittifakı KKTC'de yok. Ülkemizde Kat İrtifakı ve Mülkiyeti Yasası'nın artık yaşama geçirilmesiyle ilgili dört senedir büyük mücadele vermekteyiz. Bu sorunların artık çözülmesini istiyoruz. Ayrıca, kesinlikle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının KKTC'de konut almalarını kolaylaştırmamız gerekiyor. Hiçbir farkımızın bulunmadığı kardeşlerimizin yanı başımızda olmasının büyük bir avantajı olduğunu düşünüyoruz. Türkiye'deki iç talebin 10 binini buraya çekebilirsek, sektörün açılmasını sağlarız. Bunu başarabilmemiz için de yasal mevzuatların düzeltilmesi gerekiyor. Buradaki fiyatlar Türkiye'ye göre gerçekten uygundur. Neden burada da satışlar olmasın. Aslında AİHM, Kuzey Kıbrıs'ta mülkiyetin nasıl çözülebileceğinin temellerini oluşturdu. Hem bizim için hem de KKTC'de konut almak isteyenler için bu çok olumlu bir karardır. Bunun meyvelerini toplamamız gerekiyor. Bana göre devletimizin teknik kadrolarında büyük yetersizlikler var. Bence bazı kurumlar iyi çalışamıyor, bunların çözülmesi gerekiyor. Eğer ülkemizde siyasetçilerimiz ekonomi konusunda ciddi olurlarsa, sorunları çözeceklerine inanıyorum.

KKTC'nin altyapı çalışmalarıyla ilgili ihalelere yerli müteahhit firmaların dahil olamadıkları iddia ediliyor. Bu konuda neler söylemek istersiniz?
KKTC ile ilgili bir ihale açıldığı zaman, ihale yeri Ankara. Dolayısıyla, açılan ihaleler Türkiye'deki firmalara veriliyor. Türkiye'den gelen firma ise kendi makinesini, kendi ekibini ülkemize getirerek aldıkları işi gerçekleştiriyor. Oysaki biz, ülkemizdeki tüm projeleri profesyonelce yapabiliriz. Eğer Türkiye bize güvenmiyorsa, ihaleye gözlemci şartını koyabilir. Fakat bunlar yapılmıyor. Biz burayla ilgili yapılacak ihalelere ülkemizdeki firmaların katılmasını ve buradaki firmaların kazanmasını istiyoruz.

2009'da Kıbrıs'ta emlak satışları ne düzeyde gerçekleşti?
KKTC'de 2004 yılından sonra emlak ve inşaat sektöründe bir patlama yaşandı. Özellikle Annan Planı'ndan sonra referanduma gidildi ve bu olaydan sonra emlak ciddi bir talep gördü. Fakat o dönemki hükümetimizin aldığı yanlış kararlar, Orams Davası ve benzeri bir takım sebeplerden dolayı bu rakam tekrardan gerileme gösterdi. Son olarak yaşanan ekonomik krizle de satış rakamları tamamen düştü. 2009 yılı saydığım nedenlerin ve krizin etkisi ile kötü bir yıl oldu. Emlak satışlarında gözle görülür bir düşüş yaşandı.

Başta Türkler ve İngilizler olmak üzere ev almaya dair yatırımlar sürüyor mu?
Genel olarak bakıldığında Kuzey Kıbrıs'ta ev alan yabancılar arasında, ilk sırayı İngilizler alıyor. 2004 yılı ile 2009 yılları arasında sadece İngilizler, 15 bin ile 20 bin civarında ev alımı yaptılar. Yani satışlarımızın neredeyse yüzde 95'ini İngilizlere yaptık. Fakat verilen bu rakamlar beş yıllık bir süreci kapsamakta. Son yıllarda yatırımlarda önemli ölçüde düşüş yaşandı. İngilizlerden sonra ikinci sırada konut alanlar ise Türkiye vatandaşlarıdır ki, biz şu anda yapılan alımların çok düşük olduğunu biliyoruz ve arttırılmasını istiyoruz. Çünkü Türkiye yanı başımızda ve orada çok ciddi bir potansiyel var. Türkiye için burada 10 bin konutun satılması büyük bir oran değil. Türkiye'de tek başına 5-10 bin konut yapan şirketler var. Fakat Türkiye vatandaşları burada konut almak istediğinde yabancı statüsünde alabiliyor ve bu süreç çok uzun sürüyor, bakanlar kurulunun onayı bile gerekiyor. Bizim buradaki talebimiz, Türkiye vatandaşlarına konut alımlarının kolaylaştırmasıdır. KKTC vatandaşları bugün Türkiye'de nasıl rahat bir şekilde konut alabiliyorsa, yasaları düzenleyerek Türkiye vatandaşlarının da buradan konut almalarının kolaylaştırılması gerekiyor.
Ekonominin Sesi