Tüp Bebek Derneği sessizliğini bozdu...
Son günlerde uluslararası basında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde gerçekleştirilen bazı yardımcı üreme tedavilerinde “ailelerin seçtiği donörlerin yerine farklı donörlerin kullanıldığı” yönünde iddialar yayımlanmaktadır.
Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla, KKTC’de uygulanan donör sisteminin hukuki niteliğinin açıklanması zorunluluğu doğmuştur.
KKTC’de yumurta ve sperm donasyonu, yürürlükteki mevzuat uyarınca anonimlik esasına dayanmaktadır. İnsan Hücre, Doku ve Organ Nakli ile İlgili Kuralları Düzenleyen Yasa’nın 14’üncü maddesi kapsamında donöre ait kimlik ve sair kişisel bilgilerin alıcılarla paylaşılması yasaktır.
Bu nedenle hastalara donörün adı, kimliği, iletişim bilgileri veya soy bağının kurulmasına imkân verecek kişisel bilgiler verilmez. Hastalar belirli ve kimliği tespit edilebilir bir kişiyi seçmez. Merkezler tarafından yalnızca mevzuatın izin verdiği ölçüde yaş aralığı, saç ve göz rengi, boy, kilo ve kan grubu gibi fiziksel özellikler ile donörün pasaportunu taşıdığı ülke veya bölge hakkında sınırlı bilgi verilebilir.
“Nationality” yani uyruk veya vatandaşlık, etnik köken anlamına gelmemektedir. Bir kişinin pasaportunu taşıdığı ülke, o kişinin genetik veya etnik kökenini göstermez. Aynı ülkenin vatandaşları çok farklı etnik ve genetik geçmişlere sahip olabilir.
Bu nedenle, bir çocuğun ticari bir soy araştırma testinde farklı ülke veya bölgelere ilişkin genetik benzerlikler göstermesi, tek başına hastaya bildirilen bilgilerin yanlış olduğunu veya tedavide “başka bir donör kullanıldığını” kanıtlamaz. Ticari DNA testlerinin sunduğu etnik köken yüzdeleri; kullanılan veri tabanına, referans gruplarına ve şirketin algoritmasına göre değişebilen tahminlerdir. Bunlar vatandaşlık veya pasaport ülkesi tespiti değildir.
Bir tedavide yanlış gamet kullanıldığı yönündeki ciddi bir iddianın değerlendirilebilmesi için yalnızca ticari köken tahminleri yeterli değildir.
Dolayısıyla, yalnızca çocuğun fiziksel görünümünden veya ticari DNA testlerindeki tahminî etnik köken sonuçlarından hareketle “yanlış donör kullanıldığı” şeklinde kesin bir sonuca varılması bilimsel ve hukuki açıdan mümkün değildir.
Elbette somut bir hasta, belirli bir tedavi ve doğrulanabilir belgeler üzerinden ileri sürülen her iddia yetkili makamlarca titizlikle araştırılmalıdır. Ancak hasta kimlikleri, açık rıza belgeleri, tedavi kayıtları ve doğrulanabilir somut deliller yetkili kurumlara sunulmadan bütün bir ülkenin yardımcı üreme sektörünü zan altında bırakan kesin ifadeler kullanılması; merkezlerin, sağlık çalışanlarının ve hastaların haklarına zarar vermektedir.
Kıbrıs Türk Tüp Bebek Derneği olarak hasta güvenliğini, donör mahremiyetini, gametlerin izlenebilirliğini ve tüm yardımcı üreme uygulamalarının yürürlükteki mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmesini vazgeçilmez ilkeler olarak kabul ediyoruz.
Yetkili mercilere sunulan her somut iddianın şeffaf ve tarafsız biçimde incelenmesini destekliyor; aynı zamanda kesinleşmiş ve doğrulanmış bulgular bulunmadan iddiaların kanıtlanmış gerçekler gibi yayımlanmaması gerektiğini kamuoyunun bilgisine saygıyla sunuyoruz.
Kıbrıs Türk Tüp Bebek Derneği”
Levent Özadam'dan #mesajınızvar
Sayın Hasan ADAHAN,
24/08/2026 04:59
Mesarya’da seçim çalışmalarında iyi bir başlangıç yaptınız gibi gözükse de durumlar çok da iç açıcı değil. Bölge ziyaretlerinde Akdoğan’da sadece 12 kişilik katılım olduğuna göre hem sizin hem de partinizin hiç gecikmeden önlem almanız tavsiye ediliyor. Bu arada bir önceki seçimlerde UBP adayına karşı yarışmanız hala unutulmuş değil…
Sayın Yasemin ÖZTÜRK,
24/08/2026 04:58
Bölgenizde milletvekili adayları arasında yapılan son kamuoyu yoklaması sonuçlarına göre tehlikeli bölgede olduğunuzu biliyor muydunuz? Bir de parti içi muhalifler var ki en tehlikeli kesim de onlardan oluşuyor. Bir kez daha eşinizin desteği bu sefer çok daha fazla olmazsa hayal kırıklıkları yaşamanız olasıdır…
Sayın Asım AKANSOY,
24/08/2026 04:57
Türkiye’de yaşanan tarikat ve cemaatler konusunda yaptığınız açıklamalar hayati değer taşıyordu. Bizim devlet erkanının çok da girmek istemediği konular ama eğer önlem almazlarsa Türkiye’de ne varsa bizde de aynısı olacak gerçeği çok yakın demektir. Umarız onlar da gerekli hassasiyeti gecikmeden gösterirler…
Sayın Levent ÇAĞDAL,
24/08/2026 04:56
Benzinciler Birliği Başkanı olarak akaryakıta yapılan son okkalı zammı normalmiş gibi gösterdiğiniz için kamuoyundan özellikle de dar kesimli ailelerden yoğun tepki mesajlarınız geliyor. Hatta bazıları yapılan büyük zam sonrası göbek mi atalım diye manidar söylemlerde bulunuyor, haklı yönleri de yok değil yani…
Sayın Aziz KAYA,
24/08/2026 04:55
Yerel seçimler konusunda Lefke’de UBP’de yaşanan bazı çekişme ve inatlaşmalar böyle devam ederse yarışı açık ara önde bitirecekmiş gibi gözüküyorsunuz. Alacağınız oyun yüzde 60’a yakın olacağı tahmin ediliyor kutlamalara aylar kala başlayabilirsiniz şimdiden tebrik ederiz…
Sayın Remzi GARDİYANOĞLU,
24/08/2026 04:54
DP’den Lefkoşa milletvekili adaylığınız kesinleşti ama verdiğiniz randevulara sadık olmamanız başınıza büyük sıkıntılar açacak gibi gözüküyor. Bu süreçte verilen sözler ve ikili ilişkileri önemsemeniz salık veriliyor. Zira aktif siyaset için kötü bir başlangıç yapma olasılığı hayli yüksek olacaktır, bizden uyarması!
Sayın Serdar DENKTAŞ,
24/08/2026 04:53
Kurulduğunda siyasette çok etkili olacağınızı söylerken yerel seçimlerde tek bir bölgede bile adayınız olmaması parti tabanında da eleştiri konusu olmaya başladı. Bazıları da soruyor Lefkoşa’da belediye başkan adaylığını niye düşünmüyorsunuz? Tepki oylarının büyük bir bölümünü alma şansınız olacaktır…
Sayın Mustafa KALFAOĞLU,
24/08/2026 04:50
Belli ki genel seçimlerde milletvekili adayı olmanız için coşkuyu vermiş ve baskı yapmaya çalışıyor. Ama binlerce hastanız tam tersini size mecliste değil de hastanede görmek istediğini belirten mesajlar göndermeye başladı, haberiniz olsun istedik. Taşın yerinde ağır olduğu gerçeğini akıllardan çıkarmamak gerek…
Yorumlar
Yorum yapmak için GİRİŞ YAPMANIZ gerekmektedir
Dikkat!
Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da
benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Sayın Mehmet HARMANCI,
24/08/2026 05:00
Son günlerde yerel seçimler için şahsınıza karalama kampanyası başlatıldığı artık gözle görülür hale geldi. Hele de oklar eski dostlardan gelince yarası daha fazla kanıyor. Erken başlayan eleştiriler seçim tarihine yakın çok daha ağır olacak, buna bir de bel altı vuruşlar eklenince sıkıntılı bir süreç yaşayabilirsiniz…