Ne tür bir tüketim?

Yayın Tarihi: 31/08/22 08:20
okuma süresi: 4 dak.
A- A A+

2020 yılından beri yaşanan pandemini ile birlikte ülke olarak zor bir dönemden geçiyoruz. İthalata bağımlı küçük ada ekonomisi özeliklerini taşımamız nedeni ile TL’nin değer kaybı alım gücümüzü düşürdü. Üstüne yaşanan Ukrayna- Rusya Savaşı dünya emtia fiyatlarını artırdı.

Özellikle son iki yılda önemli sayıda küçük esnaf ve özel sektör çalışanı ekonomik sorunlar ile boğuşmaktadır. Bazı kesimler ise meyhaneler, restoranlar ve kafeler dolu, son model lüks araç satışları etkilenmedi. O yüzden öyle abartılı bir kriz söz konusu değildir demektedir.

2020’de %16.2 ekonomik daralma yaşandı. Yarın 1 Eylül ve hala daha 2021 milli gelirini bilmiyoruz!

Temmuz 2021-2022 arası enflasyon oranı %116.56. Enflasyonun ekonomi üzerinde çok fazla olumsuz etkisi vardır, bunlardan biri de kaynak dağılımında adaletsizlik yaratması ve üst-alt gelir grupları arasındaki farkı artırması.

Ulaşılabilen veriler ve gözlemler bazı kesimlerin tüketimlerinin çok fazla etkilenmediğini göstermekte. Ülkemizde tüketimi etkileyen psikolojik faktörlere bakmakta yarar vardır. Ekonomi derslerinde öğrendiğimiz, şimdi de öğrencilerimize öğretmeye çalıştığımız tüketim etkililerini Türkiye’nin en önemli ekonomi hocalarından Mahfi Eğilmez hocanın 2 yıl önce yazdığı bir köşe yazısından alıntı yaparak sizler ile paylaşmak istiyorum (https://www.mahfiegilmez.com/2020/09/tuketim-gosteris-tuketimi-zuppe-etkisi.html#more)

Gösteriş tüketimi: Parası olmadığı halde statü kazanmayı umarak pahalı saat, son model cep telefonu ya da kıyafet alan, moda yerlerde yiyip içmeye çalışan insanların tüketimini anlatan bilimsel bir olgudur. Parası olan insanların bu tür tüketimi gösteriş tüketimi değildir. Tipik örneği; düşük gelirli bir kişinin borç harç en pahalı cep telefonunu almasıdır.

Züppe etkisi: Yüksek gelirli insanların bir tüketim ürününe olan taleplerinin düşük gelirli insanların talebine ters orantılı olmasıdır. Bu durum sıra dışı, pahalı ya da özel ürünlere sahip olmak isteğinden doğar. Bir ürün ne kadar az bulunuyorsa züppe değeri o kadar yükselir. Tipik örneği; kişinin çok daha az kişide bulunan çok pahalı bir saati almasıdır.

Veblen etkisi: Fiyat yükseldikçe kalitenin de yükseleceği inancından kaynaklanan etkidir. Tipik örneği; iyi bir restoranda pahalı şarapların ucuz şaraplara göre daha fazla talep görmesidir.

Sürü (bandwagon) etkisi: Kişinin, çoğunluk görüşünü benimsemesi, başkaları tüketiyor diye aynı şeyleri tüketmeye yönelmesidir. Tipik örneği; kişinin, çoğunluğun kullandığı marka güneş gözlüğünü satın almasıdır.

Ülkemizde tüketim alışkanlıklarını bir de bu yönden incelemekte yarar vardır. Başta da dediğim gibi enflasyon en fazla sabit ve düşük gelirli vatandaşlarımızı etkilemektedir. Uluslararası gelişmelere ve TL kullanımından dolayı enflasyona karşı yapılabilecekler sınırlı ama yapılabilecekler vardır.

Kayıtdışı ekonominin bir kısmı kayıt altına alınabilse kamu maliyesi güçlenecek ve bazı temel tüketim ürünlerinin fiyatları baskılanabilecektir.

Daha önceki yazılarımda da belirtiğim gibi kamu gelirleri içerisinde dolaylı vergiler azaltılmalı, direk vergiler artırılmalıdır.

#mesajınızvar
Levent ÖZADAM'dan
#mesajınızvar
Levent Kutay
Levent KUTAY'dan
#gozdenkacmadi

Yorumlar

Dikkat!
Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Diğer Kaan KUTLAY yazıları