Vakıf malına Külliye kurmak İslami midir?

loading
30 Mayıs, Cumartesi
£

8.42

7.57

$

6.82

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Vakıf malına Külliye kurmak İslami midir?

27 Mayıs 1878 akşamı saat 20.00'de Yıldız Sarayı'nda Sultan 2. Abdülhamit'in onayladığı Kıbrıs Konvansiyonu ile adanın yönetimi İngiltere'ye devredilir. Anlaşma iki maddeden ibarettir. İlk madde yönetim devrini ve buna karşılık İngiltere'nin Rus saldırılarına karşı Osmanlı'yı koruyacağını, ikinci madde de doğudaki üç vilâyet geri Osmanlı'ya verilirse, adanın boşaltılacağını belirtir.

1 Temmuz 1878 günü ise büyükelçi Layard ile Vezir-i Âzam Saffet Paşa arasında, adanın yönetimi ile ilgili olarak, bir ek anlaşma yapılır. Bu ek anlaşmanın 2. Maddesine göre, adadaki Müslüman evkafının yönetimi için, İstanbul'daki Evkaf Nezareti bir temsilci atayacak ve bu temsilci İngiltere'nin de atayacağı bir başka temsilci ile birlikte, evkafı yönetecektir!

Burada, ciddi bir çelişki vardır! Çünkü, adadaki Hristiyan evkafı eskiden olduğu gibi bağımsız olarak kilise tarafından yönetilirken, Müslüman evkafının başına, bir de Hristiyan yönetici atanmaktadır. Ki yönetimi elinde tutan İngiltere'nin, İstanbul'un temsilcisini bir biçimde "yola koyamaması" düşünülemez! Ki öyle de olmuş, Kıbrıs'ın Müslüman evkafı, İngiltere'nin atadığı bir papaz olan Newham tarafından yönetilir olmuştur sonunda!

Ayni Ek Anlaşma'nın 3. Maddesine göre, İngiltere adanın vergilerini toplayıp, masrafı düştükten sonra kalanı, İstanbul'a ödeyecektir. Bunun toplam 92bin sterlin olduğu hesap edilmiştir. Oysa o esnada adadaki Müslüman evkafının "akarı" 5 milyon sterlin'dir!

Ek Anlaşma'nın 5. Maddesine göre ise İngiltere adada kamu yararına göre istediği "istimlâk"i yapma yetkisine sahiptir! Buna dayanarak, mütevellisi adada olmayan bütün vakıfları, istimlâk edip, halka dağıttı. Böylece üretimi ve vergi gelirlerini artıracağını ileri sürmekteydi! Halkın çoğunluğu da Hristiyan olduğu için, Müslüman evkafı, Hristiyanların kişisel mülkiyetine geçti!

Çok meşhur olan Afendrika Çiftliği, Morphou Çiftliği, Petre Çiftliği v.b. böyle gitti… İstanbul'un atadığı Müslüman evkaf yöneticisi de bunlara "gık" diyemedi… Anlaşma vardı! Oysa asıl var olan, 92bin sterlin vereceği olan bir yönetime 5 milyon sterlinlik bir "avanta"nın, altın tepside sunulmasından ibaretti…

Vakıf, herhangi bir insanın, malını mülkünü Allaha emanet etmesidir! Bir malın "vakıf" olabilmesi için, mal sahibinin onunla ilgili bir "vakfıye " yazdırması icap eder. Vakfiye'de, vakfeden kendi öldükten sonra malının nasıl yönetileceğini, gelirinin nereye harcanacağını, vakıf malı kimin yöneteceğini belirtip, bu "vasiyeti" Allah'a emanet eder! Yalnız bizde değil, bütün dinlerde de bu böyledir!

"Vasiyeti" adam öldükten sonra değiştirmek, değil hükümetlerin, benim bildiğim halifenin bile yetkisi dâhilinde değildir. Bu bakımdan vakıflar, Osmanlı döneminde ki devlet başkanı halife de idi; hükmü karakuşi yönetilmez, Şeyh ül İslâm'ın da katılımı ile düzenlenen, Ahkâm-ül Evkaf'a göre yönetilirdi! Çevirdiği onca dolaba rağmen, İngiliz Yönetimi bile bu gerçeği inkâr edememişti!

Şimdiki anayasamızın 131.maddesi de bunu kabul eder…

İngiliz döneminde bütün yaşamını bu davaya adayan Con Rifat'a baş vuracağım! Maraklısı Harid Fedai hocamın yayınladığı Masum Millet Olayı isimli kitabına baksın. Con Rifat bütün yaşamı boyunca, "Evkaf'ın yönetimi, Müslümanlara bırakılmalıdır" diye mücadele edip, olmadık cefa çekti! Ama, "Müslümanlar evkafı ele geçirip, ahkâmını ihlâl ederek, İngiliz'in icat ettiği usullerle, aklına geldiği gibi yönetsin" demedi…

Bu sağa sola peşkeş çektiğiniz "vakıf"ların vakfiyesinde ne yazıyor bakıyor musunuz? Vakfedenin vasiyetini ihlâl edip, "Allah rahmet eylesin, minnettarız" demek, bırakın İslâm'ı, hangi dinde var?

Bu adanın iki büyük toprak sahibi vardı! Hristiyan evkafının yöneticisi kilise ve Müslüman evkafının yöneticisi Evkaf… Kilise halâ adanın en büyük toprak sahibidir! Gücü ruhani olmaktan ziyade ekonomiktir, farkında değilsiniz ama… Bir de Evkaf'a bakınız!

Osmanlı giderken, kilise ile eşitti… Bir de şimdiki haline bakınız… 1878'de 5 milyon sterlin ne kadar altın ederdi bilmem… Şimdiki "akar"ı da çevirin altına bakalım ne hale geldi?

Papaz Newham bile bu adanın Müslüman evkafına sizin verdiğiniz zararı vermediydi! İngiliz kaşığı ile Müslüman muhallebisi yemektesiniz! Gerçekten Müslüman iseniz, öte dünyada nereye yatacağınızı da düşünün…

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.