Siyaset ve ahlâk 1

loading
29 Mayıs, Cuma
£

8.44

7.59

$

6.84

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Siyaset ve ahlâk 1

Masamın üstünde, iki Türk yazarın siyaset ve etikle ilgili kitapları duruyor. Türker Alkan'ın kitabında, Prof.Alaeddin Şenel, bir siyasi ahlâk tanımı yapıyor: "… Tüm insanlığı kapsayan bir 'insanlık etiği' yaratılmadığı sürece, ne genel ahlâk ve ne de siyasi ahlâk sorunlarının çözümünde önemli bir yol oynayacağımız, söylenemez."1 Dr. Oktay Uygun ise " Bireyin ahlâki özerkliğini zedeleyecek her kısıtlamanın, siyasi etiğe aykırı olduğu; bireyin her şeyden önce kendi kaderini kendisinin özgürce belirleme hakkının bulunduğu ve bunu engellemeye kalkmanın siyasi ahlâkı ortadan kaldıracağı ve bireyler arasında doğal eşitliği engelleyecek her türlü davranışın da siyasi ahlâka aykırı olduğu"2 yazıyor!

İki farklı akademisyenin, iki farklı siyasi ahlâk yorumu! Belli ki biri toplumcu, öteki liberal! İnsanların ahlâk "telakki"lerini, zaman kavramının ötesinde, genelde savundukları çıkarlar ve düşünce sistemleri belirliyor. Bu bakımdan genel olarak "ahlâk" ve özelde de "siyasi ahlâk" derken, kimin adına siyaset ve kimin ahlâkı soruları, sorulması gereken sorulardır.

Sokrates'e göre, "erdem bilgidir". Bilgi sahibi insan, bile bile hata yapmaz, ahlâka aykırı davranmaz! Aristo, mutlu insanın ahlâklı da olabileceğini savunur. Ve işini en iyi yapabilen, mutludur ona göre.3

Platon, "ethik, matematiğin de üstünde değer taşıyan bir bilgi türüdür." İyi ahlâk, adalet sahibi olmakla sağlanır ve herkes doğuştan belirli yeteneklerle dünyaya gelir. Ve elbette ki iyi ahlâk sahibi olanlar, "filozof-yöneticilerdir"!

Öte yandan, Makyavel, " amaca varmak için her yol mübahtır"der demesine, evet… Ama bir adım geride söylediği başka bir şeyi, "işin içine iyice girmeyenler" nedense hep göz ardı ederler. Ona göre, "Ahlâk devlettir."! Devlet'in çıkarına olan her şey ahlâki, devletin çıkarları ile uyuşmayan her şey de ahlâk dışıdır. "Mübah" olan her yol, devletin çıkarlarının korunması için kullanılan yöntemlerin tümüdür ve bu bakımdan hepsi de ahlâkidirler.4

Popper de der ki: " … Platon'da olduğu gibi… bu asla adalet ve eşit haklar için savaşanların ahlâkı olamaz…"5 Karl Popper, demokrasinin ahlâkının, belirleyici olarak, "hükümetin kan dökülmeden değiştirilmesi"ne bağlı olduğu görüşündedir.6 O, kendi ilkeleri ile partinin ilkelerinin uyuşmadığı ve durumu "vicdanına" sığdıramadığı koşullarda, milletvekilinin istifa etmesinin "ahlâki bir görev" olduğunu savunur. " Her diktatörlük, ahlâk dışıdır."7der.

Bu satırların yazarının argümanı, elbette ki Marxist geleneğin, ahlâk ve özelde de "siyasi ahlâk"a bakış açısıdır.

"Ahlâk bakımından birbirine eşit iki kişi, yoktur."8

Bütün dünyalar ile bütün zamanlar için ahlâki ve hukuki bir doktrin yaptığına inanarak, gerçekte, kendi zamanının tutucu veya devrimci ama gerçek tabanından koptuğu için bozulmuş, içbükey bir aynadaki gibi baş aşağı olmuş bir imgesinden başka bir şey imal etmez!"9

Demek ahlâk, kişiselmiş ve sonra zamana ve içinde yaşanılan toplumsal koşullara göre değişirmiş!

Bu mesele nerden çıktı? Arif olan, anlar.

1 - Türker Alkan. Siyasal Ahlâk ve Siyasal Ahlâksızlık. S.272. Bilgi Yayınevi. Ankara:1993

2 - Oktay Uygun. Demokrasinin Tarihsel, Felsefi ve Ahlâki Boyutları. s.285- 296. İnkilâp Yayınevi. İstanbul:2003

3 - Türker Alkan. Siyasal Ahlâk ve Siyasal Ahlâksızlık. S.52-57. Bilgi Yayınevi. Ankara:1993

4 - N.Machiavelli, Hükümdar; M.Gökberk, Felsefe Tarihi ve Orhan Hançerlioğlu, Düşünce Tarihi ve Felsefe Ansiklopedisi'nden aktaran, http://www.msxlabs.org/forum/felsefe-ww/10646-niccolo-machiavelli-makyavel.html

5 - Popper age s.159

6 - age s.164

7 - age s.193

8 - Engels. . Anti-Dühring s.175 çev: Kenan Somer. Sol Yayınları. Ankara:

9 - F.Engels.age s.170-171.


banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.