Ulusçuluğun ideolojik özellikleri

loading
29 Mayıs, Cuma
£

8.40

7.55

$

6.82

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Ulusçuluğun ideolojik özellikleri

Ulusçuluk, Smith'e göre varsayımlardan oluşan bir "çekirdek ideoloji" etrafında örgütlenen mitoslarla geliştirilir. "Dünya her biri kendi bireyselliği, tarihi ve kaderi olan milletlere bölünmüştür.

Millet, bütün siyasi ve toplumsal gücün kaynağıdır ve millete bağlılık bütün öteki sadakat bağlarının üstündedir.

Şayet özgür olmak ve kendilerini gerçekleştirmek istiyorlarsa, insanların bir milletle özdeşleşmeleri zorunludur.

Dünyada barış ve adalet hakim olacaksa milletlerin özgür ve güvenlik içinde bulunmaları gerekir.1"

Bu çekirdeğin etrafına, vatan, vatan için savaşarak ölmek, gibi tabular; ortak mitler, kuruluş efsaneleri, milli törenler, sınırlar, pasaportlar, marşlar, bayraklar, geçmiş savaşların anıları, şehitler, müzeler, şehirlerin kurtuluşları ve sadece söylemden ibaret bir birlik söylencesi fırtınası yaratılır! Örneğin "vatan/patrié" kavramını icat eden Renan'dır! Ondan önce böyle bir kavram, bulunmamaktadır. Hem Megali İdea'cıların, hem de Turancılar'ın "tahayyül edilen vatan"a verdikleri sembol isim, aynıdır: Kızıl Elma! Milia Kokkina… Türkler de Kurt'tan üremiştir, Romalılar (İtalyanlar) da! Bütün ulusçulukların kökeninde doğa üstü güçlerle savaşıp onları yenen bir "kurucu kahraman" efsanesi vardır!

Bütün bu söylem, en sonunda gidip üç ögenin mutlaklaştırılıp, tabulaştırılmasına varır:

Toprak (vatan), topluluk (ulus) ve tarih!2

Bunların her üçü de subjektif, değişken kavramlardır ve insanların zihinlerinde yaşarlar.

Vatan kavramından başlarsak, bunun Renan tarafınfdan icat edilmiş bir kavram olup, bize Mısırlı Tahtavî üzerinden, Namık Kemal tarafından nasıl getirildiğini de ele alırız ama Türk Ulusçuluğu'nun önderlerinden Enver Paşa'nın "vatan"larını gözden geçirirsek, bu kavramın göreceliği, anlaşılır! 1908-1912 arasında, İttihat Terakki'nin ve Enver Paşa'nın, "vatan"ına, Rumeli de dahildir! 1912'den 1919'a kadar ayni insanların "vatan"ı, Anadolu, Suriye, Irak, Lübnan ve Filistin'dir. 1919'dan sonra bunların "vatan"ı, Anadolu, Azerbaycan ve Orta Asya'dır! On beş yıl içinde, üç ayrı, yolunda ölünecek "vatan"!

Topluluk ve ulus kavramının subjektifliğinin kanıtı da yine ayni çevrenin ayni süreçteki sergüzeştinden izlenebilir. 1908 ile 1912 arasında İttihat Terakki'nin "millet"i, Türkler, Araplar, Ermeniler, Anadolu ve İstanbul Rumları da dahil bütün Osmanlı halklarıdır. 1912-1919 arasında "millet", sadece müslüman Osmanlı halklarına tahvil edilmiştir. 1919 ve 1922 arasında ise bu ayni çevre "millet"in Sünni de olması şartıyla, Anadolu ve Rusya Türkleri olduğuna karar vermiştir! On beş yılda, yoluna ölünecek kadar kutsal, üç ayrı "millet"!

Tarihin subjektifliğini tartışmaya da gerek yok zaten! Tarih sözkonusu olduğunda, tarihçinin gerçeği yakalamasının nerede ise olanağı yoktur. Yaşamın herhangi bir biçimde kaydedilen kısmı, ayrıntıdan ibaret olup, onun yüzyıllar aşan bölümü de onun ayrıntısıdır. Tarihçi "kaynakların" tümüne ulaşabilseydi bile, ki bu imkân dışıdır, yine de geçmişi bire bir anlaması mümkün olmazdı. Kaldı ki, onu bile göremiyor... Anlattıkları, tamamıyla özneldir...

Her toplumun kendi gerçekliği vardır. Bunu belirleyen ise maddi/ manevi egemenliktir.

Foucault " Her toplumun, hakikate ilişkin kendi politikası vardır: Yani doğru kabul ettiği ve işlevsel kıldığı söylem türleri: doğru ve yanlış önermeleri ayırt etme olanağı veren mekanizmaları ve örnekleri;... doğru sayılan şeyleri söylemeyi üstlenmiş kimselerin statüleri... Hakikat, bir hakikatler rejimidir."3 diye yazıyor.

Ulusçuluğu oluşturan bütün ögelerin "yaratılmış" olması, sonuçta ortada ulus diye andığımız politik, toplumsal bir gerçeklik olduğunu da ortadan kaldırmaz ama... Zira bir ideoloji, yaşama uygulanır, üretim süreçlerini belirler ve kendini yeniden üretmeye başlarsa, maddi bir gerçeklik haline dönüşür…

Yalnız Ulusçuluk değil, her ideolojinin yapısıdır bu… İnsan beyninde doğar ve maddi gerçeklik haline döner…

Zaten adı üstünde: "İdea"… Fikir…

1 - age s. 121

2 - Smith age s. 127

3 - zikr. Jenkins age s. 44

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.