Hakim Zekâ Bey ve anayasa yazmak

loading
27 Eylül, Pazar
£

9.77

8.92

$

7.66

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Hakim Zekâ Bey ve anayasa yazmak

1948 yılında, İngiliz yönetimi altında yazılan Türk İşleri Komisyonu Ara Raporu, hukuksal değişim anlamında, Kıbrıslı Türkler için, 1960 Anaysası'ndan da 1985 Anayasası'ndan da daha önemli bir belgedir. Çünkü hukuksal bir devrimdir. Kıbrıslı Türkler'in, yaşam biçimini değiştirmiştir.

Başkanlığını Hâkim Mehmet Zekâ Bey'in yaptığı Türk İşleri Komisyonu'nun Üyeleri, Mehmet Dana, Rauf Denktaş, Faiz Kaymak, Suphi Kenan, Fadıl Niyazi Korkut ve Ahmet Pertev'dir. Cemal Müfiüzade, komisyon sekreteri idi… Türk İşleri Komisyonu, kendilerine yardımcı olmak üzere, ele alacakları konulardan uzmanlaşmış Nazif Denizer, Hulûsi Efendi, Evkaf Murahhas vekili Kemal Bey, Şeriye Hakimi Burhan Bey, Türk Bankası müdürü İbrahim Orhan ve Fetva Emini Hürremzade Hakkı Efendi'yi de göreve davet edip, bir yıllık bir çalışmanın ardından, 20 Ocak 1949 günü valiye sunduğu Ara Rapor isimli belgeyi, l Ekim 1949'da yayınlamıştı. Ara Raporda Evkaf, Müftülük, Eğitim ve Şeri Hukuk'la ilgili görüşlere açıklık getirilir ve daha sonra izlenecek politikaların ipuçları verilir.

Şer'i Hukuk'tan Modern Hukuk'a geçişimizin ana belgesi bu rapordur. Kadroya bir daha bakınız! Şer'i hakim de var, modern hukuk eğitimi almış hakim de avukat da… Politik lider de var, din adamı da… Çarşı insanı da… Yazılan ve valiye sunulan rapor, bugünkü yaşantımızın temelini oluşturmaktadır.

Bu insanlar, bir raporu bir yılda mı yazdılar?

Hayır…

Bir yıl, Mehmet Zekâ Bey'in tek tek her köy kahvesine gidip, halkla yüz yüze konuşarak, şer'i hukuk ile modern hukuk arasındaki farkı anlatması, tartışarak henüz kendilerini "Kıbrıs Adası'nın Müslüman azınlığı" sanan o günün insanını bir, bir ikna etmesi için harcandı… Resmi nikâh, tek eşlilik, kızların mirastan eşit pay alması, cinsiyet ayırımcılığının yasalar önünde iptal edilemesi, o raporun bize kazandırdığı haklardır… Tabii evkafın ve okulların cemaate devri gibi siyasi haklar da…

Sonunda, Rapor valiye verilip de onaylandığında, "Kıbrıs'ın Müslüman ahalisi" zaten çoktan ikna olmuştu ki modern hukuk uygulaması, insanı dinden imandan çıkarmaz…

Bugün tarihimizde bir hukuk abidesi olarak yaşamaya devam eden Mehmet Zekâ'nın köyü Balalan'a Rumlar bile "horiun de Zekâ Bey" derler… Ölene kadar da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargıcı idi… Bütün Kıbrıs adına…

Değişiklik, yapılacaksa, böyle yapılır… Halk, yaşam biçimini biri emretti diye değişmez! "Kutsal hukuk kuralları böyle diyor" dediniz diye de değiştirmez! "Avrupada böyledir" dediniz diye hiç değiştirmez… Ya nasıl değiştirir? İkna edebilirseniz… Bunun için de herkesten bir Zekâ Bay kalibresi beklemek, evet; haksızlıktır.

Geçen gün, Yüksek Mahkeme'nin eski başkanı sayın dostum, Taner Erginel'in bir cümlesine rastladım, sosyal medyada. Sayın Erginel diyor ki: ""Anayasada değişiklik yapma gereği vardı ancak bu yapılırken daha büyük sorunlar çıkarabilecek bir yöne gidilmemeliydi. Meclise sunulan değişiklik önerilerini gözden geçirdim... Bu önerilerin isabetli olmadığını söyleyebilirim. Her şeyden önce öneriler doğru yöntem izlenerek hazırlanmamıştır."

Efendiiimmm… Hâkim Mehmet Zekâ Bey, Hâkim Taner Erginel'in dayısı idi…

Şimdi ne demek istediğini bilmem anladınız mı?

Meclis'ten oybirliği ile geçmiş! Vallahi bu meclise inanan, güvenen, evet desin… Mehmet Zekâ'ya, inanan da bildiği gibi yapsın…

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.