Juritokrasi

loading
5 Haziran, Cuma
£

8.55

7.69

$

6.76

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Juritokrasi

"Demokratik" zannetiğiniz yasalar yazmakla, toplum demokrat olmaz. 800 senelik deneyimi olan Britanya'yı bir yana bırakıyorum. Almanya'da demokratik yasalar vardı ama Almanlar'ın %30u Hitler'e oy verdi... Hani "demokrat toplum"? Bitmedi, gitti bu herif, Britanya'dan sonra en eski demokrasi geleneği olan Fransa'yı işgal etti... Şimdi hiç söylemezler ama Fransızların yarısı, Nazileri destekledi! Nedir Vichy hükümeti? Humanity bile Nazileri destekledi, Komünistler... Çünkü Hitler Stalin'i kandırıp, "batı kapitalizmine karşı" bir ittifak imzaladıydı... Bu saflar da Nazileri müttefik sanırdılar ta Rusya'nın da anasını ağlatsın Nazi ordusu... Sonra karşı çıktı Fransız komünistler bile... Yasalar, demokratik, amenna... Toplum? İspanyollar birbirlerini kırdı, 1 milyon İspanyol öldü... Oysa yasalar demokratikti ve seçimi cumhuriyetçiler kazandıydı o yasalarla... Kralcılar hepsini kesti, kral geri geldi... Nerde demokratik toplum? İtalya'yı, Musollini'yi, Yunanistan'ı Papadopulos'u, ve hatta daha eskiye gideyim İç savaş'ı yazmayayım... Milyonlarca Yunanlı Özbekistanda yaşadı 1945ten 74e kadar... Ölenlerin sayısını unuttum...

Demokratik yasa yazmak başka bir şeydir, demokrasi kurmak başka bir şeydir... Nasıl kurulur diye merak edenlere, Britanya ve ABD'nin kuruluş tarihini incelemeyi tavsiye ederim ki onların da ana argümanları, taa 12.yy İngiltere'si ve Cromwell'e dayanıyordu... Kral Amerika'dan da 5-6 milletvekili seilmesini ve birkaç da Lord atamayı kabul etseydi, dünya tarihi bugün nasıl olurdu, bilinmez… Almanlar 6 milyon ölü, 15 milyon esir verip, memlekette taş üstünde taş, omuz üstünde baş bırakmayınca, "demokrasi memokrasi" derler ama dur bakalım eski güçlerine ulaşırlarsa ne diyecekler? Fransızları Cezayir'de gördüydük, şimdi de Paris'in göbeğinde imtihan oluyorlar.

Hukukun üstünlüğü, evet; ama hukuk (ki hak kelimesinin çoğuludur) her zaman ve şeraitte donmuş bir kurallar bütünü değildir. İnsan yapımıdır Allah emri değildir ve bazen da Hukuk devletine tapınma sonunda hukuku öldürür, elde kalır "yasa devleti"... Bir tür diktatörlük…

Öte yandan, "uluslararası hukuk normları" dediğin şey de zaman ve zemine bağlıdır. Evvelki yüzyılda köle ticareti, hukuki idi meselâ... Daha 19.yy'da Kazığa oturtma cezası da hukuki idi... 2. Dünya savaşını Hitler kazansaydı, siz görürdünüz Uluslararası hukuku... Hukuku politika yapar... Politika yapamayan, hukuk da yapamaz… Şimdi geçerli olan uluslar arası hukuku da 2. Dünya Savaşı galipleri yazmıştır ama hikâyesi ta Westfalya Anlaşması'na gider. O da 100 Yıl Savaşları'nın sonucudur… Mezhep kavgalarının…

Ortada donmuş bir şablon var, mektepte ezberlen, hukuka da ulaşın zannedenlerden, kasaba avukatı bile çıkamaz... Ezber dinlemeye şartlanmış bir hayli adam şaşıracak ama hukuku hegomonik bir hale sokunca, diktatörlük olur… Siyaset biliminde adı da vardır: Juritokrasi… Hiç duymadı çoğunuz değil mi? Bizde moda değil… Oysa çoğu savunduğunun ne manaya geldiğini de merak etmez…

Düşünme ve tartışma kavramlarla olur. Onlar da tanıma muhtaçtırlar. Diktatörlük nedir? "Bir kişi, parti, sosyal sınıf veya zümrenin; toplumun gerisine hesap verme zorunluluğu olmadan, erki ele geçirmesi". Bunun, kişiseli var, sınıfsalı (güya) var, bürokratiki var, askerisi var ama zümreseli de var, siyaset literatürüne girmiş… İktidarı meclisin elinden alır da hukuk mektebi bitirmişlerin eline verirsen, ona da Juritokrasi denir. Onlar da çok meraklıysalar, her vatandaş gibi seçilip gelir mecliste yapacaklarını yaparlar… Demokrasi budur… Madem öyle, Enderun Mektebi kuralım biz da Osmanlı gibi, cumhuriyet neyimize?

Öyle, "yok yasa, yap yasa" ile hukuk devletine varılmaz, politika doğru değilse ancak Enver Paşa gibi, bozguna varılır.

Bazı meraklılar türedi. Politikası olmayan yasalar yazmaya kalkıp, onu da beceremiyorlar. Ya halktan dönüyor ya mahkemeden! (Ne kadar ayıp!) Biz de Nasrettin Hoca gibi evvelden söyleyelim de…

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.