Aplıç kapısı

loading
2 Haziran, Salı
£

8.47

7.53

$

6.75

KÖR GÖZE PARMAK

Doç. Dr. N. BERATLI
nazim.beratli@kibrispostasi.com
Doç. Dr. N. BERATLI
A- A A+

Aplıç kapısı

Benim başıma gelmedi ama Lefke Belediye Başkanı Mehmet Zafer anlattıydı bir gün… Her Lefkeli gibi, delikanlılığında çarıklarının kaldığı Kalapanayot köyüne ziyarete gitmiş, kapılar açılınca! Ben de gittim… Kahvede otururken, yanına orta yaşlı biri yaklaşarak, nereli olduğunu sormuş. " Lefke'li" deyince Urumoğlu'nun gözleri dolmuş. Bizim başkan da "Ne üzülün yahu? Ben oranın belediye başkanıyım. Atla gel seni misafir edeyim" demiş!

Kalapanayot'tan bir taş atsan, Aplıç'a düşer… "Yok" demiş, Urum… "Gelmem…" Sonra anlatmış ki şu anda LAÜ'nin bulunduğu yerdeki teknik okuldan mezundur. Her sabah köyünden bisikletine atlar, iniş aşağı on beş dakikada okuluna gidermiş, Ksero'ya… "Gidip, Lefkoşa'dan dolaşıp, kendi kasabama gelemem" demiş. "Yollar açılsın, bisiklete atlayıp, on dakikada gelirim sana…"

Şimdi… Yeşilırmak Kapısı da açılıyor! Zamanında Astromerit Kapısı açılırken söylediklerimizi hatırlayan çıkar mı bilmem. O kapı, kimsenin işine yaramayacak, gereksiz bir kapı idi… İşte mal meydanda! Hadi biri de çıksın da o günlerde söylendiği gibi, Güzelyurt çarşısının ayağa kalktığını anlatsın da alnını karışlayayım! Neyse, açıldı, arada bir Astromerit köyünde kahve içmeye gidiyoruz, bazen da Trodos köylerine kısa yoldan ulaşıp, sufla yeyip, zivaniya içmeye… O kadar… Şimdi Yeşilırmak Kapısı, bizim köye bir miktar yararlı olacaktır ama asıl yararı, Pirgo köyüne olacaktır, bunu da peşinen söyleyelim! Olsun ama… İnsani bazı sorunlar vardır ki kime ne kadar yararı olduğu tartışılmaz. Doğum yaparken yolda ölen genç anne adayının, Rum mu Türk mü olduğuna bakılamayacağı gibi… Yeşilırmak köyü, dünyanın sonu olmaktan kurtulur, Baf yolu bizim için kısalır, falan…

Ama o bölgede bizim asıl işimize yarayacak olan kapı, Aplıç Kapısı'dır… Anlatamadık, gitti… Gerek Maratasa, gerekse Solya Vadileri'ndeki elliye yakın köyün, tarihsel ve idari merkezi, Lefke'dir… O köyler, hele 1963 koşullarında, hiçbir merkeze ulaşamaz, bütün işlerini Lefke ile yaparlardı. İdari olarak da bu kasabaya bağlıydılar. Kasaba da onlara… Can damarımız su bile, Maratasa Vadisi'ne kazılmış sıra kuyulardan gelirdi. O zamanlar, bahçe sahipleri, her hafta münavebe ile görevi devralır, Lefke Deresi boyunca taa Trodos'a kadar kazılmış olan kuyuların bakımını yaparlardı. O kuyulardan gelen su, bahçe sahiplerinin tapulu malıydı! Bakım görevini üstlenene, "Haftabaşı" denirdi… Lefke'de bir ailenin adı halâ öyledir: "Haftabaşılar…" Su gene de geliyor, onu da söyleyelim! Ama Urumun himmeti sayesinde, bunu da ekleyelim!

Lefke'nin can çekişmeye başlaması, 1963'ten sonra, siyasi nedenlerle kasaba ile köylerinin bağının kopması üzerine başlar… Solya artık yoktur, Maratasa elden gitmiş, Dillirga lâğvolmuştur! Çocukluğumda hafta sonları sinemaya Solya köylerinden gelen akrabalarımı hatırlarım… Trodos köylerinde, yüzüme bakıp da dedemin torunu mu olduğumu soran, yaşlı Rumları! 74'ten sonra, Gemikonağı Limanı da elden gidince, garibim Lefke ne yapacaktı? Bölge elden gitti… Merkez olsan ne yazar?

Bayındırlık Bakanlığı'nda çalışan bir başka Rum arkadaşım anlatmıştı. Makarios adaya Fransa'dan bir heyet çağırıp, turizm konusunda en uygun yerin neresi olduğunu incelemelerini istemiş. Fransızlar, "Lefke" demişler… "On dakikada denize, on beş dakikada kayak pistine ulaşılıyor!" Papaz, "What a pitty!" demiş, "Ne yazık!"

Aplıç Kapısı, o bölgede bizim işimize yarayacak, asıl kapıdır… Her söylediğimde, yüksek makam sahiplerimiz, istifhamla yüzüme bakıp, bölge şovenizmi mi yaptığımı sorguladılar. Yüzünü güneye döndüğünde, on dakikada Lefkoşa'ya, otuz dakikada Lârnaka'ya ulaşacak Astromeritli Rum'un, neden kuzeye yöneleceğini izah edemediler ama eli mahkûm, başka yolu olmayan elli tane köyü, hiç düşünmediler…

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.