Tokel: "UBP 5. Olağan Kurultayı, istifalar, yeni parti ve 1985 seçimleri"

Cumhuriyetle birlikte UBP kendini de yapılandırıyor...

15 Kasım 1985 tarihinde ilan edilen Cumhuriyetle birlikte başbakanlık görevini dönemin bağımsız Meclis Başkanı Nejat Konuk'a devreden Mustafa Çağatay'ın UBP Genel Başkanlığı'nı da bırakacağını açıklamasının ardında gerçekleştirilen UBP 2. Olağanüstü Kurultayı ile UBP'de Eroğlu dönemi de resmen başlamış oluyordu.

Çağatay döneminde gerçekleşen istifalarla eski kuşak yöneticilerin başka başka partilere gitmesi, Eroğlu'nun partiyi yeniden yapılandırmasına, boşalan yerlere yeni isimlerin gelmesine de kavgasız bir ortam hazırlamıştı.

Bu fırsatı iyi değerlendirip, yeniden yapılanmaya başlayan UBP, kadrolarını gençleştiriyor, genç ve farklı isimler partinin yetkili kurullarında görev alma şansı buluyordu. Bu değişim süreci partiye hem yeni bir hareketlilik hem de dinamizm kazadırmayı başarmıştı...

Seçim atmosferine giriliyor kriz çıkıyor... Krizin adı : Cumhurbaşkanlığı adaylığı...

KKTC Kurucu Meclisi yeni anayasa ve yasal düzenlemeleri tamamlamış, seçim tarihini açıklamıştı. Eroğlu UBP'nin başında ilk seçimlerine hazırlanıyordu. Ancak ortada partiyi yine sıkıntıya sokmaya namzet önemli bir tartışma konusu vardı... "Cumhurbaşkanı adayı kim olacak... Denktaş UBP'den mi aday olacak. Yoksa bağımsız mı aday olacak."

Siyasi kulislerin tartıştığı en önemli konu buydu... Parti içerisinde İrsen Küçük Denktaş'ın partiden aday olmaması halinde desteklenmesine şiddetle karşı çıkıyor, Denktaş'ın bağımsız aday çıkma talebini reddediyor, UBP'nin kendi adayını göstermesi gerektiği fikrini savunuyordu. Hatta bazı görüşmelerde başka aday bulunamaması durumunda kendinin de bu göreve aday olabileceğini vurguluyordu.

Ancak dönemin yetkili kurulları Denktaş'ın adaylığına daha sıcak bakıyorlardı. UBP kurullarında İrsen Küçük'ün fikri onay görmemişti.

Denktaş'ın Cumhurbaşkanlığında bağımsız olarak desteklenme eğilimi Küçük'ün partiden istifasını getiriyor.

Bu dönemde Denktaş'la İrsen Küçük arasındaki bu çekişme pek çok gazeteye de manşet olmuştur. Traflar karşılıklı yaptıkları açıklamalarla birbirlerine yükleniyorlar, adeta gazetelerde ufak çapta düellolar yaşıyorlardı.

İrsen Küçük ortaya çıkan bu gelişmelerin ardından, bazı birikmiş sorunları da öne sürerek UBP'den istifa eder.

Partiden istifa eden İrsen Küçük bir dönem sonra 14 Aralık 1984 tarihinde Toplumsal Atılıp Partisi (TAP) kuracak 1985 yılında yapılacak seçimlere katılacak ancak barajı geçemeyecektir.

UBP 5. Olağan Kurultayı – 28 Ekim 1984

Bir önce yapılan kurutayın üzerinde daha 1 yıl bile geçmemişti ancak o kurultay Olağanüstü bir Kurultay olduğundan tüzük gereği Olağan Kurultay zamanı da gelmişti.

UBP 5. Olağan Kurultayı 28 Ekim 1984 tarihinde Mısırlızade Sineması'nda birkez daha toplanır. Kurultayda tek genel başkan adayı Dr. Dervi Eroğlu'dur. Oldukça sakin bir ortamda gerçekleştirilen kurultayda Eroğlu birkez daha UBP Genel Başkanlığı'na seçilir. Kurultaydan bir süre sonra yapılan Parti Meclisi toplantısında ise UBP Genel Sekreteri Enver Emin'in Genel Sekreterlik görevine devam etmesi kararlaştırılır.

Logolar'da, Yıldız savaşları...

Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde günümüzde hafızalardan silinen ancak o denemin gazetelerinin yıldız savaşları olarak isimlendirdiği başka bir savaş daha yaşanmaktaydı. Bu savaşın nedeni TKP'den ayrılan birgup milletvekilinin kurdukları Kıbrıs Demokrasi Partisi'nin logosunda bulunan yıldızlar ve Denktaş'ın bağımsız seçim logosu olarak belirlediği yıldız logosunun mahkemelere düşmesiydi...

Kendi partilerinin logosunda yıldız olduğu gerekçesi ile mahkeeye başvuran KDP Denktaş'ın kullanacağı logoya itiraz ederler. Ancak YSK Denktaş'ın yıldızı kullanmasına izin verir. Böylelikle Denktaş'ın yıllarca kullanacağı logo da ilk kez bu seçimlerde kullanılır...

Bu kez önce Cumhurbaşkanlığı seçimleri...

1976 seçimleri ve 1981 seçimlerinde Devlet Başkanlığı seçimleri genel seçimlerle aynı günde yapılmıştı ancak 1985 seçimlerine cumhurbaşkanlığı seçimleri genel seçimlerden 2 hafta öne 9 Haziran 1985 günü gerçekleştirilir...

Yapılan seçimlerden UBP destekli Bağımsız aday Denktaş geçerli oyların % 70.22'sini alarak KKTC'nin ilk Cumhurbaşkanı seçilirken, CTP adayı Özker Özgür oyların %18.28'ini, TKP adayı Alpay Durduran ise %9.54'ünü alarak yarışı tamamlarlar.

Eroğlu UBP genel Başkanı olarak ilk seçimlerine giriyor ve seçimlerden başbakan olarak çıkıyor...

KKTC'nin ilk Cumurbaşkanlığı seçimlerinin yapılmasından 2 hafta sonra gerçekleşirilen KKTC'nin ilk Genel Seçimlerine UBP ilk kez Eroğlu Genel Başkanlığı'nda gidiyordu. UBP, sandalye sayısı 40'tan, 50'ye yükseltilen KKTC Meclisinde 24 milletvekili çıkararak birinci parti oluyor ve Eroğlu bu seçimlerin ardından ilk kez başbakanlık koltuğuna oturuyordu. 1985 seçimlerinde CTP 12, TKP 10, YDP ise 4 milletvekilliği kazanmıştı. UBP'den istiafa ederek TAP'ı kuran Küçük ise barajı geçemeyerek meclis dışında kalmıştı.

Yarın : Koalisyonlar ve transferler dönemi... 1986 ve 1988 kurultayları... Siyasi başarılar rakipsiz kurultayları da beraberinde getiriyor.

Bilgi Notları

UBP Kurultayları hangi tarihlerde yapıldı?

UBP 1. Olağan Kurultayı (1 Ağustos 1976)

UBP 1. Olağanüstü Kurultayı (23 Nisan 1978)

UBP 2. Olağan Kurultayı ( 7 Ocak 1979)

UBP 3. Olağan Kurultayı (23 Mart 1980)

UBP 4. Olağan Kurultayı (31 Ekim 1982)

UBP 2. Olağanüstü Kurultayı (17 Aralık 1983)

UBP 5. Olağan Kurultayı (28 Ekim 1984)

*****

Ne kadar genel başkanlık yaptılar?

Rauf Raif Denktaş 8 ay 26 gün (266 gün)

Osman Nejat Konuk 1 yıl, 8 ay, 19 gün (619 gün)

Osman Nuri Örek 7 ay 16 gün (226 gün)

Mustafa Çağatay 5 yıl, 5 gün (1805 gün)

Dr. Derviş Eroğlu 23 yıl, 6 ay, 27 gün (8487 gün)

*****

Hangi Tarihler arası genel başkanlık yaptılar?

Rauf Raif Denktaş 11.10.75 – 3.7.76

Osman Nejat Konuk 1.8.76 – 12.4.78

Osman Nuri Örek 23.4.78 – 4.12.78

Mustafa Çağatay 7.1.79 – 17.12.83

Dr. Derviş Eroğlu 17.12.83 – 11.02.06

Dr. Derviş Eroğlu 29.11. 08 – 23.4. 10

***

Genel Sekreterler

Nejat Konuk - 1975/1976

Orhan Zihni Bilgehan - 1976/1978

İrsen Küçük - 1978/1982

Hakkı Atun - 1982/1982

Evner Emin - 1982/1990

****

UBP'den istifalar hangi partileri doğurdu

DHP Demokratik Halk Partisi ( Nejat Konuk, İsmet Kotak)

SDP Sosyal Demokrat Parti (Raif Denktaş)

TAP Toplumsal Atılım Partisi ( İrsen Küçük)

Kaynaklar; UBP Genel Merkezi Arşiv Kurultay Dosyaları, Birlik Gazetesi Arşivleri, Halkın Sesi Gazetesi Arşivleri, Bozkurt Gazetesi Arşivleri (YDÜ Büyük Kütüphane), KKTC YSK Web Arşivi, KKTC Cumhuriyet Meclisi Web ve Gazeteler Arşivi, KKTC Cumhuriyet Meclisi Kütüphanesi, Bülent Fevzioğlu "Kıraaathane-i Osmani'den Cumhuriyet Meclisi'ne" (1886-1996, Özdemir Tokel, Kıbrıs Türk Siyasi Tarihi Tez Çalışması (1878-2015)