Türkiye'nin tepki gösterdiği Fransa-Güney Kıbrıs askeri anlaşması neleri öngörüyor?

Türkiye Milli Savunma Bakanlığı, Fransa’nın Kıbrıs’a asker konuşlandıracağına yönelik açıklamalara tepki göstererek, “Bu tür girişimlerin mevcut hassas dengeyi bozma ve gerilimi artırma riski” taşıdığını söyledi.

BBC Türkçe'de yer alan habere göre Fransız askeri birliklerinin Kıbrıs’ta insani ve operasyonel görevler kapsamında konuşlandırılmasını düzenleyen Statü Anlaşması’nın (SOFA) Haziran ayında imzalanması bekleniyor.

Anlaşmanın duyurulması adanın Kuzey Kıbrıs'ın tepkisini çekti.

Başbakan Ünal Üstel, Fransız askerlerinin bölgeye konuşlandırılacağı açıklamasının “son derece tehlikeli, provokatif ve kabul edilemez bir adım” olduğunu söyledi.

Kıbrıs Türk basınında yer alan haberlere göre Üstel, 27 Nisan’da “Bir yandan yeni bir müzakere sürecinden bahseden Hristodulidis ve zihniyeti, diğer yandan Kıbrıs Türk Halkı’nı yok saymakta ve görmezden gelmektedir. Bu çelişkili tutum, onun gerçek niyetini açıkça ortaya koymaktadır” dedi.

Peki "Kıbrıs Cumhuriyeti" ve Fransa arasındaki anlaşma hakkında neler biliniyor, iki ülke arasındaki ilişkiler son dönemde nasıl değişti?

İran savaşı Kıbrıs’taki askeri dengeyi nasıl etkileyebilir? Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs'a savaş uçağı konuşlandırması ne anlama geliyor?

TÜRKİYE MSB: GERİLİMİ ARTIRMA RİSKİ TAŞIYOR

Türkiye Milli Savunma Bakanlığı 30 Nisan’daki haftalık basın bilgilendirme toplantısında Kıbrıs ve Fransa arasındaki anlaşmaya da değindi.

Açıklamada, “Fransa tarafından Güney Kıbrıs’a asker gönderileceğine yönelik açıklamaların hangi somut güvenlik ihtiyacına dayandığı belirsizliğini koruyor” denildi.

“Bu tür girişimlerin mevcut hassas dengeyi bozma ve gerilimi artırma riski olduğu” belirtildi.

Bakanlık, “Bu tür girişimlerin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi açısından da gelecekte güvenlik riskleri doğurabileceğini ve bölgesel istikrarı zedeleyebilecek adımlardan kaçınılması gerektiğini bir kez daha ifade ediyoruz” ifadelerini kullandı.

"KIBRIS CUMHURİYETİ' VE FRANSA ARASINDAKİ ANLAŞMA NEYİ ÖNGÖRÜYOR"

ABD merkezli Yunan diaspora yayını National Herald’ın 27 Nisan tarihli haberine göre Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis, katıldığı bir etkinlikte anlaşmanın bakanlar düzeyinde Haziran ayında imzalanmasının planlandığını söyledi.

Hristodulidis, Avrupa Birliği’nin Avrupa İçin Güvenlik (SAFE) programı çerçevesinde Kıbrıs’a tahsis edilen 1,2 milyar euroluk kaynak doğrultusunda hükümetin Fransız şirketleri ile Kıbrıs savunma sanayisi arasında sinerji yaratmayı hedeflediğini belirtti.

Rum Yönetimi merkezli Phileleftheros gazetesine göre anlaşma dört ana alanı kapsıyor: askeri koordinasyon ve birlikte çalışabilirlik, savunma teknolojileri ve sanayi işbirliği, ortak tatbikatlar ve personel değişimi, ayrıca hukuki-idari düzenlemeler.

Anlaşmanın karşılıklılık esasına dayandığı, Kıbrıslı personelin Fransa’da görev yapmasına da hukuki zemin oluşturduğu belirtiliyor.

İŞBİRLİKLERİ DERİNLEŞİYOR

SOFA anlaşması, Hristodulidis ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Paris’te gerçekleştirdiği görüşmede imzalanan Stratejik Ortaklık Anlaşması’nı takip ediyor.

Bu anlaşma savunma, enerji, güvenlik, inovasyon ve eğitim alanlarında işbirliği çerçevesi oluşturuyor. 2026–2030 eylem planını da içeriyor.

Phileleftheros’a göre Mari Deniz Üssü’nün modernizasyonu ve savunma tedarik anlaşmaları da gündemde.

Ayrıca Güney Kıbrıs'ın talep ettiği savunma ekipmanlarının büyük bölümünün Fransız savunma sanayisi tarafından karşılanması planlanıyor.

Kıbrıs Rum basını, Griffon zırhlı personel taşıyıcıları ve Serval hafif taktik araçlarının alımı için görüşmelerin sürdüğünü, VAB zırhlılarının modernize edileceğini aktarıyor.

FRANSA İLE İLİŞKİLER VE BÖLGESEL GELİŞMELER

Rum Yönetimi Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, SOFA anlaşmasının savunma ve güvenlik alanında işbirliğini derinleştireceğini söyledi.

Fransa’nın, bölgede artan gerilim sonrası Charles de Gaulle uçak gemisi görev grubunu Doğu Akdeniz’e gönderdiği de hatırlatıldı.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Kıbrıs’a yönelik saldırıların Avrupa’ya saldırı anlamına geldiğini ifade etmişti.

Kaynak: BBC Türkçe