Lapta Hesap İşi tescil lansmanı yapıldı

Kıbrıs Türk Girişimci Kadınlar Derneği (GİKAD) tarafından Cumhurbaşkanlığı konferans salonunda düzenlenen lansmana;  Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın eşi Nilden Bektaş Erhürman, Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu, bazı milletvekilleri, bürokratlar, oda başkanları, GİKAD üyeleri, sanatçılar, eğitmenler ve davetliler katıldı.

Lansmanda, Lapta Hesap İşi’nin tarihsel süreci, tescil yolculuğu, bu sanatın kuşaktan kuşağa aktarılması için yapılan çalışmalar ve geleneksel motiflerin günümüz tasarım, eğitim ve üretim alanlarına taşınması ele alındı.

Etkinlikte, Lapta Hesap İşi’nin 1920’li yılların sonunda Lapta İlkokulu’na gelen öğretmen Fikriye Niyazi’nin köydeki kadınlara ve genç kızlara nakışı öğretmesiyle yaygınlaştığı anlatıldı; nakışın emek, sabır ve dikkat isteyen yapısına dikkat çekildi.

NİLDEN BEKTAŞ ERHÜRMAN: “LAPTA HESAP İŞİ’NİN ÖZNESİNDE HEP KADIN VAR”

Lansmanda konuşan Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın eşi Nilden Bektaş Erhürman, Lapta Hesap İşi’nin tescil belgesinin alınması sürecinde yer almaktan gurur duyduğunu belirtti. Erhürman, bu yolculuğun başından sonuna kadar kadın emeğinin öne çıktığını ifade ederek, bunun ne kadar kıymetli olduğunun altını çizdi.

Lapta Hesap İşi’ne baktığında sabır ve büyük bir emek gördüğünü kaydeden Erhürman,  bundan sonra Lapta Hesap İşi’ne bakıldığında yerel, tescillenmiş ve tanınmış bir kültürel miras görüleceğini belirtti. Nilden Bektaş Erhürman; diğer yerel ürünlerin de tescillenmesi için ortak çaba gösterilmesi gerektiğini ifade etti.

Erhürman, emeği geçen herkese teşekkürlerini sunarak, “İyi ki bu işin peşiniz bırakmadınız, tuttunuz. Sabırla ilmek ilmek dokudunuz.” dedi.

AMCAOĞLU: “GEÇMİŞİNDEN KOPANLARIN GELECEĞİ OLMAZ”

Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu da konuşmasında, Lapta Hesap İşi’nin geçmişi gelecekle buluşturan bir değer olduğunu vurguladı. 

Amcaoğlu, kültürel mirasın korunmasının yalnızca geçmişe sahip çıkmak anlamına gelmediğini, aynı zamanda bu değerleri gelecek kuşaklara aktarmanın bir yolu olduğunu söyledi.

Tescil sürecinde katkı koymaktan memnuniyet duyduğunu ifade eden Amcaoğlu, bu çalışmanın bir başlangıç niteliği taşıdığına dikkat çekti.

ATASER: “LAPTA HESAP İŞİ OKULU YARATMAYA HAZIRIZ”

Lapta-Alsancak-Çamlıbel (LAÇ) Belediye Başkanı Fırat Ataser ise, Lapta Hesap İşi’nin tescillenmesinin bölge açısından önemine vurgu yaptı.

Lapta’nın tarihi, dokusu ve kültürüyle özel bir yer olduğunu belirten Ataser, göreve başladıktan sonra GİKAD temsilcileriyle bir araya geldiklerini ve Lapta Hesap İşi’nin tescil sürecine destek verdiklerini anlattı.

Ataser, Lapta sakini Sıdıka Ruso’nun bu işin bugünlere gelmesindeki rolüne işaret ederek, Lapta Hesap İşi’nin yalnızca korunması değil, sürdürülebilir olması gerektiğini söyledi.

Bu sanatın gençlere öğretilmesi, eğitim sürecine dahil edilmesi, meslek haline gelmesi ve turizmin bir parçası olması gerektiğini ifade eden Ataser, belediye olarak bu konuda yer tahsisi ve altyapı konusunda destek vermeye hazır olduklarını belirtti. Ataser, “Lapta Hesap İşi okulu yaratalım, biz varız.” diyerek, ilerleyen dönemde Lapta’nın diğer kültürel değerleri için de benzer çalışmalar yapılması gerektiğini kaydetti.

GÜLŞEN HOCANIN: “BUGÜN BİR BAŞLANGIÇ”

Mesleki Teknik Öğretim Dairesi Müdürü Gülşen Hocanın ise, Lapta Hesap İşi’nin tescil sürecinde öğretmenler ve öğrencilerle katkı koymaya çalıştıklarını belirtti.

Bugünün bir sonuç değil, başlangıç olduğunu vurgulayan Hocanın, bundan sonraki görevin bu işi gençlere sevdirmek ve gelecek kuşaklara aktarmak olduğunu söyledi.

Atatürk Meslek Lisesi’nde ev sanatları alanındaki öğrencilerin bu tekniği öğrendiğini kaydeden Hocanın, çalışmaların daha sistemli ve planlı şekilde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

Mesleki Teknik Öğretim Dairesi’ne bağlı 65 köy yaşam ve eğitim merkezinde yaklaşık 4 bin kursiyer bulunduğunu da belirten Hocanın, Lapta Hesap İşi’nin doğru şekilde öğretilmesi halinde turizm ve tanıtım açısından da önemli bir değer olacağını söyledi.

KAVUKLU: “BU HİKAYE BİTMEZ, BAŞKA HİKAYELER DOĞURUR”

GİKAD Başkanı İçim Çağıner Kavuklu da, Lapta Hesap İşi’nin yalnızca bir nakış değil, ülkesini ve kültürünü sevenlerin hikayesi olduğunu söyledi.

Kavuklu, bu hikayenin sevgi, sabır, inat, azim ve akılla büyüdüğünü belirterek, “O yüzden bu hikaye bitmez, bu hikaye dallanır, budaklanır, başka hikayeler doğar.” Dedi.

Bu sanatı başlatan Fikriye Niyazi’yi rahmet ve minnetle anan Kavuklu, Sıdıka Ruso’ya da teşekkür ederek, onun bu sanatı bugünlere taşıyan en önemli isimlerden biri olduğunu vurguladı.

Lapta Hesap İşi’nin artık yalnızca Lapta, bir dernek ya da GİKAD’ın değil, herkesin ve özellikle gençlerin değeri olduğunu belirten Kavuklu, bu mirası büyütmek için birlikte çalışmaya devam edeceklerini söyledi.

Kavuklu, Lapta Hesap İşi’nin Türkiye’de tescillenen üçüncü KKTC ürünü ve ilk el sanatı olmasının gururunu yaşadıklarını ifade ederek, hedeflerinin bu değeri daha ileriye taşımak ve uluslararası alanda görünür kılmak olduğunu belirtti.

Kavuklu, azimle çalışıldığı takdirde, ileride Lapta Hesap İşi’nin UNESCO korumasına alınabileceğine de inanç belirtti.

SIDIKA RUSO: “GENÇLERİMİZ ÖĞRENSİN, DEVAM ETSİN”

75 yıldır Lapta Hesap İşi’yle uğraşan ve bugünlere taşınmasında önemli rol oynayan Sıdıka Ruso da konuşmasında, hayatının bu işi yapmakla geçtiğini söyledi.

Ruso, bu sanatı annesinden ve ailesinden miras aldığını belirterek, yıllarca kendi yüreğinin ve aklının yolunda ilerlediğini anlattı. Lapta Hesap İşi sayesinde ayakta kaldığını ve çocuklarını büyüttüğünü söyleyen Ruso, sanatın tükenmeyen bir değer olduğunu ifade etti.

Ruso, tescilin alınmasının önemli olduğunu ancak asıl isteğinin bu işin gençlere öğretilmesi olduğunu belirtti.

ÖZBEKOĞLU: “BU BİR NAKIŞ DEĞİL, HAFIZA VE KÜLTÜREL MİRAS”

GİKAD ve GİKA-KOOP kurucu üyesi Özlem Özbekoğlu da, tescil sürecinin bir fikir ve vizyonla başladığını, Kıbrıs’taki tescil için üç yılı aşkın, Türkiye tesciliyle birlikte toplam dört yıla yakın bir süreç yürütüldüğünü belirtti.

Bu yolculuğun dayanışma, sabır ve emekle ilerlediğini söyleyen Özbekoğlu, Lapta Hesap İşi’nin yaşatıldıkça büyüyeceğini ve dünyaya açılacağını ifade etti. Özbekoğlu, “Bu bir son değil, başlangıç. Bu bir nakış değil; hafıza, kültürel miras ve artık bir ekonomi.” dedi. Özbekoğlu, üzerlerinde büyük bir sorumluluk olduğunu vurguladı.

ŞAH: “AMAÇ LAPTA HESAP İŞİ’Nİ DAHA GENİŞ KİTLELERE ULAŞTIRMAK”

GİKAD ve GİKA-KOOP kurucu üyesi Ziynet Şah ise, Lapta Hesap İşi’yle ilk tanıştıkları gün itibarıyla bu değeri daha geniş kitlelere tanıtmak ve geliştirmek için çalışmaya başladıklarını söyledi.

Lapta Hesap İşi motiflerinin günlük hayatta daha fazla yer alabilmesi için makine işçiliğiyle de uygulanabilecek bir altyapı oluşturduklarını ifade eden Şah, bu adımın el emeğiyle yapılan nakışı desteklemek ve görünür kılmak amacı taşıdığını kaydetti.

Şah, Lapta Hesap İşi’nin korunması, çoğaltılması ve günlük yaşamda daha görünür hale gelmesi için çalışmaya devam edeceklerini belirtti.

ONUREL: “PROJEDE YAZIM VE KOORDİNASYON GÖREVİNİ ÜSTLENDİM”

GİKAD Yönetim Kurulu üyesi Nesligül Onurel ise, bu anlamlı günde yer almaktan duyduğu mutluluğu paylaşarak, amaçlarının bu kültürel mirası modern imkanlarla günlük yaşamın farklı alanlarına taşımak olduğunu belirtti.

Süreçte yaptığı çalışmalara değinen Onurel, projenin hayata geçmesinde emeği geçen kurumlara ve katkı koyanlara teşekkür etti. Onurel,  “Yolumuz açık olsun.” dedi.

CİCİBABA: “LAPTA HESAP İŞİ BENİM HAYATIMA UMUT OLARAK GİRDİ”

GİKA-KOOP Genel Müdürü Benal Cicibaba da konuşmasında, Lapta Hesap İşi’ni ilk kez annesinin ellerinde gördüğünü, yıllar sonra kooperatifte bu işle daha yakından ilgilenmeye başladığını anlattı.

Matematik alanından geldiğini belirten Cicibaba, Lapta Hesap İşi’nin göründüğü kadar kolay olmadığını, tel tel hesaplama, motif yerleşimi, desen büyütme ve renk uyumu gerektiren bir teknik olduğunu söyledi.

Cicibaba, Lapta Hesap İşi’nin kendisi için yalnızca bir nakış değil, umut olduğunu ifade ederek, bu sanatın Kıbrıs’tan Londra’ya uzanan ürünlere dönüşmesinde yaptığı çalışmaları anlattı. 

KAYAN: “TÜRKİYE’DE TESCİL 2025 KASIM’DA ALINDI”

GİKAD Ankara Temsilcisi Burcu Kayan, Lapta Hesap İşi’nin Türkiye’de coğrafi işaret tescili alma sürecini aktardı. Kayan, 2024 yılında KKTC’de tescil alındığını, ardından Türkiye’de başvuru sürecinin başlatıldığını söyledi. Türk Patent ve Marka Kurumu’na yapılan başvurunun ardından yaklaşık 14 aylık bir süreç yürütüldüğünü belirten Kayan, Türkiye’de tescilin 2025 Kasım ayında alındığını kaydetti.

Lapta Hesap İşi’nin, Hellim ve Zivaniya’dan sonra Türkiye’de tescil alan üçüncü KKTC ürünü olduğunu belirten Kayan, coğrafi işaretin yerel ürünleri koruma, tanıtma ve ekonomik değere dönüştürme açısından önem taşıdığını söyledi.

SANATÇI VE EĞİTMENLER SÜRECİ ANLATTI

Lansmanda söz alan Dervişe Çeliker, Banu Baler, Behice Sönmez Biran  de Lapta Hesap İşi’yle yollarının nasıl kesiştiğini ve katkılarını anlattı.

Konuşmacılar, bu nakışın teknik bilgisinin kayıt altına alınması, tescil dosyasının hazırlanması, kurslarla öğretilmesi, gençlere aktarılması ve modern tasarımlarla görünür kılınması gerektiğini vurguladı. Konuşmacılar, ayrıca, Lapta Hesap İşi’nin yalnızca sandıklarda saklanan bir el işi değil, eğitim, tasarım ve üretim alanlarında yaşatılabilecek bir kültürel miras olduğunu belirtti. 

LAPTA HESAP İŞİ’YLE ÇALIŞAN MODA TASARIMCILARI

Lapta Hesap İşi’yle çalışan tasarımcılar Fahriye Behçet, İlkan Koral, Tülay Kader ve Meslek lisesi öğrencisi Merve İşlek de geleneksel motifleri kıyafet, koleksiyon ve eğitim çalışmalarıyla bugüne nasıl taşıdıklarını anlatarak, bu deneyimin kendilerine el emeği, sabır ve kültürel kimlik açısından yeni bir bakış kazandırdığını akatardı.  

Türkiye’den konuk olarak gelen tasarımcı Dilek Hanif, ise Lapta Hesap İşi’ni Türkiye’deki televizyon programına taşıyarak bu değerin tanıtımına destek verdiğini anlattı.

Van Sanayici ve İş Kadınları Derneği Başkanı Özge Burak Değer de, GİKAD ile iş birliği sonucunda Lapta Hesap İşi motiflerinin Van’ın geleneksel sanatı gümüş işçiliğiyle buluşturulduğunu belirterek, örnekler gösterdi; bu tür iş birliklerinin önemini vurguladı.