Mesele tek başına gazetecilik değil, toplumsal hafızanın korunmasıdır!

Masumiyet karinesi üzerine yürütülen tartışmalar, gelinen aşamada ciddi bir kavram karmaşasına dönüşmüş durumda. Ne istendiği, neyin savunulduğu ve neye karşı çıkıldığı giderek belirsizleşirken; aslında sürekli temas halinde olması gereken iki meslek grubunun karşı karşıya geldiği görülüyor.

Bir taraf diğerine meslek öğretmeye çalışırken, ana muhalefet ise içine düştüğü siyasi açmazdan çıkış yolu arıyor. Basın cephesinde ise temel yaklaşım değişmiyor: Gazetecilik meslek ilkelerine bağlı hiçbir gazeteci, kamu yararını yok sayarak bir habere imza atmaz.

MASUMİYET KARİNESİ VE TARİHİ KARARTMA RİSKİ

Bugün tartışılan düzenleme, teknik bir hukuk maddesi olmanın ötesine geçmiştir. Eğer “tanınmış kişi” ve “kamuya mal olmuş kişi” tanımları bu maddeye açık şekilde eklenmezse, bu durum gelecekte siyasi tarihin sistematik biçimde karartılması sonucunu doğurabilir.

Kuzey Kıbrıs’ta siyasi geçmişi; sahte belgelerden kurultay krizlerine, rüşvet iddialarından bürokratik yolsuzluklara kadar pek çok olayla doludur. Bu olayların tamamı, kamuoyunun bilgisine basın aracılığıyla ulaşmıştır.

Soru basittir: Bu olaylar yaşanmaya devam edecek, ancak yazılamayacak mı?

SİYASİ TARİHE GEÇEN SKANDALLAR: SAHTE İMZA VE KURULTAY KRİZİ

Başbakan İrsen Küçük’ün imzasının taklit edilmesiyle ortaya çıkan skandal, siyasi tarihin en çarpıcı örneklerinden biridir. Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu’nun eski müsteşarı Mustafa Tanju Tokay ile Kamu Hizmeti Komisyonu Sınav Müdürü Emir Hüseyin Emirkan’ın sahte belgeyi tedavüle sürdükleri gerekçesiyle tutuklanmaları, devletin en üst kademelerine uzanan bir krizi gözler önüne sermiştir.

Sahte belgede yer alan; kamu görevlilerine baskı yapılması, delegelere menfaat sağlanması ve medya üzerinde yönlendirme kurulması gibi ifadeler, olayın yalnızca bir imza taklidi değil, sistematik bir müdahale girişimi olduğunu ortaya koymuştur.

Bunun hemen ardından gelen Ulusal Birlik Partisi kurultay süreci ise siyasetin yargıya taşındığı bir başka kritik kırılma noktası olmuştur. İrsen Küçük ile Ahmet Kaşif arasında yaşanan liderlik mücadelesi, mahkeme kararlarıyla şekillenmiş; Lefkoşa Kaza Mahkemesi’nin Küçük’ün genel başkanlığını iptal etmesi ve yetkilerini durdurması, parti içinde derin bir bölünmeye yol açmıştır.

2024–2026 DÖNEMİ: YARGI DOSYALARI VE KAMUYA MAL OLAN İSİMLER

Son yıllarda Kuzey Kıbrıs'ta siyaset ve bürokrasi ekseninde yürütülen yargı süreçleri, kamuoyuna mal olmuş çok sayıda ismi gündeme taşımıştır.
2024 yılında patlak veren sahte diploma ve üniversite yolsuzlukları, bu sürecin en kapsamlı dosyası olarak öne çıkmaktadır. Eski Milli Eğitim Bakanı Kemal Dürüst, sahte belge düzenleme ve suç gelirlerini aklama gibi çok sayıda suçlamayla yargılanmıştır. Aynı süreçte Meray Dürüst, sahte faturalar ve diploma tedavülü iddialarıyla mahkemeye çıkarılmıştır.

Gazimağusa eski Polis Müdürü Barış Sel’in sahte diploma kullanımı iddiasıyla yargılanması ve Armağan Boyraz’ın sahte doktora diploması nedeniyle hapis cezasına çarptırılması, bu dosyanın yalnızca bürokrasi değil, farklı kamu alanlarına da yayıldığını göstermektedir.

RÜŞVET VE YOLSUZLUK SORUŞTURMALARI: ÜST DÜZEY İSİMLER DOSYALARDA

Yalnızca diploma skandalları değil; rüşvet ve ihale yolsuzluğu dosyaları da son yıllarda yoğun şekilde gündeme gelmiştir.
Başbakanlık eski Müsteşarı Hüseyin Cahitoğlu hakkında; rüşvet, irtikap ve suç gelirlerini aklama gibi ağır suçlamalarla yürütülen soruşturma, kamu yönetiminde ciddi bir kırılmaya işaret etmiştir.

Merkezi İhale Komisyonu eski Başkanı Salih Canseç’in, ihale süreçlerine müdahale ederek rüşvet aldığı iddialarıyla tutuklanması; kamu ihalelerinde şeffaflık tartışmalarını yeniden alevlendirmiştir.

Bunun yanında Oğuz Köse’nin çalışma izinleri karşılığında menfaat temin ettiği iddialarıyla yargılanması, bürokrasideki günlük işleyişin dahi denetim altında olması gerektiğini ortaya koymuştur.

SİYASETİN İÇİNDEN GELEN İDDİALAR VE DOKUNULMAZLIK TARTIŞMALARI

Sahte diploma soruşturması kapsamında kamuoyunda “Juju” lakabıyla bilinen Fatma Ünal’ın yargılanması, sürecin siyasi ayağını görünür kılmıştır.

Bu dosyada adı geçen Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler hakkında ortaya atılan iddialar ve ardından gelen dokunulmazlık tartışmaları, meselenin yalnızca adli değil, aynı zamanda siyasi bir kriz olduğunu göstermiştir

Bu tür süreçlerde basının rolü, yalnızca bilgi aktarmak değil; aynı zamanda kamu adına denetim işlevi görmektir.

BASIN OLMAZSA BU DOSYALAR NASIL BİLİNECEK?

Tüm bu örnekler, tek bir gerçeği ortaya koymaktadır: Kamuya mal olmuş kişilerle ilgili yargı süreçleri, doğrudan kamu yararı kapsamındadır.
Eğer masumiyet karinesi düzenlemesi, bu kişiler için açık bir istisna içermeden uygulanırsa; soruşturmalar kamuoyundan gizlenecek, siyasi ve bürokratik hesap verebilirlik zayıflayacak ve toplumun bilgi alma hakkı ciddi şekilde sınırlanacaktır.

Bu durumda yalnızca gazetecilik değil, aynı zamanda demokratik denetim mekanizmaları da zarar görecektir.

MESELE BASIN DEĞİL, TOPLUMSAL HAFIZADIR

Bugün gelinen noktada tartışma, basın özgürlüğü sınırlarının çok ötesine geçmiştir. Bu mesele, KKTC’de yaşananların kayda geçip geçmeyeceği ile ilgilidir.

Tanınmış ve kamuya mal olmuş kişiler için açık bir düzenleme yapılmadığı takdirde; bugün yaşanan skandallar, yarının tarihine eksik ya da hiç yazılmayacaktır.

Bu nedenle masumiyet karinesi tartışması, aynı zamanda bir “hafıza meselesi”dir.