Erhürman: Holguin'e "Guterres'in 7 'ev ödevinde' uzlaşma ihtimali varsa görüşmeye katılırım" dedim

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında New York’ta gerçekleştirdiği temasları değerlendirmek üzere Cumhurbaşkanlığı’nda basın toplantısı düzenledi.

Erhürman, New York’ta üçlü görüşmeye katılmayı reddettiği yönündeki iddiaları da yanıtlayarak, masadaki güven yaratıcı önlemlerin birkaç tanesi üzerinde dahi uzlaşma ihtimali bulunması halinde görüşmeye katılacağını bildirdiğini ancak kendisine bu konuda geri dönüş yapılmadığını söyledi.

“GUTERRES’İN 7 GÜVEN YARATICI ÖNLEM ÖNERİSİ VAR”

Temmuz ayı sonunda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in adaya geldiğini ve güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve öze ilişkin konularda anlamlı bir gelişme olması halinde 5+1 toplantısı çağrısı yapacağını söyleyerek adadan ayrıldığını anımsatan Erhürman, bunun ardından GKRY Başkanı Nikos Hristodulidis ile ilk görüşmesinin, haftada bir görüşme konusunda anlaşmalarına rağmen yaklaşık bir ay sonra gerçekleştiğini anlattı.

Bu görüşmede Guterres tarafından masaya konulan yedi güven yaratıcı önlemi ele aldıklarını belirten Erhürman, söz konusu önlemlerin geçiş noktalarının açılması, mayınların temizlenmesi, afetlere karşı ortak müdahale mekanizması kurulması, düzensiz göçle mücadele konusunda ortak mekanizma oluşturulması, sivil toplumla ilgili danışma biriminin kurulması ve karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlık hakkını kapsadığını ifade etti.

Erhürman, üç ayrı görüşme gerçekleştirdiklerini belirterek, ikinci toplantıda “güven aşındırıcı önlemleri” görüştüklerini, New York öncesindeki son görüşmede ise Hristodulidis’in Guterres tarafından masaya konulan yedi güven yaratıcı önlem hiç yokmuş gibi 19 yeni öneriyle geldiğini kaydetti.

Erhürman, bu yaklaşımı, “Görüşme olsun diye görüşme olsun ama bizi hiçbir sonuca ulaştırmasın yaklaşımı” olarak değerlendirdi.

“BAŞARILI BİR TOPLANTI İÇİN KOŞULLAR OLUŞMADI”

New York’a her yıl BM Genel Kurulu’nun gerçekleştirildiği dönemde gidildiğini ve bu çerçevede üçlü ya da 5+1 toplantısı öngörülmediğini belirten Erhürman, başarılı bir toplantı için koşulların oluşmadığını vurguladı.

Erhürman, BM Genel Sekreteri Guterres’in 16 Eylül’de yaptığı açıklamada da bu yönde görüş ortaya koyduğunu hatırlatarak, Guterres’in “Başarılı bir toplantı yapmak için henüz koşullar oluşmadı, geçmişte yapılan hataları tekrar etmek istemiyoruz” ifadelerini kullandığını aktardı.

“RUM DAİMİ TEMSİLCİLİĞİ RANDEVU VERİLMEMESİNİ TALEP EDEN YAZI GÖNDERDİ”

Erhürman, 23 Eylül’de New York’a gittikleri gün Kıbrıs Rum tarafının New York’taki Daimi Temsilciliği tarafından, Kıbrıslı Türk yetkililere randevu verilmemesinin talep edildiği bir yazının Birleşmiş Milletler’e ve diğer daimi temsilciliklere iletilmek üzere gönderildiğini söyledi.

“ÜÇLÜ GÖRÜŞME GÜNDEME GELMEDİ”

BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin ile 24 Eylül’de görüştüklerini belirten Erhürman, bu toplantıda hiçbir şekilde üçlü görüşme ihtimalinin gündeme gelmediğini ifade etti.

Erhürman, aynı gün daha sonra Holguin aracılığıyla Hristodulidis’in üçlü görüşme önerisinin kendilerine iletildiğini söyledi.

Aynı gün Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ’nın, BM Siyasi ve Barış İnşası İşlerinden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo ile görüştüğünü belirten Erhürman, daha sonra Dânâ ile Kıbrıslı Rum Müzakereci Menelaos Menelau’nun Holguin ile bir araya geldiğini ve bu görüşmelerde de liderler düzeyinde üçlü toplantı konusunun gündeme gelmediğini kaydetti.

Erhürman ayrıca, New York’ta Mehmet Harmancı’nın katılacağı Cyprus Forum’da statüsünün değiştirilmesi talebini de Holguin’e aktardıklarını belirtti.

“GÜVEN YARATICI ÖNLEMLERİN BİRKAÇINDA UZLAŞMA İHTİMALİ VARSA GÖRÜŞMEYE KATILIRIM”

Erhürman, New York’taki temasları devam ederken Holguin’in kendilerini arayarak görüşmek istediğini ve bunun üzerine bir görüşme gerçekleştirdiklerini anlattı.

Holguin’in kendisine Hristodulidis’in üçlü görüşme talebini ilettiğini ve dönüşümlü başkanlık konusunda bir uzlaşma ihtimali bulunması halinde üçlü görüşmeye katılıp katılmayacağını sorduğunu belirten Erhürman, kendisi açısından dönüşümlü başkanlığın metodoloji bağlamında ele alınması gereken bir konu olduğunu söyledi.

Erhürman, dönüşümlü başkanlığın güvenlik ve garantilerle eşleştirilerek görüşülmesinin anlamlı olmayacağını belirterek, dönüşümlü başkanlığın güvenlik ve garantilerle eşleştirilmeden, ilkesel olarak kabulüne ilişkin bir görüşme yapılması halinde buna katılabileceğini Holguin’e ilettiğini ifade etti.

Erhürman, bu konuda da kendisine geri dönüş yapılmadığını söyledi.

“Fotoğraf verme amaçlı ya da toplantı olsun diye toplantı niteliğinde bir toplantıyı neden yapalım?” diye soran Erhürman, önemli olanın bir toplantının gerçekleştirilmesi değil, sonuç alıcı olması olduğunu vurguladı.

“ÜÇLÜ GÖRÜŞME TALEBİNİ REDDETMEDİM”

Rum basınında kendisinin Genel Sekreter’in üçlü görüşme talebini reddettiği yönünde çıkan haberleri de değerlendiren Erhürman, söz konusu taleplerin Guterres’e değil Hristodulidis’e ait olduğunu belirtti.

Erhürman, şu ifadeleri kullandı:

“Bunlar Genel Sekreter’in davetleri değildi. Sayın Hristodulidis’in görüşme talepleriydi. Ve ben de reddetmedim. Söylediğim şey şu: Önümüzdeki güven yaratıcı önlemlerin iki, üç tanesinde bile uzlaşma ihtimali varsa gelirim. Ama Genel Sekreter’in önünde dönüşümlü başkanlığı güvenlik ve garantilerle eşleştirecek bir ortamsa yaratılmak istenen, ben böyle bir ortamın parçası olmam.

Çünkü herkes biliyor ki benim dönüşümlü başkanlıkla ilgili söylediğim şey siyasi eşitlik bağlamındadır ve siyasi eşitlik de metodolojinin birinci maddesidir. Esasa dair konulara giriyormuşuz gibi bir hava yaratılmasına izin vermem. Söylediğim şey bu.”

“HRİSTODULİDİS’İN 19 ÖNERİSİ, GUTERRES’İN 7 ÖNERİSİNDEN AYRI”

Guterres’in gündeme getirdiği yedi güven yaratıcı önlemin Hristodulidis’in sunduğu 19 yeni öneriden ayrı olduğunu belirten Erhürman, Guterres ile yaptığı görüşmede söz konusu 19 maddenin gündeme gelmediğini kaydetti.

Erhürman, masada bulunan yedi güven yaratıcı önlem üzerinden ilerlemek istediklerini ifade ederek, geçiş noktaları dışında bu yedi önerinin altısını öneri olarak kabul ettiklerini söyledi.

Hristodulidis’in ise yedi önerinin hiçbirini kabul etmeyerek 19 yeni öneriyle geldiğini belirten Erhürman, “Dolayısıyla New York’ta Hristodulidis’in yapacağı şey, Guterres’e 19 yeni maddeyi verip Guterres’in 7 önerisini rafa kaldırma amacı taşıyordu” ifadelerini kullandı.

Erhürman, Guterres’in görev süresinin sona ermesine bu kadar kısa süre kala, yalnızca son toplantıda gündeme getirilen 19 maddelik öneri üzerinden bir görüşme gerçekleştirmenin “müzakere etmek için müzakere” anlamına geleceğini ve yalnızca fotoğraf vermeye yönelik olacağını savundu.

“YEDİ MADDEYE ODAKLANMAZSAK SONUÇ ALAMAYIZ”

Erhürman, sınırlı zaman içerisinde odağın sürekli değiştirilmesi halinde sonuç alınamayacağını belirterek, “Yedi maddeye odaklanmazsak, durmadan odağı kaydırırsak hiçbir sonuca ulaşmamız mümkün olmayacak” dedi.

Rum basınında 19 maddeye ilişkin yer alan eleştirilere de işaret eden Erhürman, güven yaratıcı önlemlerin görüşülmesi için New York veya Cenevre’de garantör ülkelerin de katıldığı toplantılar yapılmasına gerek olmadığını, bu konularda Lefkoşa’da ilerleme sağlanması gerektiğini söyledi.

“NE KADAR ÇOK GÖRÜŞÜLÜRSE O KADAR İYİ ANLAYIŞI YANLIŞ”

“Ne kadar çok fotoğraf çekilirse, ne kadar çok görüşülürse o kadar iyi” anlayışının yanlış olduğunu ifade eden Erhürman, Lefkoşa’da gerçekleştirilen görüşmeler sonuçsuz kaldığında “görüşmeseniz daha iyiydi” diyenlerin, New York’ta olası bir sonuçsuz görüşme gerçekleşmediğinde bu kez “görüşmediler bile” dediğini belirtti.

Erhürman, bu yaklaşım yerine sonuç alıcı görüşmelere odaklanılması gerektiğini ifade etti.

“HAYALİM YOK, AMACIM VAR”

Süreçte hayal kırıklığı yaşayıp yaşamadığı yönündeki soruya da yanıt veren Erhürman, “Benim hayalim yok, benim amacım var” dedi.

Erhürman, birinci amacının ülkedeki çocukların ve gençlerin dünyayla buluşması olduğunu söyledi. Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesine sahip olduğunu belirten Erhürman, kendisinin de bu iradeyi temsil ettiğini ifade etti.

“BEN MASADAN KAÇMAM”

Liderlerin haftalık görüşmelerinin sürüp sürmeyeceği sorusuna karşılık Erhürman, Hristodulidis’in istemesi halinde her hafta, gerekirse 10 günde bir görüşebileceklerini söyledi.

Holguin’in ekim ayında adaya geleceğine dikkat çeken Erhürman, önemli olanın görüşme sıklığından çok görüşmelerin belirli konulara odaklanması olduğunu vurguladı.

Yol haritasını değiştirip değiştirmeyeceği yönündeki soruya ise “Ben masadan kaçmam” yanıtını veren Erhürman, çözüm için beş yıllık görev süresi boyunca çaba göstereceğini belirtti.

Erhürman, bu süreçte yalnızca Hristodulidis’le görüşmekle kalmayacağını, görüşlerini uluslararası muhataplarına da anlatmayı sürdüreceğini kaydetti.